Brunssum, 1 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Bundel - Commissie Algemeen bestuurlijke aangelegenheden van 1
~~december 2026~~
1 19:00 - Opening
2.a 19:01 - Vaststellen concept besluitenlijst d.d. 27 oktober 2026 Concept Besluitenlijst Commissie ABA 27 oktober 2026
2.b 19:02 - Toezeggingenlijst (afgedaan tussen 22-09-2026 en 17-11-2026) Toezeggingenlijst (afgedaan tussen 22-09-2026 en 17-11-2026)
2.c 19:03 - Actieve informatieplicht en passieve informatieplicht
2.d 19:04 - Terugkoppeling vanuit verbonden partijen
3 19:05 - Raadsvoorstel Zienswijze op voorgenomen toetreding gemeente Beek tot de GR Solido RAADSVOORSTEL 202719660 Zienswijze op voorgenomen toetreding gemeente Beek tot de GR ~~Solido~~ ~~Raadsv~~ oorstel 202719660 (bijlage) Uitgaande brief ~~Raadsvoorstel 202719660 (bijlage) Zienswijzeverzoe~~ k deelnemende gemeenten toetreding ~~Beek~~
4 19:21 - Raadsvoorstel Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030 RAADSVOORSTEL 202724154 Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030 ~~Raadsvoorstel 202724154 (bijlage) 1 - Veiligheidsanalyse IVP SVBBL 2027~~ -2030 ~~Raadsvoorstel 202724154 (bijlage) 2 - Overzicht ontvangen input gemeenterade~~ n SVBBL ~~Raadsvoorstel 202724154 (bijlage) 3 - Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030~~
5 19:51 - Raadsvoorstel Toestemming wijziging GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg RAADSVOORSTEL 202718980 Toestemming wijziging GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg ~~Raadsvoorstel 202718980 (bijlage) GR VRZL 2027~~ ~~Raadsvoorstel 202718980 (bijlage) Uitgaande brie~~ f
6 20:09 - Sluiting
BESLUITENLIJST
VAN DE
OPENBARE VERGADERING
VAN DE RAADSCOMMISSIE ALGEMEEN BESTUURLIJKE AANGELEGENHEDEN
VAN DE GEMEENTE BRUNSSUM
GEHOUDEN OP
DINSDAG 27 OKTOBER 2026 OM 19:00 UUR
IN DE QUINTZAAL
1 van 2
_Besluitenlijst van de raadscommissie Algemeen bestuurlijke aangelegenheden d.d. 27 oktober2026_
Besluitenlijst van de vergadering van de raadscommissie Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden, gehouden op dinsdag 27 oktober 2026 om 19:00 uur in de Quintzaal.
_Van deze vergadering zijn geluids- en/of video-opnamen beschikbaar via:_ Agenda Brunssum - Commissie Algemeen bestuurlijke aangelegenheden dinsdag 27 oktober 2026 19:00 - 20:01 iBabs Publieksportaal AANWEZIG COMMISSIE ALGEMENE BESTUURLIJKE AANGELEGENHEDEN:
Voorzitter: Dhr. Joosten
Burger-commissieleden: Dhr. De Haas (VVD Brunssum) Dhr. Driessen (LBL) Dhr. Brouns (Lijst Borger) Mw. Smeets (PvdA) Raadsleden Dhr. Zeedzen (Lijst Borger) Dhr. L’Espoir (LBL) Dhr. Nelissen (BBB Lijst Palmen) Dhr. Breijman (VVD Brunssum) Dhr. Kusters (PAK) Mw. Sabah-Carta (PvdA) College: Mw. Van der Rijt
Notulist (plv. griffier): Dhr. Weening
Afmeldingen: Dhr. Scheffers
Ambtelijke ondersteuning: Dhr. Cornips
Externe ondersteuning: Dhr. Lemmens
Agendapunt 1: Opening De voorzitter opent de vergadering om 19:00 uur.
Agendapunt 2a: Vaststellen concept besluitenlijst d.d. 26 mei 2026 Er zijn geen opmerkingen.
Agendapunt 2b: Toezeggingenlijst (afgedaan tussen 11-05-2026 en 22-09-2026) Er zijn geen opmerkingen.
Agendapunt 2c: Actieve informatieplicht en passieve informatieplicht Er zijn vragen binnen vanuit de fractie LBL. Mw. Van Der Rijt beantwoordt deze vragen. Vanuit de actieve informatieplicht zijn er geen opmerkingen. Vanuit de passieve informatieplicht zijn er verder geen opmerkingen.
Agendapunt 2d: Terugkoppeling verbonden partijen Er is geen terugkoppeling vanuit de verbonden partijen
Agendapunt 3: Raadsvoorstel Meerjarenbeleid GR HCL 2028-2031 Burgemeester Van der Rijt licht het onderwerp toe en wordt ambtelijk bijgestaan door dhr. Cornips. De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: De commissie adviseert unaniem het voorstel als akkoordstuk te behandelen in de raadsvergadering van 3 november 2026.
Agendapunt 4: Raadsvoorstel Onderzoek Rekenkamer Toegankelijkheid Stemlokalen Dhr. Lemmens licht het onderwerp toe namens de Rekenkamer Brunssum. Burgemeester Van der Rijt is aanwezig voor de reactie vanuit het college. De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: De commissie adviseert unaniem het voorstel als akkoordstuk te behandelen in de raadsvergadering van 3 november 2026.
Agendapunt 5: Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 20:00 uur.
2 van 2
_Besluitenlijst van de raadscommissie Algemeen bestuurlijke aangelegenheden d.d. 27 oktober2026_
| Onderwerp | Datum toezegging | Nummer | Portefeuillehouder | Datum reactie | Afgedaan |
|---|---|---|---|---|---|
| Toezegging 8 - Financiële ondersteuning lokale politieke partijen | 27-10-2026 | 8 | Van der Rijt | 28-10-2026 | Ja |
| Toezegging 7 - Raadsinformatiebrief cijfers kosten programma sociaal domein | 23-06-2026 | 7 | Van Dijk | 27-10-2026 | Ja |
| Start bouw na gesprekken verenigingen | 17-09-2024 | 40 | Janssen | 26-10-2026 | Ja |
Raadsvoorstel
Collegeverg. d.d.: 3 november 2026 Zaaknummer: 202719660 Afdeling opsteller: Informatiemanagement Bereikbaar onder: +31455278510, willem.spelthan@brunssum.nl Portefeuillehouder: Vérénice Hermans Raadsvergadering d.d.: 15 december 2026 Uiterlijke datum: Uiterste datum 15 december 2026 Motivatie datum: Conform artikel 1 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) binnen 8 weken zienswijze af te geven op een voorgenomen toetreding.
Aan de raad,
1. Onderwerp Zienswijze op voorgenomen toetreding gemeente Beek tot de gemeenschappelijke regeling Solido
2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding De Gemeenschappelijke Regeling Solido (Solido) betreft de samenwerking tussen de gemeenten Beekdaelen, Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld, Voerendaal, (m.i.v 1 januari 2027 Gulpen-Wittem), de Veiligheidsregio Zuid Limburg en ISD BOL (de deelnemers) om hen te ontzorgen op het gebied van IT. Toetreding van een nieuwe deelnemer tot GR Solido vindt plaats bij besluit van alle deelnemers en van de potentiële deelnemer. Daartoe stelt het dagelijks bestuur van Solido een voorstel op waarin is aangegeven of, en zo ja, welke voorwaarden aan de toetreding zijn verbonden. Met inachtneming van artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regeling kunnen de raden van de deelnemende gemeenten gedurende 8 weken hun zienswijze op dit voorstel geven.
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Beek heeft het voornemen om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Solido.
b. Huidige situatie/probleemstelling Het dagelijks bestuur van Solido heeft haar deelnemers het voorstel voor toetreding van de gemeente Beek aan de GR Solido toegezonden (zie bijlage 1). De gemeenteraden of het algemeen bestuur van de deelnemers worden verzocht om hun zienswijze op dit voorstel kenbaar te maken. Na ontvangst van de zienswijzen worden deze verwerkt in het eigenlijke toetredingsvoorstel. Daarin dienen de deelnemers vervolgens (conform artikel 1 lid 4 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen) toe te stemmen.
Het college van de gemeente Brunssum adviseert de raad om geen zienswijze in te dienen tegen de voorgenomen toetreding van de gemeente Beek aan de Gemeenschappelijke regeling Solido.
3. Gewenste situatie (WAT?) a. Wat willen we bereiken? De gemeente Brunssum heeft de ambitie om op het gebied van dienstverlening en bedrijfsvoering als wendbare, mensgerichte en opgave gedreven gemeente te willen acteren. Bij een dergelijke ambitie is het noodzakelijk dat de taken van Informatiemanagement hieraan een significante bijdrage gaan leveren. Gelet op de omvang van de werkzaamheden, de complexiteit van het taakgebied, de noodzakelijke investeringen enz. is focus binnen het vakgebied noodzakelijk. Binnen Brunssum is de keuze gemaakt dat het werkveld van Informatiemanagement zich steeds meer gaat richten op de taken die de bedrijfsvoering direct raakt. Hierbij moet gedacht worden aan Functioneel beheer, Procesmanagement, Data, Regievoering & coördinatie en Informatievoorziening.
Het technisch beheer van de ICT-objecten vormt een niet onbelangrijke basis voor de informatievoorziening waarbij de volgende randvoorwaarden gelden:
- Continuïteit,
- Stabiliteit
1
- Innovatie
- Kostenbeheersing
Uitbesteding van het technisch beheer van de ICT-objecten aan een gemeenschappelijk regeling waarbij op basis van bovengenoemde randvoorwaarden concreet gestuurd gaat worden is een vereiste. Voor elk onderdeel zijn concrete kengetallen (Kritieke Prestatie-indicatoren, KPI) benoemd die gemonitord worden. Er is een zodanige Governance structuur opgesteld dat zowel bestuurders als contractmanagers hun invloed kunnen uitoefenen op de koers die de GR vaart.
b. Kaders
1. eerdere besluitvorming (BBV nr. ) Begroting 2027 Solido (202660102) Gemeenschappelijke regeling Solido (202246438) Toetreding ISD-BOL tot de GR Solido (202605339) Toetreding gemeente Gulpen-Wittem tot de GR Solido (202594306) 2. traject tot dusverre In de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2027-2020 is aangegeven Solido op zoek blijft gaan naar mogelijke deelnemers om de lasten per deelnemer te verlagen en de samenwerking tussen de deelnemers te versterken. Het voorliggend voorstel is hiervan een uitvloeisel. 3. rol/ bevoegdheden college van B en W Het college adviseert de raad over het wel of niet toetreden tot de gemeenschappelijke regeling 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal) Wet gemeenschappelijke Regelingen (WGR) Gemeenschappelijke Regeling Solido 5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? Dit voorstel heeft geen directe invloed op de strategische visie en/of uitvoeringsagenda van de gemeente Brunssum. Echter dienstverlening van Solido en de deelname van Brunssum aan deze GR passen binnen de strategische visie inzake de bedrijfsvoering en het informatiemanagement van de gemeente Brunssum. Op basis van deze ontwikkelingen levert Solido een significante bijdrage aan onze pijlers op het gebied van informatievoorziening en informatiebeheer 6. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen De toetreding van Beek aan de GR Solido heeft geen negatieve gevolgen voor de bijdrage van de gemeente Brunssum aan de GR Solido.
c. Argumenten en overwegingen De wens van de gemeente Beek om toe te treden tot Solido kwam naar voren bij een marktconsultatie voor de ITdienstverlening. Door toetreding tot Solido wil de gemeente Beek de volledige IT-dienstverlening onderbrengen bij Solido. De afgelopen periode hebben de eerste verkennende gesprekken plaatsgevonden in dat kader. Deelname door de gemeente past zoals aangegeven in de strategie van Solido.
