Gooise Meren, 12 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Gemeenteraad Gooise Meren Schriftelijke vragen ex. artikel 33 Reglement van Orde / Opvattingen van het college of burgemeester ex. artikel 33 Reglement van Orde. De griffie zorgt voor verspreiding. Beantwoording volgt zo snel mogelijk en in ieder geval binnen 4 weken.
Naam en fractie: Nico Schimmel, Hart Voor Gooise Meren Datum indiening: 10-09-2026 Datum antwoord: 12-10-2026 Onderwerp: Bibliotheek bezuinigingen
Inleiding
Met stijgende verbazing hebben wij kennisgenomen van de plannen en signalen rondom verdere bezuinigingen op de bibliotheek. In eerdere collegeperiodes en in de verkiezingsbeloften hebben coalitiepartijen D66, Pro en ook de VVD zich fel verzet tegen elke vorm van bezuiniging op de bibliotheek. Nu deze partijen zelf deel uitmaken van het college, lijkt er sprake van de bekende landelijke-partijen draai, want ineens is alles open en is bijvoorbeeld het sluiten van de bibliotheek in Muiderberg gewoon bespreekbaar. Gelet op de aanhoudende landelijke en lokale zorg over de teruglopende leesvaardigheid bij jongeren — waarbij de bibliotheek juist fungeert als laagdrempelige reddingsboei — roepen deze ontwikkelingen bij de fractie van Hart Voor Gooise Meren grote vragen op.
Vraag 1 De Landelijke partijen die nu het college vormen hebben zich in eerdere moties, felle debatten en verkiezingsbeloften duidelijk uitgesproken over het ontzien van de bibliotheek? Wat is de waarde van die beloften en toezeggingen richting de bibliotheek de inwoners en andere instellingen die nu ook zullen vrezen voor wat hun te wachten staat, Antwoord De coalitie heeft nog steeds de intentie om het bibliotheekwerk in de huidige vorm in stand te houden. De raadsmededeling met zaaknummer 1537943 geeft uitleg over de gevolgen voor het bibliotheekwerk als de bezuinigingstaakstelling van de vorige raad doorgevoerd wordt. Het voorstel voor de bezuiniging is afkomstig van Bibliotheek Gooi+ met als belangrijkste boodschap dat het overgrote deel van de bibliotheekkosten bestaat uit huisvesting, openingsuren en uitleen. Het dienstenaanbod behelst slechts een beperkt deel van de kosten. Tijdens eerdere raadsvergaderingen waren er signalen dat niet alle raadsleden volledig zicht hadden op de ontwikkelingen in het bibliotheekwerk, de ingeboekte bezuinigingen en de gevolgen daarvan. De raadsmededeling is bedoeld om een goede afweging te maken over de bezuinigingen waarvoor we met elkaar aan de lat staan om de begroting van Gooise Meren sluitend te krijgen. Vraag 2 2a, Hoe rijmt het college het voornemen om te bezuinigen op de bibliotheek met de alarmerende landelijke en regionale berichten over de teruglopende leesvaardigheid en laaggeletterdheid onder jeugdigen? 2b, Erkent het college dat de bibliotheek bij uitstek de cruciale, laagdrempelige, maatschappelijke voorziening is om deze trend te keren, en zo nee, waarom niet? Antwoord De bibliotheek heeft invloed op de lees- en basisvaardigheden van jeugdigen en bezuinigen op openingsuren zal daarom niet bevorderlijk zijn, maar een trend keren ligt niet binnen haar bereik. Bovendien blijft de dienstverlening van de bibliotheek voor jeugdigen in dat geval ongewijzigd. Denk bijvoorbeeld aan activiteiten rondom gericht op voorlezen en de Kinderboekenweek, het gratis lidmaatschap voor jeugdigen en de studieplekken. Bovendien is het onderwijs een belangrijke beïnvloeder van de lees- en basisvaardigheden van jeugdigen. Lezen en schrijven wordt op school geleerd. Daarnaast zijn er nog andere factoren, zoals een snellere samenleving, waarop we nauwelijks invloed hebben. Bij de geplande wijzigingen in de nieuwe Wet Stelsel Openbare Bilbibliotheekvoorzieningen (WSOB) wordt ook gesproken over extra geld voor leesbevordering in het onderwijs via 'De Bibliotheek op School', wat dit voor Gooise Meren gaat betekenen, is nog niet bekend.
