Tubbergen, 1 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Raadsvoorstel
Zaaknummer: 1541203 Datum vergadering: 15 december 2026 Datum voorstel: 3 november 2026 Nummer: A Onderwerp: Participatieverordening en Participatiebeleid gemeente Tubbergen
Voorgesteld raadsbesluit
1. de Participatieverordening gemeente Tubbergen 2026 vast te stellen; 2. het Participatiebeleid inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Tubbergen vast te stellen.
Samenvatting van het voorstel De bestaande participatieverordening en het participatiebeleid zijn geactualiseerd. De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen zijn de wettelijke verankering van het uitdaagrecht (biedt inwoners en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid een verzoek in te dienen om een gemeentelijke taak over te nemen) en een betere uitleg van het verschil tussen inwoners- en overheidsparticipatie. Daarnaast zijn beide documenten technisch en tekstueel geactualiseerd zodat zij aansluiten bij de Wet versterking participatie op decentraal niveau en de huidige werkwijze van de gemeente Tubbergen.
Aanleiding voor het voorstel Met het oog op de inwerkingtreding van de Wet versterking participatie op decentraal niveau per 1 januari 2027 zijn de bestaande participatieverordening en het participatiebeleid geactualiseerd, zodat deze voldoen aan de nieuwe wettelijke verplichting om regels over het uitdaagrecht vast te stellen.
Beoogd resultaat van het voorstel Het doel is te komen tot een actuele participatieverordening en een actueel participatiebeleid die voldoen aan de wettelijke eisen en aansluiten bij de bestaande werkwijze van de gemeente Tubbergen. Beide zijn zorgvuldig tot stand gekomen met ruimte voor inspraak van inwoners en andere belanghebbenden. Tijdens de ontwikkeling van de vorige participatieverordening en het -beleid is intensief input opgehaald.
De belangrijkste inhoudelijke wijziging is de verankering van het uitdaagrecht. Het uitdaagrecht biedt inwoners en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid om gemeentelijke taken over te nemen als zij denken deze beter of anders te kunnen uitvoeren. Hiermee wordt de verordening in overeenstemming gebracht met de Wet versterking participatie op decentraal niveau. Daarnaast is het participatiebeleid geactualiseerd en verduidelijkt, zonder dat de bestaande koers van Mijn Tubbergen 2040 verandert.
Argumentatie 1. De participatieverordening moet worden geactualiseerd vanwege de gewijzigde wetgeving.
- De Wet versterking participatie op decentraal niveau verplicht gemeenten uiterlijk per 1 januari 2027 regels vast te stellen over het uitdaagrecht.
- Het uitdaagrecht geeft inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers de mogelijkheid een verzoek in te dienen om een gemeentelijke taak over te nemen. De gemeente beoordeelt vervolgens of dit verzoek past binnen de kaders van de participatieverordening en het participatiebeleid.
- Met de geactualiseerde participatieverordening wordt invulling gegeven aan deze wettelijke verplichting.
- Het participatiebeleid werkt de werkwijze en uitgangspunten voor de toepassing van het uitdaagrecht nader uit.
2. De wijzigingen sluiten aan bij de bestaande koers van de gemeente Tubbergen.
- Tubbergen werkt al jarenlang samenlevingsgericht vanuit de visie Mijn Tubbergen 2040.
- De gemeente werkt daarbij samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers aan maatschappelijke opgaven.
- Het participatiebeleid onderscheidt voortaan expliciet inwonersparticipatie en overheidsparticipatie. Bij inwonersparticipatie neemt de gemeente het initiatief en betrekt zij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid en plannen. Bij overheidsparticipatie ligt het initiatief juist in de samenleving en ondersteunt of faciliteert de gemeente waar dat passend is.
- Deze werkwijzen worden in Tubbergen al langer toegepast. Door beide vormen expliciet op te nemen in het participatiebeleid wordt de bestaande praktijk verduidelijkt en ontstaat meer duidelijkheid over de rol van de gemeente en de rol van initiatiefnemers.
- De actualisatie verduidelijkt daarmee de bestaande werkwijze, zonder de koers van de gemeente inhoudelijk te wijzigen.
- Het participatiebeleid neemt ook alvast een voorschot op de wensen die in het coalitieakkoord staan benoemd en passen bij de verdere doorontwikkeling van gebieds- en samenlevingsgericht werken.