Wijziging regeling Inhoudelijk wijzigt het doel en de reikwijdte van de Gemeenschappelijke Regeling Solido niet. Wél wijzigt het aantal deelnemers en krijgt de gemeente Beek stemrecht in het algemeen bestuur volgens de bepalingen in de regeling. Onderstaand is de tekstuele wijziging in de regeling als zodanig opgenomen.
2
_Taken en verantwoordelijkheden_ Gemeente Beek draagt de taken over aan de Gemeenschappelijke Regeling zoals opgenomen in het dienstverleningshandvest, vastgesteld door het algemeen bestuur. Concreet gaat het om de volgende taken (alle onderdeel van de basisdienstverlening door Solido):
- Beschikbaarheid, vertrouwelijkheid, continuïteit én integriteit van het gebruik van IT (Informatiebeveiliging op grond van BIO en andere standaarden);
- Aanschaf, inrichting, beheer, uitgifte en onderhoud van devices (mobiele telefoons, laptops, tablets, desktops, beeldschermen);
- Print services;
- Storagefaciliteiten (dataopslag, back-up en recovery);
- Digitale werkplekinrichting (MS 365, en toegang tot applicaties);
- Technisch applicatiebeheer;
- Aanschaf, inrichting, beheer en onderhoud van connectiviteit (wifi, access points, routers, internetverbinding, glasvezel;
Enkele van deze taken (connectiviteit) zijn door de gemeente Beek ook nu al ondergebracht bij Solido. De voornoemde basisdienstverlening wordt door de gemeente Brunssum in zijn volledigheid ook bij Solido afgenomen.
_Governance_ In de onderstaande tabel is aangegeven hoe de nieuwe stemverdeling er komt uit te zien bij de toetreding van de gemeente Beek
| Col1 | Was | Col3 | Wordt | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| Deelnemer | Stemmen | % | Stemmen | % |
| Beekdaelen | 7 | 12,1% | 7 | 11,1% |
| Brunssum | 6 | 10,3% | 6 | 9,5% |
| Heerlen | 12 | 20,7% | 12 | 19,0% |
| Kerkrade | 8 | 13,8% | 8 | 12,7% |
| Landgraaf | 7 | 12,1% | 7 | 11,1% |
| Simpelveld | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| Voerendaal | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| VRZL | 3 | 5,2% | 3 | 4,8% |
| ISD BOL | 3 | 5,2% | 3 | 4,8% |
| Gulpen-Wittem | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| Beek | 5 | 7,9% | ||
| Totaal | 58 | 100% | 63 | 100% |
De bestuurlijke aansturing vanuit een DB en AB en ook de strategische, tactische en operationele afstemming binnen de diverse ambtelijke overleggremia blijven onveranderd.
3
_Voorwaarden_ Het dagelijks bestuur stelt aan de toetreding van de gemeente Beek tot de Gemeenschappelijke Regeling Solido de volgende voorwaarden.
1. Gemeente Beek neemt de volledige basisdienstverlening af van Solido. Belangrijkste componenten zijn daarbij: de digitale werkplek, devices, storage, technisch applicatiebeheer, mobiele telefonie, printservices en connectiviteit. 2. Gemeente Beek maakt met ingang van de datum van deelname gebruik van devices en infrastructuur in eigendom van Solido o.b.v. de standaarden van Solido. Daardoor is er geen sprake van een overgangs- of ingroeiperiode. 3. De structurele bijdrage door gemeente Beek die ingaat op het moment van toetreding is conform de in februari 2025 vastgestelde en in de begroting 2027 opgenomen bekostigingssystematiek die voor alle deelnemers geldt. Eventuele dienstverlening (als onderdeel van de transitieperiode) voorafgaand aan de formele toetredingsdatum wordt verrekend op dezelfde basis. 4. De gemeente Beek krijgt zeggenschap in het algemeen bestuur van Solido op basis van de uitgangspunten in de gemeenschappelijke regeling. Concreet krijgt de gemeente op basis van inwoneraantal en verwachte bijdrage 5 (vijf) stemmen. 5. De toetredingskosten (waaronder integratiekosten) die samenhangen met de toetreding door de gemeente Beek komen voor rekening van de gemeente. Het gaat daarbij om de incidentele kosten die samenhangen met het toetredingstraject waaronder de projectkosten van overgang en migratie en ondersteuning in het bestuurlijke traject.
De genoemde voorwaarden zijn alle in lijn met het strategisch plan of de bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling van Solido. Zo is in het strategisch plan opgenomen dat schaalvergroting moet zorgen voor een beperktere stijging van de IT kosten. Daarnaast zorgt het eigendom van devices bij Solido ervoor dat gedegen life cycle management kan worden toegepast.
Op grond van de bekostigingssystematiek betaalt de gemeente jaarlijks daarin haar aandeel. Eenmalige kosten als gevolg van de toetreding komen ten laste van de toetreder, zoals opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. Het gaat dan enerzijds om incidentele (advies) kosten die samenhangen met de toetreding als ook de (project)kosten van overheveling en integratie van de (volledige) IT-dienstverlening van en voor de gemeente Beek binnen Solido.
d. Opties en keuze Toetreding van gemeente Beek zal gelet op de omvang van deze beoogde deelnemer geen negatieve gevolgen hebben op de invloed van Brunssum op de koers, inzet en strategische positionering van Solido afgezet tegen de ambities van gemeente Brunssum op het gebied van Informatiemanagement. Ergo deze deelname zal het ICT-fundament verder verstevigen.
Het formele traject van volgens de Wgr ziet er als volgt uit:
1. Zienswijzeprocedure: Op grond van artikel 1, eerste lid, jo. tweede en derde lid, Wgr, zendt het college het voorstel voor de voorgenomen toetreding aan de raad. De raad krijgt vervolgens de gelegenheid om zijn zienswijze te geven. In dit geval wordt de raad verzocht geen zienswijze in te dienen.
2. Toestemmingsprocedure: Na afloop van de zienswijzeprocedure verzoekt het college de raad om toestemming om de wijziging door te voeren (artikel 1, eerste lid, jo. vierde lid, Wgr).
3. Toetreding: Op grond van artikel 1, eerste lid, jo. vijfde lid, Wgr, staat toetreding gelijk aan het treffen van een regeling. Na verkregen toestemming besluiten de colleges van de betrokken gemeenten daadwerkelijk tot toetreding.
4
e. Financiën Het toetreden van de gemeente Beek zorgt voor een steviger IT-fundament van Solido. Daarnaast zorgt het voor verdeling van generieke kosten (waaronder overhead) over meer deelnemers wat een positief effect heeft op de hoogte van de individuele deelnemersbijdrage (een daling per deelnemer van 1% - 2%). Dit voordeel zal tot uitdrukking komen in de begroting 2028.
De gemeente Beek gaat na toetreding net als de andere deelnemers ook delen in de risico’s van de Gemeenschappelijke Regeling Solido.
De toetreding door de gemeente Beek kan niet binnen de bestaande capaciteit worden gerealiseerd. De huidige berekeningen op dit punt laten zien dat er aanvullende formatie noodzakelijk is van circa 4 FTE. Deze uitbreiding wordt opgevangen door de bijdrage van de gemeente Beek aan de GR-Solido.
De incidentele toetreding – en integratiekosten die samenhangen met de toetreding door de gemeente Beek komen voor rekening van de gemeente Beek
4. Bijlagen: 1. Zienswijze verzoek Toetreding gemeente Beek tot Gemeenschappelijke regeling Solido 2. Conceptbrief informeren DB Solido inzake zienswijze op voorgenomen toetreding gemeente Beek tot de gemeenschappelijke regeling Solido
Het college van burgemeester en wethouders,
Burgemeester Secretaris
5
Raadsbesluit
Afdeling: Informatiemanagement Registratiekenmerk: 202719660
De raad van de gemeente Brunssum,
Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2026, afdeling Informatiemanagement;
Besluit: De gemeenteraad besluit:
Geen zienswijze in te dienen inzake het voorstel voorgenomen toetreding van de gemeente Beek aan de GR Solido.
Het DB van Solido via bijgevoegde brief hierover te informeren
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2026
De Raad voornoemd,
Voorzitter Griffier
6
Aan het DB van de GR Solido CBS-weg 2 6412 EZ HEERLEN
Datum 15 december 2026 Uw kenmerk Ons kenmerk 202719660/202723446
Onderwerp Zienswijze Gemeente Brunssum op voorgenomen toetreding gemeente Beek bij GR Solido
Geacht Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Solido
Ten aanzien van de door u aan onze raad aangeboden voorstel inzake de voorgenomen toetreding van de gemeente Beek aan de Gemeenschappelijke Regeling Solido delen wij mede dat onze raad geen zienswijze afgeeft inzake de voorgenomen toetreding van de gemeente Beek aan de GR Solido.
Mocht naar aanleiding van dit bericht nog vragen of opmerkingen zijn dan kunt u contact opnemen met onze contractmanager, het hoofd Informatiemanagement Willem Spelthan
Het college van burgemeester en wethouders van Brunssum,
Burgemeester
Gemeentesecretaris
{{ esl:Signer1:capture }}
Telefoon (045) 527 85 55 E-mail [gemeente@brunssum.nl](mailto:gemeente@brunssum.nl) Website www.brunssum.nl
Postadres Postbus 250 6440 AG Brunssum Bezoekadres Lindeplein 1 6444 AT Brunssum
Bankgegevens IBAN NL68BNGH0285001523 t.n.v. Gemeente Brunssum KVK-nummer 14129999
Zienswijzeverzoek – Toetreding gemeente Beek tot Gemeenschappelijke Regeling Solido
Onderwerp: _Verzoek om zienswijze op voorgenomen toetreding van gemeente Beek tot_ _de gemeenschappelijke regeling Solido._
Geachte leden van de gemeenteraad / het algemeen bestuur,
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Beek heeft het voornemen om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Solido.