Gemeenteraad Gooise Meren Schriftelijke vragen ex. artikel 33 Reglement van Orde
Vraag 3 In de begroting 2025 (doorgeschoven naar 2026) is een bezuiniging ingeboekt voor de bibliotheek waarbij er gerekend is met een staffel van 50K, voor 2026, 100K voor 2027 en 150K voor 2028. Wat gebeurt er met deze ingeboekte bezuiniging nu blijkt dat er helemaal geen overlap is en er dus geen opbrengst door overlapping tussen de Bibliotheek en Versa te behalen valt? Antwoord De gemeenteraad heeft indertijd niet besloten dat als er geen overlap is tussen Versa Welzijn en de bibliotheek, de structurele bezuinigingen niet door zouden gaan. Deze bezuinigingsstaffel is daarom tot op heden blijven staan, ondanks dat de overlap niet is gevonden. Dit is ook het geval bij Versa. Er is dus geen sprake van een extra bezuinigingen nu er geen dubbelingen zi jn gevonden Vraag 4 Waarom is het college van mening dat de toegekende zorgplichtgelden (bibliotheek) niet geoormerkt zijn. En zo ja waarom zet het college deze gelden niet 1 op 1 door naar de Bibliotheek? Antwoord De zorgplichtgelden zijn vooralsnog decentralisatie uitkeringen en zijn als zodanig niet geoormerkt. De verwachting is dat de in de toekomst zorgplichtgelden via het gemeentefonds beschikbaar gesteld gaan worden. De zorgplichtgelden zullen in de begroting opgenomen worden als te besteden aan de Bibliotheek. Met de huidige ingeplande bezuinigingen zullen de zorgplichtgelden de komende jaren nodig zijn om de bezuinigingen zoveel mogelijk te compenseren. Raadsmededeling met zaaknummer 1537943 is bedoeld voor de raad om daarin onderbouwde keuzes te maken. Vraag 5 Vanaf 2027 ontvangt de gemeente naar verwachting circa € 178.000 per jaar aan structurele zorgplichtmiddelen vanuit het Rijk om de nieuwe wettelijke bibliotheektaken te bekostigen. Uit de eigen stukken blijkt dat deze gelden de bezuiniging voor 2027 volledig kunnen dekken. Waarom kiest het college er dan toch voor om de bibliotheek te belasten met het maken van plannen voor vestigingssluitingen (zoals in Naarden of Muiderberg) en vermindering van openingstijden, in plaats van de zorgplichtmiddelen direct in te zetten voor het behoud van het huidige niveau? Antwoord In raadsmededeling met zaaknummer 1537943 zijn de wijzigingen in de nieuwe Wet Stelsel Openbare Bilbibliotheekvoorzieningen (WSOB) toegelicht. Bij het schrijven van deze raadsmededeling was de verwachting nog dat deze per januari 2027 in zouden gaan en was de hoogte van de zorgplichtgelden nog niet bekend. Door alle onzekerheden daaromtrent was het nodig om Bibliotheek Gooi+ in december 2025 te informeren over de geplanden bezuinigingen en een plan te laten maken hoe deze te realiseren. Inmiddels wordt gesproken over een inwerkingtreding per januari 2028 en is bekend geworden (sept 2026) dat het rijk € 186.700 gaat uitkeren in 2027. Dat betekent dat de aankondiging van de bezuiniging voor 2027 niet meer actueel is. Voor 2028 is nog geen zekerheid over de te ontvangen zorgplichtgelden en zal naar waarschijnlijkheid de geplande bezuiniging niet volledig 1 daarmee gecompenseerd kunnen worden. Vraag 6 De nieuwe Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (WSOB) introduceert landelijke streefwaarden voor openingstijden en vestigingen, en Gooise Meren blijft nu al achter op bijvoorbeeld de openingstijden in Bussum en Muiderberg. De door het college gevraagde bezuinigingen duwen de bibliotheek nog verder van deze wettelijke doelen af. Hoe rijmt het college deze onomkeerbare verschraling van de cultuur - en leesvoorzieningen met de zware maatschappelijke verantwoordelijkheid die straks uit de zorgplicht voortvloeit?