Participatie samenleving Tijdens de ontwikkeling van de vorige participatieverordening en het -beleid in 2023 is uitgebreid input opgehaald. De nu voorliggende actualisatie bouwt hierop voort. Omdat de bestaande uitgangspunten en koers niet wijzigen, is gekozen voor een inspraakprocedure van zes weken. Gedurende deze periode zijn geen zienswijzen ingediend.
Op eigen verzoek is de Adviesraad Sociaal Domein actief op de hoogte gebracht van de actuele versie van zowel de participatieverordening als het participatiebeleid.
Externe communicatie Na vaststelling wordt de Participatieverordening gemeente Tubbergen 2026 en het Participatiebeleid inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Tubbergen gepubliceerd. Via de gemeentelijke communicatiekanalen wordt aandacht besteed aan de nieuwe verordening en het beleid. Ook worden medewerkers geïnformeerd over de gewijzigde kaders en werkwijze.
Financiele paragraaf Vaststelling van de verordening en het beleid heeft geen directe financiële consequenties. Het uitdaagrecht geeft inwoners en maatschappelijke organisaties het recht een voorstel te doen om een gemeentelijke taak over te nemen; het geeft geen automatisch recht op financiering. Bij honorering kan het budget dat samenhangt met de betreffende taak geheel of gedeeltelijk worden ingezet voor de uitvoering door de initiatiefnemer. Eventuele financiële, personele en contractuele gevolgen worden per verzoek beoordeeld en voorgelegd aan het bevoegde bestuursorgaan.
De beoordeling en eventuele uitvoering van verzoeken vindt in beginsel plaats binnen de bestaande personele en financiële kaders. Indien een voorstel aanvullende middelen vereist, wordt hierover afzonderlijk besloten.
Uitvoering Na vaststelling door de gemeenteraad:
- wordt de Participatieverordening bekendgemaakt en treedt deze in werking op de dag na bekendmaking;
- worden het beleid en de verordening binnen de organisatie geïmplementeerd;
De registratie, juridische beoordeling, financiële toetsing en bewaking van termijnen vanaf 1-1-2027 gaat op dezelfde wijze zoals dat sinds de vaststelling van de participatieverordening en het participatiebeleid najaar 2023 gebeurt. Inwonersinitiatieven worden gecoördineerd door de Procesleider Mijn Dorp 2040.
Implementatie uitdaagrecht: Zodra er een verzoek voor het uitdaagrecht binnenkomt, wordt vooralsnog de eerste intake gedaan door de Procesleider Mijn Tubbergen 2040. Deze coördineert welke disciplines nodig zijn om een integrale beoordeling te kunnen doen. Het werkproces van het uitdaagrecht wordt vanzelfsprekend meegenomen in de verdere doorontwikkeling van het gebiedsgericht werken. Dan wordt ook vastgesteld hoe het eigenaarschap van het uitdaagrecht definitief wordt belegd.
Evaluatie
Het college rapporteert tweejaarlijks aan de gemeenteraad over de toepassing van de Participatieverordening. In dit participatieverslag wordt onder meer ingegaan op de ervaringen met participatie, de wijze waarop processen zijn georganiseerd, de opbrengsten en kosten en de toepassing van het uitdaagrecht. De ervaringen worden gebruikt om de werkwijze en ondersteunende instrumenten waar nodig verder te ontwikkelen. Bij de vaststelling van het participatiebeleid in december 2023 is aangegeven na twee jaar te evalueren. Dit is gebeurd bij de herijking van het Maatschappelijk Akkoord Tubbergen in 2025.
Harmonisatie Dinkelland-Tubbergen In de gemeente Dinkelland zijn de Participatieverordening en het Participatiebeleid ook geactualiseerd en worden dit jaar door de gemeenteraad vastgesteld.
Burgemeester en wethouders van Tubbergen,
de secretaris de burgemeester
ing. J.L.M. Scholten drs. A.H. Postma
Raadsbesluit
Datum: 15 december 2026 Nummer: B Onderwerp: Participatieverordening en Participatiebeleid gemeente Tubbergen
De raad van de gemeente Tubbergen,
gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 3 november 2026, nr. A;
gelet op het advies van de raadscommissie van 1 december 2026;
gelet op de artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet, artikel 4.81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet versterking participatie op decentraal niveau en de Omgevingswet.
besluit:
1. de Participatieverordening gemeente Tubbergen 2026 vast te stellen; 2. het Participatiebeleid inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Tubbergen vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 15 december 2026
De raadsgriffier, De voorzitter,