1. Samenvatting
Context
De Gemeenschappelijke Regeling Solido (Solido) betreft de samenwerking tussen de gemeenten Beekdaelen, Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld, Voerendaal, (m.i.v 1 januari 2027 Gulpen-Wittem), de Veiligheidsregio Zuid Limburg en ISD BOL (de deelnemers) om hen te ontzorgen op het gebied van IT.
Toetreding tot GR Solido vindt plaats bij besluit van alle deelnemers en van de potentiële deelnemer. Daartoe stelt het dagelijks bestuur een voorstel op waarin is aangegeven of, en zo ja, welke voorwaarden aan de toetreding zijn verbonden. Met inachtneming van artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regeling kunnen de raden van de deelnemende gemeenten gedurende 8 weken hun zienswijze op dit voorstel geven.
_Conform artikel 1 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) verzoeken wij_ _u dan ook om binnen 8 weken uw zienswijze te geven op deze voorgenomen toetreding._
Vervolgens wordt - rekening houdend met de ingebrachte zienswijzen - een definitief voorstel voor toetreding tot Gemeenschappelijke Regeling Solido voorgelegd aan de Raden van de deelnemende gemeenten, het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en ISD BOL (Wgr, artikel 1 lid 4).
De verdere implementatie vindt plaats in afstemming tussen het college van de gemeente Beek en het dagelijks bestuur van Solido. Het algemeen bestuur van Solido stelt uiteindelijk het toetredingsplan vast, met de daarbij behorende toetredingskosten.
Wij verwachten deze stappen te zetten in de eerste helft van 2027.
Voorwaarden
_Het dagelijks bestuur stelt aan de toetreding van de gemeente Beek tot de_ _Gemeenschappelijke Regeling Solido de volgende voorwaarden._
- Gemeente Beek neemt de volledige basisdienstverlening af van Solido. Belangrijkste componenten zijn daarbij: de digitale werkplek, devices, storage, technisch applicatiebeheer, mobiele telefonie, printservices en connectiviteit.
- Gemeente Beek maakt met ingang van de datum van deelname gebruik van devices en infrastructuur in eigendom van Solido o.b.v. de standaarden van Solido. Daardoor is er geen sprake van een overgangs- of ingroeiperiode.
- De structurele bijdrage door gemeente Beek die ingaat op het moment van toetreding is conform de in februari 2025 vastgestelde en in de begroting 2027 opgenomen bekostigingssystematiek die voor alle deelnemers geldt. Eventuele dienstverlening (als onderdeel van de transitieperiode) voorafgaand aan de formele toetredingsdatum wordt verrekend op dezelfde basis.
- De gemeente Beek krijgt zeggenschap in het algemeen bestuur van Solido op basis van de uitgangspunten in de gemeenschappelijke regeling. Concreet krijgt de gemeente op basis van inwoneraantal en verwachte bijdrage 5 (vijf) stemmen.
- De toetredingskosten (waaronder integratiekosten) die samenhangen met de toetreding door de gemeente Beek komen voor rekening van de gemeente. Het gaat daarbij om de incidentele kosten die samenhangen met het toetredingstraject waaronder de projectkosten van overgang en migratie en ondersteuning in het bestuurlijke traject.
Toelichting voorwaarden
De genoemde voorwaarden zijn alle in lijn met het strategisch plan of de bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling van Solido.
Zo is in het strategisch plan opgenomen dat schaalvergroting moet zorgen voor een beperktere stijging van de IT kosten. Daarnaast zorgt het eigendom van devices bij Solido ervoor dat gedegen life cycle management kan worden toegepast.
Op grond van de bekostigingssystematiek betaalt de gemeente jaarlijks daarin haar aandeel. Eenmalige kosten als gevolg van de toetreding komen ten laste van de toetreder, zoals opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. Het gaat dan enerzijds om incidentele (advies) kosten die samenhangen met de toetreding als ook de (project)kosten van overheveling en integratie van de (volledige) IT-dienstverlening van en voor de gemeente Beek binnen Solido.
1. Achtergrond en aanleiding
De wens van de gemeente Beek om toe te treden tot Solido kwam naar voren bij een marktconsultatie voor de IT-dienstverlening. Door toetreding tot Solido wil de gemeente Beek de volledige IT-dienstverlening onderbrengen bij Solido. De afgelopen periode hebben de eerste verkennende gesprekken plaatsgevonden in dat kader. Deelname door de gemeente past zoals aangegeven in de strategie van Solido.
2. Wijziging van de regeling
Inhoudelijk wijzigt het doel en de reikwijdte van de Gemeenschappelijke Regeling Solido niet. Wél wijzigt het aantal deelnemers en krijgt de gemeente Beek stemrecht in het algemeen bestuur volgens de bepalingen in de regeling. Onderstaand is de tekstuele wijziging in de regeling als zodanig opgenomen.
Hoofdstuk 1 – Algemene bepalingen
Artikel 1 Begripsbepalingen
1. In deze gemeenschappelijke regeling wordt verstaan onder: a. de regeling: de gemeenschappelijke regeling Solido; b. deelnemer(s): het (de) college(s) van burgemeester en wethouders van de gemeente(n), Beek, Beekdaelen, Brunssum, Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal plus het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Zuid-Limburg en ISD BOL;
3. Taken en verantwoordelijkheden
Gemeente Beek draagt de taken over aan de Gemeenschappelijke Regeling zoals opgenomen in het dienstverleningshandvest, vastgesteld door het algemeen bestuur. Concreet gaat het om de volgende taken (alle onderdeel van de basisdienstverlening door Solido):
- Beschikbaarheid, vertrouwelijkheid, continuïteit én integriteit van het gebruik van IT (Informatiebeveiliging op grond van BIO en andere standaarden);
- Aanschaf, inrichting, beheer, uitgifte en onderhoud van devices (mobiele telefoons, laptops, tablets, desktops, beeldschermen);
- Print services;
- Storagefaciliteiten (dataopslag, back-up en recovery);
- Digitale werkplekinrichting (MS 365, en toegang tot applicaties);
- Technisch applicatiebeheer;
- Aanschaf, inrichting, beheer en onderhoud van connectiviteit (wifi, access points, routers, internetverbinding, glasvezel;
Enkele van deze taken (connectiviteit) zijn door de gemeente Beek ook nu al ondergebracht bij Solido.
4. Financiële en organisatorische gevolgen
Het toetreden van de gemeente Beek zorgt voor een steviger IT-fundament van Solido. Daarnaast zorgt het voor verdeling van generieke kosten (waaronder overhead) over meer deelnemers wat een positief effect heeft op de hoogte van de individuele deelnemersbijdrage (een daling per deelnemer van 1% - 2%).. Dit voordeel zal tot uitdrukking komen in de begroting 2028.
De gemeente Beek gaat na toetreding net als de andere deelnemers ook delen in de risico’s van de Gemeenschappelijke Regeling Solido.
De toetreding door de gemeente Beek kan niet binnen de bestaande capaciteit worden gerealiseerd. De huidige berekeningen op dit punt laten zien dat er aanvullende formatie noodzakelijk is van circa 4 FTE.
De incidentele toetreding – en integratiekosten die samenhangen met de toetreding door de gemeente Beek komen voor rekening van de gemeente.
5. Governance en vertegenwoordiging
De gemeente Beek bepaalt zelf wie vanuit het college de gemeente vertegenwoordigt in het algemeen bestuur van Solido. Op dit moment is de betreffende portefeuille ondergebracht bij de burgemeester. Op basis van de huidige inschatting krijgt de gemeente Beek 5 stemmen volgens de onderstaande verdeling, waarbij tevens in de nieuwe situatie rekening is gehouden met deelname door Gulpen Wittem.
| Col1 | Was | Col3 | Wordt | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| Deelnemer | Stemmen | % | Stemmen | % |
| Beekdaelen | 7 | 12,1% | 7 | 11,1% |
| Brunssum | 6 | 10,3% | 6 | 9,5% |
| Heerlen | 12 | 20,7% | 12 | 19,0% |
| Kerkrade | 8 | 13,8% | 8 | 12,7% |
| Landgraaf | 7 | 12,1% | 7 | 11,1% |
| Simpelveld | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| Voerendaal | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| VRZL | 3 | 5,2% | 3 | 4,8% |
| ISD BOL | 3 | 5,2% | 3 | 4,8% |
| Gulpen- Wittem | 4 | 6,9% | 4 | 6,3% |
| Beek | 5 | 7,9% | ||
| Totaal | 58 | 100% | 63 | 100% |
6. Planning en procedure
Wij verzoeken de gemeenteraden / het algemeen bestuur van de deelnemers om hun zienswijze op dit voorstel kenbaar te maken binnen een termijn van 8 weken. Na ontvangst van de zienswijzen worden deze verwerkt in het eigenlijke toetredingsvoorstel. Daarin dienen de deelnemers vervolgens (conform artikel 1 lid 4 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen) toe te stemmen.
Ook als uw Raad c.q. algemeen bestuur geen zienswijze wil indienen verzoeken wij u ons daar zo snel mogelijk van in kennis te stellen.
Met vriendelijke groet,
Voorzitter
Susanne Scheepers
Namens het dagelijks bestuur van Gemeenschappelijke Regeling Solido
Raadsvoorstel
Collegeverg. d.d.: 3 november 2026 Zaaknummer: 202724154 Afdeling opsteller: Bestuurszaken - VTH - Integrale veiligheid Bereikbaar onder: +31643017572, jo.de.bie@brunssum.nl Portefeuillehouder: Wilma van der Rijt Raadsvergadering d.d.: 15 december 2026 Uiterlijke datum: Uiterste datum 15 december 2026 Motivatie datum: Het Integraal Veiligheidsplan 2027 - 2030 SVBBL ligt in de maand december ook ter besluitvorming voor in gemeenteraad van Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen en Landgraaf. Na de formele vaststelling door de SVBBL gemeenteraden wordt het plan integraal gepubliceerd.
Aan de raad,
1. Onderwerp Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027 - 2030
2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding De gemeenteraad is wettelijk verplicht om ten minste een keer in de vier jaar de doelen vast te stellen die de gemeente op het terrein van veiligheid nastreeft door handhaving van de openbare orde en de hulpverlening door de politie. Deze doelen vormen vervolgens de basis voor het Integraal Veiligheidsplan (hierna: IVP). Het (regionale) IVP (raadsbevoegdheid) vormt samen met het (lokale) Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid (hierna: UIV) (collegebevoegdheid) het integraal veiligheidsbeleid van de gemeente. Vanwege het feit dat het politiebasisteam Brunssum-Landgraaf niet alleen de gemeente Brunssum bedient, maar ook Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen en Landgraaf (i.c. gezamenlijk worden dit de SVBBL-gemeenten genoemd), is er gekozen voor één gezamenlijk en regionaal IVP en dat wordt het “IVP SVBBL” genoemd. Het huidige IVP SVBBL 2023-2026 is tot en met 31 december 2026 van kracht en dat betekent dat er vóór 1 januari 2027 een nieuw IVP SVBBL moet worden vastgesteld door de vijf gemeenteraden van SVBBL met een looptijd van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2030.
b. Huidige situatie/probleemstelling
➢ Het huidige Integraal Veiligheidsplan van Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf
(hierna: IVP SVBBL) over de periode 2023 – 2026, is tot en met 31 december 2026 van kracht en eindigt dus per 1 januari 2027; ➢ De lokale driehoek SVBBL is op 3 september 2026 akkoord gegaan met de voorgestelde prioritering op
basis van de uitgevoerde veiligheidsanalyse (bijlage 1); ➢ De vijf gemeenteraden van SVBBL zijn door middel van een raadsinformatiebrief uitgenodigd om input te
leveren op de voorgestelde prioritering. De gemeenteraad van Simpelveld, Voerendaal, Brunssum en Beekdaelen hebben daar gebruik van gemaakt en deze input is opgenomen in een overzicht (bijlage 2).