1 De subsidieaanvraag wordt jaarlijks geïndexeerd en Bibliotheek Gooi+ wil haar organisatie robuuster maken wat ook extra investeringen met zich mee brengt. Gemeenteraad Gooise Meren Schriftelijke vragen ex. artikel 33 Reglement van Orde
Antwoord De streefwaarden zijn nog niet verplicht en inderdaad heeft Gooise Meren een achterstand qua openingsuren die nog verder zal oplopen als de bezuiniging doorgevoerd moet worden. Dit zal daarom niet de insteek zijn bij het voorleggen van de begroting 2027 en het is straks aan de raad om bij de vaststelling ervan bewuste afwegingen te maken met andere relevante doelen en verantwoordelijkheden. Vraag 7 De bibliotheek geeft in haar reactie aan dat een besluit pas eind 2026 feitelijk een realistische implementatie per 1 januari 2027 onmogelijk maakt en bovendien volledig voorbijgaat aan eventuele frictiekosten. Is het college bereid om deze bezuinigingsdruk per direct van de tafel te halen, zodat er rust kan komen in de gesprekken over het nieuwe meerjarenbeleid dat vanaf 2028 toch al ingaat? Antwoord De raad heeft een begroting vastgesteld waarin een bezuinigingsopgave voor de bibliotheek is opgenomen. Het college is daarom in gesprek met de bibliotheek over de wijze waarop zij hier invulling aan kunnen geven. Gezien de financiële situatie van de gemeente ziet het college geen ruimte om deze bezuinigingsdruk per direct van tafel te halen. Wel is het zo dat de zorgplichtgelden in 2027 de bezuinigingsopgave (bijna) dekken. Vraag 8 Het beleid rondom de begroting is al jaren dat de besluiten worden getoetst aan het maatschappelijk effect. Uit de stukken blijkt dat de bibliotheek cruciaal is voor het bestrijden van laaggeletterdheid, het aanbieden van taalonderwijs en het ondersteunen van digitale vaardigheden voor inwoners die op een achterstand staan. De voorgestelde bezuinigingen en mogelijke sluitingen (zoals in Naarden of Muiderberg) raken direct de fysieke toegankelijkheid van deze essentiële basisvoorzieningen. Kan het college aangeven welk sociaal en maatschappelijk effect dit heeft op de meest kwetsbare doelgroepen in onze gemeente, en hoe dit zich verhoudt tot de uitgangspunten van het eigen sociaal beleid waarin staat dat 'iedereen kan meedoen'? Antwoord Raadsmededeling met zaaknummer 1537943 heeft als doel om inzage te geven in de huidige situatie. Uiteraard zal het niet de insteek zijn van de het college om te bezuinigen op de bibliotheek. Mocht de raad toch beslissen om dit wel te doen, dan zijn de gevolgen daarvan geschetst in de raadsmededeling. Vraag 9 Dit college stapelt de afgelopen tijd de bezuinigingen en ingrepen op het culturele en maatschappelijke vlak op – van de acute druk op het FotoFestival Naarden tot de nu voorgestelde verschraling van het bibliotheekwerk en eerdere discussies. Hoe kijkt het college naar deze brede tendens waarin juist cruciale culturele en maatschappelijke dragers van onze gemeente systematisch worden verzwakt, en op welke manier strookt deze afbraak nog met de ambities uit de unaniem aangenomen cultuurvisie en de leefbaarheid van onze kernen? Antwoord Raadsmededeling met zaaknummer 1537943 heeft niet als doel om een verschraling voor te stellen, maar om inzage te geven in de huidige situatie en de gevolgen van bezuinigen op de bibliotheek. Er zijn in de door de raad vastgestelde begroting zowel bezuiniging op cultuur als op de bibliotheek opgelegd. Hierdoor moeten keuzes worden gemaakt binnen de beschikbare middelen, waardoor niet alle ambities op hetzelfde moment of in dezelfde omvang gerealiseerd kunnen worden als voorheen.