3. Gewenste situatie (WAT?) a. Wat willen we bereiken? Met het nieuwe IVP SVBBL 2027 – 2030 wordt richting gegeven aan de gezamenlijke inzet op het gebied van veiligheid. Daarbij zijn de belangrijkste regionale veiligheidsthema’s benoemd en worden keuzes gemaakt in de aanpak en samenwerking.
1
b. Kaders
1. eerdere besluitvorming DJUMA 202707381
2. traject tot dusverre Het bestuurlijk vaststellingsproces van een regionaal IVP verloopt via een aantal belangrijke stappen. Hieronder volgt per stap een uitgebreide toelichting. Hieruit blijkt dat het vaststellingsproces secuur dient te verlopen en dat er de nodige tijd mee gemoeid is.
Stap 1: het uitvoeren van een veiligheidsanalyse Aangezien het huidige IVP SVBBL 2023-2026 per 1 januari 2027 verloopt, moet er dit jaar nog een nieuw IVP worden vastgesteld door de gemeenteraden van SVBBL. Om tot een doelgericht en uitvoerbaar plan te komen, is het nodig om gezamenlijk een (beperkt) aantal veiligheidsthema’s te prioriteren.
Ter voorbereiding op het nieuwe IVP SVBBL 2027-2030 is een veiligheidsanalyse (bijlage 1) uitgevoerd vanuit de methodiek ‘rijker verantwoorden’. Hierbij heeft de regionale ambtelijke werkgroep gesproken met de belangrijkste veiligheidspartners waaronder politie, brandweer, Openbaar Ministerie en daarbij is gebruik gemaakt van de kennis, ervaring en duiding van deze professionals op de diverse veiligheidsthema’s. Deze gesprekken hebben inzicht gegeven in de actuele veiligheidssituatie, de effectiviteit van de huidige aanpak en de belangrijkste opgaven en ontwikkelingen voor de komende jaren.
Voor de vertaling van deze analyse naar een gezamenlijke prioritering zijn de veiligheidsvelden van de vernieuwde VNG-methode Kernbeleid Veiligheid als ordeningskader gebruikt. De 7 veiligheidsvelden zijn verder onderverdeeld in 38 subthema’s en omvatten gezamenlijk het integrale veiligheidsterrein. In de onderstaande afbeelding zijn alle veiligheidsvelden en bijbehorende subthema’s opgenomen.
2
Stap 2: (concept) prioritering maken op basis van de uitgevoerde veiligheidsanalyse Veiligheidsvraagstukken ontwikkelen zich voortdurend. Daarom is het belangrijk om duidelijke prioriteiten te stellen, maar tegelijkertijd is het ook van belang om voldoende ruimte te behouden zodat er kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en actuele veiligheidsvraagstukken.
Het doel van het nieuwe IVP is niet om alle veiligheidsvelden als prioriteit aan te merken, maar om duidelijke keuzes te maken. De voorgestelde veiligheidsvelden bieden hiervoor een gezamenlijk kader. Binnen deze veiligheidsvelden kunnen de SVBBL gemeenten de komende jaren gericht samenwerken en de aanpak waar nodig aanpassen aan actuele ontwikkelingen.
De onderstaande tabel brengt de door de SVBBL geprioriteerde veiligheidsvelden (5) en bijbehorende subthema’s (12), op basis van de uitgevoerde veiligheidsanalyse, in zicht. Deze veiligheidsvelden en bijbehorende subthema’s vormen de basis voor de verdere uitwerking van het IVP SVBBL 2027-2030.
| I) Digitale criminaliteit | Col2 | II) Jeugd en Veiligheid | III) Zorg en Veiligheid | Col5 | Col6 | IV) Fysieke veiligheid | V) Georganiseerde criminaliteit en ondermijning | Col9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Subthema’s | Subthema’s | Subthema’s | Subthema’s | Subthema’s | Subbthema’s Drugscriminaliteit Vastgoedcriminaliteit Weerbaar bestuur | Subbthema’s Drugscriminaliteit Vastgoedcriminaliteit Weerbaar bestuur |
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit | O p o | verlast van ersonen met nbegrepen gedrag | Weerbare samenleving | D | rugscriminaliteit | ||
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit | O p o | verlast van ersonen met nbegrepen gedrag | Weerbare samenleving | V | astgoedcriminaliteit | ||
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit | O p o | verlast van ersonen met nbegrepen gedrag | Weerbaar bestuur | Weerbaar bestuur | |||
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Maatschappelijke onrust | Maatschappelijke onrust | Maatschappelijke onrust | Maatschappelijke onrust | Maatschappelijke onrust | Maatschappelijke onrust | ||
| Subthema’s Eigen digitale systemen gemeente Cyberincidenten en cybercrises Gedigitaliseerde criminaliteit Online aangejaagde ordeverstoring | Radicalisering en extremisme | Radicalisering en extremisme | Radicalisering en extremisme | Radicalisering en extremisme | Radicalisering en extremisme | Radicalisering en extremisme |
Stap 3: de bestuurlijke en regionale afstemming binnen de lokale driehoek De lokale driehoek (art. 13 Politiewet 2012) is een overlegorgaan op lokaal niveau waarin de burgemeester, de officier van justitie en de politiechef samenwerken op het gebied van openbare orde en veiligheid. Binnen SVBBL is er sprake van één basisteamdriehoek (hierna: de lokale driehoek SVBBL) en deze bestaat uit: de burgemeester van Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf, de gebiedsofficier van justitie (OM) en de teamchef van het politiebasisteam Brunssum-Landgraaf.
De lokale driehoek SVBBL is op 3 september 2026 akkoord gegaan met de voorgestelde prioritering (stap 2) op basis van de veiligheidsanalyse (stap 1).
Stap 4: de gemeenteraden van SVBBL om input vragen De lokale driehoek SVBBL is tevens op 3 september 2026 akkoord gegaan met de gezamenlijke raadsinformatiebrief waarmee U was uitgenodigd om input te leveren op de voorgestelde prioritering. U had tot 7 oktober 2026 (i.c. 4 weken reactietijd) de mogelijkheid gekregen om schriftelijke input te leveren op de concept prioritering (stap 2). De gemeenteraden van Simpelveld, Voerendaal, Brunssum en Beekdaelen hebben gebruik gemaakt van deze mogelijkheid en Uw input is verwerkt in een overzicht (zie bijlage 2).
3
Stap 5: de tekstuele uitwerking van het IVP SVBBL 2027-2030 De ontvangen input vanuit de verschillende gemeenteraden is besproken en gewogen c.q. beoordeeld binnen de ambtelijke werkgroep SVBBL. Het IVP is een regionaal veiligheidsplan en daarom is er in gezamenlijkheid kritisch getoetst of de input ook van toepassing is op de andere SVBBL gemeenten waardoor de concept prioritering (stap 2) moest worden aangepast dan wel moest worden aangevuld. De regionale einduitkomst is, dat de verstrekte input vanuit de gemeenteraad van Simpelveld, Voerendaal, Brunssum en Beekdaelen niet heeft geleid tot een aanpassing dan wel aanvulling van de regionale concept prioritering (stap 2). Uiteraard staat het ieder college van B en W vrij om aan bepaalde aspecten van de verstrekte input extra uitvoering te geven in het eigen/lokale UIV (collegebevoegdheid).
De ambtelijke werkgroep heeft de concept prioritering (stap 2) uitgebreider (tekstueel en visueel) uitgewerkt en dat heeft geresulteerd in het IVP SVBBL 2027-2030 (zie bijlage 3).
3. rol/ bevoegdheden college van B en W / gemeenteraad In het verlengde van een vierjarig regionaal IVP, is het gebruikelijk dat de individuele gemeente een keer in de twee jaren een UIV opstelt. In het UIV worden de regionale doelstellingen opgenomen en indien nodig (bijv. aan de hand van de verstrekte input vanuit U) aangevuld met lokale doelstellingen. Het IVP wordt vastgesteld door U en het UIV wordt vastgesteld door het college. Nadat het IVP SVBBL 2027-2030 formeel is vastgesteld, wordt gestart met het opstellings- en vaststellingsproces van het UIV. U wordt als raad actief betrokken bij het opstellen van het lokaal UIV.
4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal) Bij het bepalen van de beleidsdoelstellingen is rekening gehouden met de landelijke veiligheidsagenda, het beleid en de regelgeving. Provinciaal en lokaal is aansluiting gezocht met de beleidsplannen van onze veiligheidspartners waarmee we in gezamenlijk kunnen optrekken binnen de uitvoering.
5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? Het integraal veiligheidsplan past in de strategische visie om te komen tot een veilig, weerbare en leefbare samenleving.
6. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen Vaststelling van dit beleidskader door U heeft geen financiële consequenties. De financiële vertaling vindt plaats in het nog op te leveren Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid. In de (meerjaren-)begroting zijn reeds budgetten aanwezig. Mocht blijken dat deze niet voldoende zijn dan zal een afzonderlijk voorstel aan U worden voorgelegd voor aanvullende middelen.
c. Argumenten en overwegingen 1. De gemeente heeft de regie op het gebied van lokale veiligheid; 2. Middels het Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027 – 2030 wordt door U sturing gegeven; 3. De integraliteit van het beleidskader versterkt de SVBBL gemeenten in haar uitvoering; 4. Het IVP op het niveau van de driehoek geeft een duidelijk bestuurlijk geluid richting de politie en het OM.
d. Opties en keuze
1. Indien Uw raad instemt met het voorstel dan behoudt U de regie op het gebied wat betreft de lokale veiligheid. Daarbij versterkt de integraliteit van het beleidskader de SVBBL gemeenten in haar uitvoering. 2. Het IVP op het niveau van de driehoek geeft een duidelijk bestuurlijk geluid richting de politie en het OM. Mocht U niet instemmen dan loopt de gemeente het risico de regie uit handen te gegeven.
4
4. Bijlagen: 1.Veiligheidsanalyse; 2.Overzicht ontvangen input gemeenteraden SVBBL; 3.Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030; 4.Raadsvoorstel Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027 – 2030.
Het college van burgemeester en wethouders,
Burgemeester Secretaris
5
Raadsbesluit
Afdeling: Bestuurszaken - VTH - Integrale veiligheid Registratiekenmerk: 202724154
De raad van de gemeente Brunssum,
Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2026, afdeling Bestuurszaken - VTH - Integrale veiligheid; Gelet op artikel 108, eerste lid, en artikel 147, eerste lid, en artikel 172 van de Gemeentewet.
Besluit: 1.het Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030 vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2026
De Raad voornoemd,
Voorzitter Griffier
6
Auteur: Ambtelijke werkgroep IVP 2027-2030 Datum: 3 september 2026
1. Inleiding Ter voorbereiding op het nieuwe Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2027-2030 (hierna: IVP) is een veiligheidsanalyse uitgevoerd vanuit de methodiek ‘rijker verantwoorden’ [1] . Hiervoor heeft de werkgroep gesproken met de belangrijkste veiligheidspartners waaronder politie, brandweer, Openbaar Ministerie en gebruik gemaakt van de kennis, ervaring en duiding van deze professionals op de diverse veiligheidsthema’s. Deze gesprekken hebben inzicht gegeven in de actuele veiligheidssituatie, de effectiviteit van de huidige aanpak en de belangrijkste opgaven en ontwikkelingen voor de komende jaren.
De kwalitatieve inzichten zijn vervolgens aangevuld en verdiept met beschikbare data door de analist van het Regionaal Informatie Knooppunt (RIK-P) van het ACT! Interventieteam. Daarbij is gebruikgemaakt van onder meer gegevens van de Parkstadmonitor [2], politie, het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, Meld Misdaad Anoniem (M.), het Provinciaal risicoprofiel Veiligheidsregio’s, Zicht op Ondermijning en Zicht op Online Criminaliteit.
Door kwalitatieve duiding en kwantitatieve gegevens in samenhang te beoordelen, is er een integraal beeld van de veiligheidssituatie ontstaan. De analyse heeft de basis gevormd voor het bepalen van de strategische veiligheidsprioriteiten en de koers voor de komende beleidsperiode.
Voor de vertaling van deze analyse naar een gezamenlijke prioritering zijn de veiligheidsvelden van de vernieuwde VNG-methode Kernbeleid Veiligheid als ordeningskader gebruikt. Deze 7 kernvelden zijn onderverdeeld in 38 sub thema’s en omvatten gezamenlijk het integrale veiligheidsterrein.
1 Rijker verantwoorden is een aanpak om niet alleen op harde cijfers te verantwoorden, maar ook op de maatschappelijke waarde en het verhaal achter het werk, die wordt aanbevolen door de VNG. 2 De term Parkstad Monitor verwijst naar verschillende regionale projecten en dataplatforms in Parkstad Limburg die beleid, leefbaarheid en onderwijs meten. Dit omvat de monitor voor de Regio Deals, de resultaten van de burgeronderzoeken op Parkstad in Zicht en de specifieke monitor voor onderwijs."
2
Wettelijk kader: I) Artikel 38b lid 1 van de Politiewet 2012 luidt als volgt: _“De gemeenteraad stelt ten minste eenmaal in de vier jaar de doelen vast die de gemeente op het_ _terrein van de veiligheid nastreeft door de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening_ _door de politie.”_
II) Artikel 38b lid 2 van de Politiewet 2012 luidt als volgt: _“Voorafgaand aan de vaststelling van het beleidsplan, bedoeld in artikel 39, eerste lid, hoort de_ _burgemeester van een gemeente in het gebied waarin de regionale eenheid de politietaak uitvoert,_ _de gemeenteraad van die gemeente over het ontwerpbeleidsplan.”_
2. Ontwikkelingen
Veiligheid gaat steeds minder alleen over klassieke vormen van criminaliteit en openbare orde. De samenleving wordt geconfronteerd met nieuwe en veranderende risico’s, waarbij de gevolgen zich niet altijd beperken tot het veiligheidsdomein.
Digitale criminaliteit neemt in omvang, complexiteit en impact toe. Criminelen maken steeds vaker gebruik van digitale middelen voor fraude, phishing, online oplichting, ransomware en identiteitsfraude. Deze vormen van criminaliteit treffen niet alleen bedrijven en overheden, maar ook een groeiend aantal inwoners. De verdere digitalisering van de samenleving vergroot de kansen voor criminelen en vraagt om een sterke inzet op preventie, bewustwording en samenwerking tussen overheid, politie, ondernemers en maatschappelijke partners.
Daarnaast wordt het versterken van een weerbare samenleving steeds belangrijker. Inwoners worden geconfronteerd met uiteenlopende veiligheidsvraagstukken, zoals digitale dreigingen, ondermijning en de gevolgen van geopolitieke spanningen, crises of calamiteiten. Een weerbare samenleving kenmerkt zich door betrokken inwoners, sterke sociale netwerken en het vermogen om signalen van onveiligheid tijdig te herkennen en hier adequaat op te reageren. Het vergroten van de zelfredzaamheid, samenredzaamheid en veerkracht van inwoners draagt bij aan zowel de subjectieve als objectieve veiligheid binnen de gemeente.
Gezien deze ontwikkelingen is het noodzakelijk om digitale veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid als belangrijke speerpunten in het IVP op te nemen. Beide thema’s zullen naar verwachting de komende jaren aan belang blijven winnen en vragen om een structurele, integrale aanpak.
3. Kanttekeningen
Ten aanzien van de analyse dienen op voorhand enkele kanttekeningen te worden geplaatst. Ten eerste bij de politiecijfers. Deze cijfers hebben betrekking op wat we objectieve veiligheid noemen. Objectieve veiligheid refereert aan de feitelijke, in statistieken geregistreerde veiligheid. Ondanks dat politiecijfers vaak een indicatie geven van de omvang van de problematiek in een bepaalde gemeente, kunnen deze op diverse manieren worden beïnvloed en worden geïnterpreteerd:
- Sommige inwoners maken geen melding of doen geen aangifte van criminaliteit of overlast door een combinatie van persoonlijke, situationele, sociale en institutionele factoren, bijvoorbeeld angst en veiligheid, vertrouwen in de overheid en politie;
- Veel overlastmeldingen kunnen betrekking hebben op een relatief kleine groep personen of een beperkt aantal jeugdgroepen. Hierdoor kunnen de cijfers een groter maatschappelijk probleem suggereren dan er feitelijk sprake van is;
3
- Inwoners worden door politie, gemeente en overige ketenpartners actief aangespoord meldingen te blijven maken ten behoeve van dossiervorming;
- De gemeenten ontvangen ook overlastmeldingen via de gemeentelijke meldsystemen.
De cijfers over de subjectieve veiligheid komen voort uit het burgeronderzoek Parkstad 2025, waar alle vijf SVBBL-gemeenten en Kerkrade en Heerlen aan hebben deelgenomen. Bij subjectieve veiligheid gaat het om de gevoelens of de ervaring van (on)veiligheid. Onveiligheidsgevoelens kunnen sterk worden beïnvloed door de plaats waar men woont, de mate waarin men buurtproblemen ervaart en zijn mede afhankelijk van geslacht, leeftijd, gezondheid en maatschappelijke positie. Bovendien worden ze beïnvloed door plotseling voorkomende onrust veroorzakende incidenten.
4. Prioritering
Op basis van de veiligheidsanalyse worden de volgende thema’s en sub thema’s als prioriteit voor het IVP SVBBL 2027-2030 voorgesteld:
1. Digitale Criminaliteit
Eigen digitale systemen gemeente, Cyberincidenten en cybercrises, Online criminaliteit, Online aangejaagde ordeverstoring.
2. Jeugd en Veiligheid
Jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit
3. Zorg en Veiligheid
Overlast van personen met onbegrepen gedrag, maatschappelijke onrust, Radicalisering en extremisme
4. Fysieke Veiligheid
Weerbare samenleving
5. Georganiseerde criminaliteit en Ondermijning
Drugscriminaliteit, Vastgoedcriminaliteit, Weerbaar bestuur
5. Onderbouwing prioritering
De voorgestelde thema’s en sub thema’s vormen gezamenlijk de belangrijkste veiligheidsopgaven voor de periode 2027-2030. Zij combineren:
- de grootste veiligheidsrisico's voor inwoners;
- de thema's met de hoogste maatschappelijke impact;
- de opgaven waarop gemeenten daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen;
- de onderwerpen waarop intensieve regionale samenwerking noodzakelijk is.
Deze focus is ook nodig omdat de beschikbare capaciteit bij gemeenten, politie en samenwerkingspartners beperkt is. Door gezamenlijk te kiezen voor een aantal duidelijke prioriteiten kunnen beschikbare mensen, expertise en middelen gerichter worden ingezet en kan meer samenhang en effectiviteit worden bereikt. De gekozen thema’s bieden daarmee richting aan de gezamenlijke inzet, zonder dat dit betekent dat andere veiligheidsvraagstukken geen aandacht krijgen.
Naast de geprioriteerde (sub-)thema's blijft het veiligheidsdomein voortdurend in beweging. Maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe fenomenen en onverwachte gebeurtenissen kunnen gedurende de looptijd van het IVP leiden tot nieuwe veiligheidsopgaven. Daarom behouden de SVBBL-gemeenten, samen met politie, Openbaar Ministerie en veiligheidspartners, de flexibiliteit om in te spelen op actuele ontwikkelingen. De vastgestelde prioriteiten bieden hierbij richting voor de komende vier jaar, terwijl er tegelijkertijd ruimte blijft om gezamenlijk te reageren op nieuwe uitdagingen die zich gedurende de beleidsperiode aandienen.
4
5.1 Digitale Criminaliteit Sub thema’s: _Eigen digitale systemen gemeente, Cyberincidenten en cybercrises, Gedigitaliseerde_ _criminaliteit, Online aangejaagde ordeverstoring._
Digitalisering biedt kansen, maar maakt de samenleving ook afhankelijker van digitale systemen en kwetsbaarder voor misbruik en verstoring. Binnen het thema worden vier samenhangende onderdelen onderscheiden:
- Cybercrime: criminaliteit waarbij ICT-systemen doelwit en/of middel zijn, zoals ransomware, computervredebreuk en datadiefstal.
- Gedigitaliseerde criminaliteit: traditionele criminaliteit die met digitale middelen wordt uitgevoerd of versterkt, zoals phishing, bankhelpdeskfraude, beleggingsfraude en identiteitsfraude.
- Digitale weerbaarheid en continuïteit: het beschermen van gemeentelijke systemen, gegevens en dienstverlening tegen uitval, manipulatie en misbruik.
- Maatschappelijke onrust en openbare orde: online bedreiging, doxing, desinformatie en digitale mobilisatie kunnen doorwerken in de fysieke leefomgeving.
Terugblik Het IVP SVBBL 2023-2026 benoemde digitale criminaliteit als groeiend en overkoepelend veiligheidsvraagstuk, met de nadruk op voorlichting en het vergroten van digitale weerbaarheid. Inmiddels is de informatiepositie verbeterd door politiegegevens, burgeronderzoeken en _Zicht op_ _Online Criminaliteit_ te combineren. Hierdoor is beter zicht op incidenten, aangiften, slachtofferschap en daderschap. Het effect van eerdere preventieve activiteiten is echter niet vast te stellen door het ontbreken van uniforme gegevens over bereik en effect.
Politiecijfers De openbare politiecijfers maken onderscheid tussen cybercrime en horizontale fraude. Bij cybercrime is ICT het doelwit én het middel van het delict. Horizontale fraude is een bredere categorie van fraude tussen burgers, bedrijven of financiële instellingen, waaronder vormen van fraude die met digitale middelen kunnen worden gepleegd. Horizontale fraude komt in de politieregistraties aanzienlijk vaker voor dan cybercrime.
Geregistreerde cybercrime
| Gemeente | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Ontwikkeling 2020- 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 23 | 20 | 21 | 25 | 19 | 3 | -87% |
| Brunssum | 12 | 11 | 17 | 16 | 10 | 4 | -67% |
| Landgraaf | 20 | 24 | 19 | 21 | 14 | 9 | -55% |
| Simpelveld | 6 | 8 | 3 | 8 | 3 | 5 | -17% |
| Voerendaal | 4 | 5 | 8 | 8 | 5 | 3 | -25% |
| SVBBL | 65 | 68 | 68 | 78 | 51 | 24 | -63% |
_Bron: politie-open-data._
5
Geregistreerde horizontale fraude
| Gemeente | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Ontwikkeling 2020- 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 242 | 241 | 199 | 152 | 191 | 163 | -33% |
| Brunssum | 207 | 183 | 127 | 137 | 155 | 164 | -21% |
| Landgraaf | 246 | 231 | 185 | 210 | 229 | 145 | -41% |
| Simpelveld | 66 | 63 | 46 | 57 | 53 | 55 | -17% |
| Voerendaal | 77 | 87 | 71 | 40 | 67 | 63 | -18% |
| SVBBL | 838 | 805 | 628 | 596 | 695 | 590 | -30% |
_Bron: politie-open-data._
Samenvattend beeld politieregistraties
| Indicator | 2020 | Hoogste niveau | 2025 | Ontwikkeling 2020-2025 |
|---|---|---|---|---|
| Cybercrime | 65 | 78 in 2023 | 24 | -63% |
| Horizontale fraude | 838 | 838 in 2020 | 590 | -30% |
_Bron: politie-open-data._
De politieregistraties laten daarmee op langere termijn een afname zien van zowel cybercrime als horizontale fraude. Tegelijk blijft horizontale fraude in absolute omvang een veel grotere geregistreerde categorie. De schommelingen per jaar en gemeente laten ook zien dat de ontwikkeling niet overal gelijk verloopt.
Zicht op Online Criminaliteit De gegevens uit _Zicht op Online Criminaliteit_ vullen de politiecijfers aan, maar zijn niet één op één vergelijkbaar. Politiecijfers tonen geregistreerde incidenten, terwijl _Zicht op Online Criminaliteit_ het aandeel inwoners weergeeft waarop een aangifte betrekking heeft. Ook verschillen de categorieën. De bronnen moeten daarom afzonderlijk worden geïnterpreteerd.
_Zicht op Online Criminaliteit_ onderscheidt fraude in online handel en overige online criminaliteit. Tussen 2021 en 2025 is bij fraude in online handel geen duidelijke trend zichtbaar. Bij overige online criminaliteit is ten opzichte van 2021 overwegend een daling te zien.
De cijfers uit Zicht op Online Criminaliteit zijn gebaseerd op de bevolking van 12 jaar en ouder. Deze leeftijdsgrens sluit aan bij gangbare veiligheids- en criminaliteitsstatistieken en bij de leeftijd waarop jongeren in Nederland strafrechtelijk verantwoordelijk kunnen worden gehouden. Hierdoor zijn de percentages beter vergelijkbaar met andere politie- en criminaliteitsgegevens. Om het percentage aangiften online criminaliteit ten opzichte van de bevolking te berekenen is de bevolking gebaseerd op personen die in het desbetreffende jaar 12 jaar waren en die ingeschreven stonden bij een Nederlandse gemeente.
6
Fraude in online handel Overige online criminaliteit
| Gemeente | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Col7 | Gemeente | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Simpelveld | 0,3% | 0,2% | 0,4% | 0,3% | 0,3% | Simpelveld | 0,5% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | |
| Voerendaal | 0,4% | 0,4% | 0,2% | 0,4% | 0,3% | Voerendaal | 0,5% | 0,3% | 0,2% | 0,3% | 0,3% | |
| Beekdaelen | 0,4% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,2% | Beekdaelen | 0,4% | 0,4% | 0,3% | 0,4% | 0,3% | |
| Brunssum | 0,4% | 0,3% | 0,4% | 0,3% | 0,3% | Brunssum | 0,4% | 0,3% | 0,2% | 0,3% | 0,4% | |
| Landgraaf | 0,3% | 0,3% | 0,4% | 0,4% | 0,2% | Landgraaf | 0,5% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,2% | |
| Limburg | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | Limburg | 0,5% | 0,4% | 0,4% | 0,3% | 0,3% | |
| Nederland | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | 0,3% | Nederland | 0,5% | 0,4% | 0,4% | 0,3% | 0,3% |
_Bron: Zicht op Online Criminaliteit._
Zicht op Online Criminaliteit bevat ook regionale cijfers over mensen die tussen 2020 en 2024 verdacht zijn geweest van een online delict. Deze cijfers laten zien dat ook binnen de SVBBLgemeenten verdachten van online delicten wonen. Zij geven geen inzicht in het aantal delicten per verdachte, de ernst van de feiten of de locatie van de slachtoffers.
Verdachten van online delicten, 2020-2024
| Gemeente | Aandeel inwoners van 12 jaar en ouder | Afgerond aantal verdachten |
|---|---|---|
| Simpelveld | 0,1% | 10 |
| Voerendaal | 0,1% | 15 |
| Beekdaelen | 0,1% | 30 |
| Brunssum | 0,1% | 30 |
| Landgraaf | 0,1% | 50 |
_Bron: Zicht op Online Criminaliteit._
De hierboven beschreven cijfers geven een beeld van de algemene omvang van online criminaliteit, maar zeggen minder over verschillen tussen doelgroepen. Onderzoek laat zien dat online criminaliteit zich op verschillende manieren manifesteert tussen leeftijdsgroepen. Jongeren hebben relatief vaker te maken met online bedreiging, intimidatie, hacken en criminele online beïnvloeding, terwijl volwassenen vaker slachtoffer worden van online fraude. Dit vraagt om een aanpak die aansluit bij de specifieke risico's van verschillende leeftijdsgroepen.
Fraudeschade De door Zicht op Online Criminaliteit gebruikte gegevens van de Nederlandse Vereniging van Banken geven inzicht in de landelijke schade van vier vormen van fraude. De gegevens worden aangeleverd door ABN AMRO, ING, Rabobank en ASN Bank. De schade wordt toegerekend aan de onderliggende fraudevorm. Bij bankhelpdeskfraude kan de geregistreerde schade bijvoorbeeld bestaan uit overboekingen, geldopnames en aankopen die binnen dezelfde fraudezaak zijn verricht.
7
Geregistreerde landelijke fraudeschade
| Type fraude | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Bankhelpdeskfraude | € 47,6 mln. | € 50,9 mln. | € 28,2 mln. | € 22,7 mln. | € 25,8 mln. |
| Phishing | € 10,8 mln. | € 3,6 mln. | € 0,6 mln. | € 0,8 mln. | € 2,6 mln. |
| Card-not-presentfraude | € 2,2 mln. | € 3,6 mln. | € 3,0 mln. | € 2,6 mln. | € 2,7 mln. |
| Fraude met gestolen of verloren betaalpas | € 1,9 mln. | € 2,8 mln. | € 4,2 mln. | € 3,1 mln. | € 3,8 mln. |
| Totaal vier fraudevormen | € 62,6 mln. | € 60,8 mln. | € 35,9 mln. | € 29,3 mln. | € 34,9 mln. |
_Bron: Nederlandse Vereniging van Banken._
De totale geregistreerde schade binnen deze vier fraudevormen daalde van € 62,6 miljoen in 2021 naar € 29,3 miljoen in 2024. In 2025 steeg de schade vervolgens weer naar € 34,9 miljoen, een toename van ongeveer 19% ten opzichte van 2024. Het niveau in 2025 ligt nog wel ongeveer 44% lager dan in 2021.
Deze bedragen zijn landelijke cijfers van vier banken en kunnen niet worden vertaald naar een schadebedrag voor SVBBL. Zij geven wel context bij de financiële gevolgen van verschillende fraudevormen en laten zien dat een daling op langere termijn kan samengaan met een hernieuwde stijging in het meest recente jaar.
Burgeronderzoek Het burgeronderzoek laat zien dat het zelfgerapporteerde slachtofferschap van online criminaliteit tussen 2023 en 2025 in alle vijf SVBBL-gemeenten is afgenomen, het sterkst in Voerendaal en Brunssum. Zowel het burgeronderzoek als _Zicht op Online Criminaliteit_ laten overwegend een daling zien. De bronnen meten echter verschillende aspecten en kunnen daarom niet rechtstreeks worden vergeleken of gebruikt om een daling van de totale omvang van online criminaliteit vast te stellen. Het burgeronderzoek meet zelfgerapporteerd slachtofferschap, terwijl de gegevens uit Zicht op Online Criminaliteit betrekking hebben op aangiften. Daarnaast kan de gehanteerde afbakening van online criminaliteit tussen de bronnen verschillen.
Zelfgerapporteerd slachtofferschap online criminaliteit
| Gemeente | 2023 | 2025 | Ontwikkeling |
|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 14% | 10% | -4 procentpunt |
| Brunssum | 17% | 9% | -8 procentpunt |
| Landgraaf | 16% | 10% | -6 procentpunt |
| Simpelveld | 17% | 10% | -7 procentpunt |
| Voerendaal | 15% | 6% | -9 procentpunt |
_Bron: Burgeronderzoek 2025._
8
Conclusie Hoewel de beschikbare cijfers overwegend een dalende ontwikkeling laten zien, blijven online criminaliteit en fraude een substantiële opgave. Het verschil tussen geregistreerde aangiften en daadwerkelijk slachtofferschap, de aanwezigheid van lokaal daderschap en de blijvende financiële en maatschappelijke impact laten zien dat de problematiek niet volledig zichtbaar is in de registraties. De toenemende afhankelijkheid van digitale systemen vergroot bovendien de kwetsbaarheid van inwoners, bedrijven en overheid. Daarnaast maakt de ontwikkeling van AI het mogelijk om op een nog geloofwaardigere manier mensen te misleiden of om digitale toepassingen te ontwikkelen zonder al te veel digitale vaardigheden en tijdsinvesteringen.
Voortzetting en verbreding van Digitale criminaliteit en digitale veiligheid als prioriteit blijft daarom noodzakelijk, met aandacht voor preventie, bewustwording, digitale weerbaarheid en het vroegtijdig signaleren van nieuwe ontwikkelingen.
5.2 Jeugd en Veiligheid Sub thema: Jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit
Terugblik Binnen het vorige IVP SVBBL 2023-2026 was Jeugd en Veiligheid een prioriteit vanwege jeugdoverlast, problematische jeugdgroepen en zorgen over de betrokkenheid van jongeren bij ondermijnende criminaliteit. De aanpak was gericht op contact met jongeren, vroegsignalering, maatwerk en regionale samenwerking.
Politiecijfers Tussen 2020 en 2025 daalde het aantal politiemeldingen overlast jeugd (E35: _iedere melding van_ _mogelijke overlast van jeugd_ ) van 846 naar 404. Na een dieptepunt in 2024 nam het aantal in 2025 weer toe, vooral in Brunssum en Landgraaf. De ontwikkeling verschilt per gemeente en locatie. De meldingen geven vooral inzicht in geregistreerde jeugd overlast en niet direct in het aantal betrokken jongeren of de ernst van het gedrag. Jongeren bewegen bovendien gemakkelijk en snel over gemeentegrenzen en maatregelen kunnen leiden tot verplaatsing van overlast.
De geregistreerde jeugdoverlast is sinds 2020 sterk afgenomen:
| Gemeente | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Ontwikkeling 2020-2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 213 | 186 | 122 | 80 | 87 | 81 | -62% |
| Brunssum | 336 | 341 | 193 | 137 | 73 | 150 | -55% |
| Landgraaf | 231 | 217 | 148 | 121 | 115 | 146 | -37% |
| Simpelveld | 33 | 30 | 37 | 26 | 11 | 18 | -45% |
| Voerendaal | 33 | 39 | 24 | 6 | 16 | 9 | -73% |
| SVBBL | 846 | 813 | 524 | 370 | 302 | 404 | -52% |
Bron: politie-open-data, maatschappelijke klasse E35 _Melding overlast jeugd_.
9
Burgeronderzoek Naast politieregistraties geeft het burgeronderzoek inzicht in de mate waarin inwoners overlast ervaren van groepen jongeren. In onderstaande tabel zijn de antwoorden ‘vaak’ en ‘soms’ samengevoegd. Daarmee wordt het aandeel inwoners weergegeven dat aangeeft in enige mate overlast van groepen jongeren te ervaren.
Inwoners die vaak of soms overlast ervaren van groepen jongeren
| Gemeente | 2021 | 2023 | 2025 | Ontwikkeling 2021-2025 |
|---|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 38% | 28% | 32% | -6 procentpunt |
| Brunssum | 46% | 47% | 39% | -7 procentpunt |
| Landgraaf | 49% | 40% | 46% | -3 procentpunt |
| Simpelveld | 30% | 30% | 35% | +5 procentpunt |
| Voerendaal | 30% | 24% | 28% | -2 procentpunt |
_Bron: Burgeronderzoek, Frequentie overlast van groepen jongeren._
Het burgeronderzoek ondersteunt dus het beeld van een verbetering ten opzichte van de uitgangssituatie rond 2021, maar laat tegelijkertijd zien dat deze verbetering in de meest recente periode niet overal doorzet.
De geregistreerde jeugdoverlast binnen SVBBL is sinds 2020-2021 sterk afgenomen. Ook ervaren inwoners in vier van de vijf gemeenten minder jeugdoverlast dan in 2021. Tegelijkertijd nam het aantal politiemeldingen in 2025 weer toe, vooral in Brunssum en Landgraaf. Jeugdgroepen bewegen bovendien tussen gemeenten en locaties. Dit beeld zien we ook terug bij onze (stedelijke) buurgemeenten Heerlen en Kerkrade.
Hoewel de geregistreerde jeugdoverlast is afgenomen, signaleren professionals dat een kleinere groep jongeren betrokken raakt bij ernstigere en minder zichtbare vormen van criminaliteit, waaronder geweld, drugscriminaliteit, wapenbezit en digitale beïnvloeding. Deze ontwikkelingen laten zich slechts beperkt aflezen uit reguliere overlastcijfers. De omvang en ontwikkeling ervan kunnen met de beschikbare gegevens nog onvoldoende worden vastgesteld
Conclusie Het behouden van de bereikte daling, het vroeg herkennen van risicovolle ontwikkelingen en het voorkomen van doorgroei naar ernstige of ondermijnende criminaliteit rechtvaardigen daarom voortzetting van Jeugd en Veiligheid als prioriteit.
4.3 Zorg en Veiligheid Sub thema’s: Overlast van personen met onbegrepen gedrag, maatschappelijke onrust, Radicalisering en extremisme
Terugblik Het IVP SVBBL 2023-2026 richtte zich binnen Zorg en Veiligheid op het versterken van de samenwerking met ketenpartners, het verbeteren van de persoonsgerichte aanpak en het voortzetten van de nazorg aan ex-gedetineerden. Sindsdien is de regionale samenwerkingsstructuur verder ontwikkeld en vervult het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad een centrale rol bij complexe casuïstiek.
10
De stijging van het aantal meldingen aan het Zorg- en Veiligheidshuis en de blijvende knelpunten rond beschikbaarheid van zorg, doorlooptijden, informatie-uitwisseling en eigenaarschap laten echter zien dat samenwerking als structuur niet automatisch leidt tot tijdige en duurzame oplossingen. Het effect van het vorige beleid kan bovendien onvoldoende worden vastgesteld, omdat gegevens over unieke personen, herhaalde meldingen, doorlooptijden en resultaten van de persoonsgerichte aanpak niet volledig beschikbaar zijn.
Cijfers van het Zorg- en Veiligheidshuis De cijfers van het Zorg- en Veiligheidshuis geven inzicht in de meldingen vanuit de SVBBL-gemeenten en de wijze waarop deze zijn opgevolgd.
| SVBBL Zorg- en Veiligheidshuis | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 t/m juli |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ontvangen meldingen | 136 | 257 | 403 | 345 | 322 | 387 | 450 | 326 |
| Herhaalde meldingen | 29 | 49 | 102 | 95 | 35 | 0 | 46 | 92 |
| Doorgezet naar procesregisseur | 33 | 51 | 138 | 114 | 53 | 13 | 24 | 4 |
| Doorgezet naar betrokken hulpverlening | 21 | 55 | 147 | 122 | 80 | 162 | 150 | 107 |
| Nog niet betrokken hulpverlening ingeschakeld | 12 | 11 | 26 | 12 | 31 | 18 | 49 | 54 |
_Bron: openbaar dashboard Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, bewerking SVBBL._
Kanttekening: Het ontbreken van herhaalde meldingen in 2024 valt op, maar kan door registratieof definitieverschillen zijn veroorzaakt en is zonder aanvullende informatie niet te duiden. Het aantal meldingen steeg van 136 in 2019 naar 450 in 2025. In 2026 waren tot en met juli al 326 meldingen ontvangen. Dit wijst op een toenemend beroep op het Zorg- en Veiligheidshuis en de hulpverlening. De cijfers zeggen echter niet direct iets over de ernst of complexiteit van de problematiek; ook registratie, aanmeldcriteria en bekendheid met het meldpunt kunnen de ontwikkeling beïnvloeden.
Politiecijfers Personen met onbegrepen gedrag vormen geen homogene groep. Het kan gaan om mensen met psychische problematiek, verslaving, dementie, een verstandelijke beperking, verwaarlozing of een combinatie van problemen. Niet iedere persoon met onbegrepen gedrag veroorzaakt overlast of vormt een veiligheidsrisico. Het aantal politiemeldingen dat betrekking heeft op het zorg en veiligheidsdomein is aanzienlijk, circa 65% van het totaal.
De politie registreert incidenten in deze categorie onder de maatschappelijke klasse E33 Overlast door verward persoon. Deze registraties geven inzicht in het aantal incidenten, niet in het aantal unieke personen. Een relatief kleine groep personen kan door herhaalde incidenten een groot deel van de registraties veroorzaken. De registratie is bovendien geen medische diagnose, maar een kwalificatie die de politie aan een incident geeft.
11
| Gemeente | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Ontwikkeling 2020-2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Beekdaelen | 155 | 203 | 155 | 177 | 208 | 204 | +32% |
| Brunssum | 197 | 286 | 251 | 239 | 306 | 306 | +55% |
| Landgraaf | 259 | 243 | 192 | 220 | 300 | 189 | -27% |
| Simpelveld | 45 | 31 | 39 | 27 | 29 | 31 | -31% |
| Voerendaal | 31 | 28 | 25 | 66 | 48 | 44 | +42% |
| SVBBL | 687 | 791 | 662 | 729 | 891 | 774 | +13% |
_Bron: Politie Open Data, maatschappelijke klasse E33 Overlast door verward persoon._
De cijfers laten zien dat de geregistreerde overlast door personen met onbegrepen gedrag binnen SVBBL structureel fluctueert. Er is geen sprake van een jaarlijkse stijging in iedere gemeente, maar het regionale niveau lag in 2025 wel hoger dan in 2020. De piek in 2024 en de verschillen tussen gemeenten maken duidelijk dat lokale omstandigheden en mogelijke veranderingen in registratie of aanpak een belangrijke rol kunnen spelen. Gesprekken met professionals omschrijven dat de politie regelmatig wordt ingezet in situaties waarin zorg meerwaarde heeft. Als knelpunten werden onder meer beperkte beschikbaarheid van hulpverlening buiten kantooruren, wachttijden bij beoordeling en vervoer en onvoldoende regie bij niet-acute maar wel zorgwekkende situaties genoemd.
Beleving door inwoners Maatschappelijke onrust, radicalisering en extremisme kunnen ontstaan door polarisatie, wantrouwen, desinformatie of ideologische overtuigingen. Alleen wanneer sprake is van concrete veiligheidsrisico’s, strafbare feiten, intimidatie of openbare-ordeverstoring ontstaat een veiligheidsvraagstuk.
De omvang is lastig cijfermatig vast te stellen. Het aantal casussen is beperkt, signalen worden niet altijd herkend en complexe casussen kunnen langdurig veel inzet vragen. De aanpak richt zich daarom op vroegsignalering, risico-inschatting, regie en specialistische kennis. Sinds 1 juli 2025 biedt de Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten hiervoor een wettelijke basis. Het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad voert de procesregie.
Conclusie Zorg en Veiligheid blijft een relevante prioriteit vanwege het omvangrijke en complexe beroep op gemeenten, politie, hulpverlening en het Zorg- en Veiligheidshuis. Het aantal ontvangen meldingen bij het Zorg- en Veiligheidshuis is in de afgelopen jaren toegenomen en ligt in 2026 tot en met juli al dicht bij het niveau van eerdere volledige jaren. Daarbij valt vooral het aantal herhaalde meldingen en meldingen zonder reeds betrokken hulpverlening op. De regionale samenwerking is verder ontwikkeld, maar knelpunten rond capaciteit, beschikbaarheid, doorlooptijden, informatie-uitwisseling en eigenaarschap blijven bestaan. Juist bij terugkerende of complexe problematiek kan vertraging ertoe leiden dat situaties escaleren of opnieuw bij politie en gemeente terechtkomen.
12
Dat Zorg en Veiligheid als prioriteit wordt aangemerkt is mede gelegen in de omvang van de inzet die deze problematiek vraagt. Met circa 65% van de politiemeldingen die hiermee verband houden, legt dit onderwerp een substantieel beslag op de beschikbare capaciteit van politie en ketenpartners. Dit vergroot het risico dat de aanpak van andere veiligheidsvraagstukken onder druk komt te staan.
Maatschappelijke onrust en radicalisering zijn cijfermatig minder omvangrijk. De potentiële impact en de benodigde inzet per casus kunnen echter groot zijn. De prioriteit wordt daarom niet alleen onderbouwd door aantallen, maar ook door de complexiteit, mogelijke veiligheidsrisico’s en afhankelijkheid van gespecialiseerde samenwerking.
4.4 Fysieke Veiligheid Sub thema: Weerbare samenleving
Terugblik Fysieke Veiligheid was in het IVP SVBBL 2023-2026 geen afzonderlijke prioriteit en kende daarom geen specifieke doelstellingen of meetbare resultaten. Het thema was regulier geborgd binnen de lokale en regionale crisisstructuren. Wel maakte de vorige beleidsperiode duidelijk dat gemeenten niet alleen voorbereid moeten zijn op acute rampen en crisis, maar ook op langdurige crises. De coronapandemie, de hoogwaterramp en de Oekraïnecrisis onderstreepten het belang van bestuurlijke coördinatie, gemeentelijke continuïteit en samenwerking met maatschappelijke partners. Voor de nieuwe beleidsperiode wordt het thema fysieke veiligheid, waaronder maatschappelijke weerbaarheid daarom geprioriteerd. Tegelijkertijd blijft de opgave omvangrijk en complex en vraagt zij om duidelijke prioriteiten, structurele borging en voldoende capaciteit om de beoogde resultaten te realiseren.
Provinciaal risicoprofiel Het provinciaal risicoprofiel beschrijft risico’s met een regionale impact en kan niet zonder lokale duiding rechtstreeks aan de SVBBL-gemeenten worden gekoppeld. Voor Limburg zijn onder meer extreem weer, overstromingen, natuurbrand, grote branden, gevaarlijke stoffen, ziektegolven en uitval van vitale voorzieningen relevant. Klimaatverandering en de toenemende afhankelijkheid van elektriciteit, water, telecom en ICT vergroten daarbij de kwetsbaarheid en kans op keteneffecten. Door de ligging en belangrijke transportverbindingen zijn ook grensoverschrijdende incidenten relevant. Samenwerking en informatie-uitwisseling met België en Duitsland zijn daarom belangrijk.
Het profiel onderstreept dat risico’s steeds meer regionaal, veranderlijk en onderling verbonden zijn. Een lokale vertaling, in de vorm van het Dynamisch Brandweerrisicoprofiel, is nodig om per gemeente de belangrijkste risico’s en kwetsbaarheden te bepalen.
Beleving door inwoners Het Burgeronderzoek bevat een schaalscore voor ervaren zelfredzaamheid, gebaseerd op stellingen over dagelijkse verzorging, het zelfstandig voeren van een huishouden, rondkomen met inkomen, zelfstandig reizen naar bekenden en het zich in algemene zin kunnen redden zonder hulp. De schaal loopt van 0, zeer laag, tot 10, zeer hoog.
13
| Gemeente | Zelfredzaamheid |
|---|---|
| Beekdaelen | 8,7 |
| Brunssum | 8,5 |
| Landgraaf | 8,7 |
| Simpelveld | 8,7 |
| Voerendaal | 8,7 |
_Bron: Burgeronderzoek, gerapporteerde zelfredzaamheid._
Respondenten beoordelen hun algemene zelfredzaamheid hoog. Dit geeft een positieve uitgangspositie, maar zegt niet direct iets over crisisweerbaarheid. De scores gaan vooral over dagelijks functioneren. Voor crisisweerbaarheid is ook inzicht nodig in risicobewustzijn, voorbereiding, handelingsmogelijkheden en sociale netwerken.
Onderzoek van onderzoeksbureau Invior, uitgevoerd in opdracht van de veiligheidsregio’s LimburgNoord en Zuid-Limburg, laat zien dat veel Limburgers zich zorgen maken over weerbaarheidsvraagstukken. De grootste zorgen hebben betrekking op langdurige uitval van elektriciteit (55%) en drinkwater (32%). Ook terrorisme en extreem geweld (26%), een grootschalige cyberaanval (26%) en langdurige uitval van informatie- en communicatiesystemen (24%) worden regelmatig genoemd.
Tegelijkertijd blijkt dat een aanzienlijk deel van de inwoners al nadenkt over de eigen voorbereiding op noodsituaties. Op basis van de antwoordcategorieën vaak, regelmatig en af en toe geeft 66% van de respondenten aan bezig te zijn met een noodpakket en 50% met een noodplan. Hoewel de bewustwording toeneemt, zien de veiligheidsregio’s nog ruimte om de maatschappelijke weerbaarheid verder te versterken.
Verminderd zelfredzame inwoners Ondanks de hoge gemiddelde zelfredzaamheid blijft aandacht nodig voor inwoners die tijdens een crisis beperkt zelfstandig kunnen handelen. Gemiddelden kunnen verschillen tussen groepen en individuele kwetsbaarheden verhullen. Vergrijzing en meer eenpersoonshuishoudens/ ouderen die langer thuis blijven wonen kunnen de zelfredzaamheid en brandveiligheid beïnvloeden. Ook taalbarrières en beperkte toegang tot informatie spelen een rol. Kwetsbaarheid beperkt zich bovendien niet tot zorginstellingen, maar komt ook voor bij inwoners die zelfstandig wonen.
Crisisbeheersing en gemeentelijke continuïteit Hedendaagse crises kunnen meerdere beleidsterreinen en organisaties tegelijk raken. Zo kunnen klimaatincidenten, cyberaanvallen en ziektegolf leiden tot uitval van infrastructuur, communicatie, dienstverlening of personeel.
Dit vraagt van gemeenten naast deelname aan de regionale crisisorganisatie ook aandacht voor de continuïteit van de eigen dienstverlening, inclusief het prioriteren van essentiële processen bij uitval van personeel, ICT, gebouwen of nutsvoorzieningen.
14
Conclusie Het provinciaal risicoprofiel laat zien dat het risicobeeld breder en dynamischer wordt. Klimaatverandering, energietransitie, digitalisering, vergrijzing en internationale ontwikkelingen beïnvloeden zowel het ontstaan van crises als de manier waarop de samenleving daarop kan reageren. De hoge zelfredzaamheidsscores uit het burgeronderzoek zijn positief, maar bieden onvoldoende informatie over crisisvoorbereiding. Daarmee ontbreekt nog zicht op de mate waarin inwoners daadwerkelijk voorbereid zijn op langdurige uitval, waarschuwingen begrijpen, zelfstandig kunnen handelen en anderen kunnen helpen. De prioritering wordt daarom niet uitsluitend onderbouwd door een aantoonbare stijging van incidenten. De aanleiding ligt vooral in de veranderende aard van de risico’s, de onderlinge afhankelijkheid van voorzieningen en de noodzaak om naast professionele crisisbeheersing ook gemeentelijke en maatschappelijke weerbaarheid te versterken.
4.5 Georganiseerde criminaliteit en Ondermijning
Sub thema’s: Drugscriminaliteit, Vastgoedcriminaliteit, Weerbaar bestuur
Terugblik Ondermijning was binnen het IVP SVBBL 2023-2026 een prioriteit, vanwege de verwevenheid van onder- en bovenwereld en het gebruik van legale structuren voor criminaliteit. De aanpak richtte zich op gemeentelijke weerbaarheid, informatiepositie, barrières en integrale interventies. Ondermijnende criminaliteit is grotendeels verborgen. Registraties geven daarom geen volledig beeld: meer meldingen kunnen zowel wijzen op meer criminaliteit als op betere signalering en toezicht.
Sinds 2023 zijn regionale samenwerking en de bestuurlijke aanpak verder versterkt, onder meer via nieuwe informatiebronnen en het ACT! Interventieteam Parkstad. Het effect op de maatschappelijke omvang van ondermijning is echter onvoldoende vast te stellen, omdat resultaten van signalen, controles en interventies niet uniform worden geregistreerd.
Zicht op ondermijning
De gegevens van Zicht op Ondermijning geven het percentage inwoners (t.o.v. het totaal in de gemeenten) weer dat als verdachte of veroordeelde in beeld is gekomen voor een ondermijnend delict.
| Gemeente | Verdacht 2022-2024 | Veroordeeld 2021-2023 |
|---|---|---|
| Simpelveld | 0,3% | 0,1% |
| Voerendaal | 0,3% | 0,1% |
| Beekdaelen | 0,3% | 0,1% |
| Brunssum | 0,7% | 0,3% |
| Landgraaf | 0,5% | 0,1% |
| Nederland | 0,4% | 0,2% |
_Bron: Zicht op Ondermijning. Voor verdachten zijn de jaren 2022-2024 samengevoegd; voor_ _veroordeelden de jaren 2021-2023._
15
Vastgoed en leegstand Woningen, bedrijfspanden en andere objecten kunnen worden misbruikt voor hennepteelt, drugsproductie, opslag, illegale bewoning of andere criminele activiteiten. Leegstand kan daarbij een kwetsbaarheid vormen, maar is op zichzelf geen aanwijzing voor ondermijning.
| Gemeente | Leegstand | Langdurige leegstand | Langdurige leegstand met energieverbruik |
|---|---|---|---|
| Simpelveld | 5,0% | 3,2% | 1,2% |
| Voerendaal | 3,0% | 1,2% | 0,3% |
| Beekdaelen | 3,0% | 1,7% | 0,4% |
| Brunssum | 2,8% | 1,3% | 0,5% |
| Landgraaf | 2,5% | 1,2% | 0,4% |
| Nederland | 2,6% | 1,0% | 0,4% |
_Bron: Zicht op Ondermijning. Leegstand betreft administratieve leegstand._
Om beter zicht te krijgen op mogelijke spookbewoning is ACT! Interventieteam Parkstad in oktober 2024 gestart met bestuurlijke controles. Spookbewoning betreft woningen die administratief als leeg geregistreerd staan, maar op basis van bijvoorbeeld energieverbruik mogelijk toch worden gebruikt.
De ervaringen met de ACT!-controles bevestigen dat langdurige leegstand en mogelijk gebruik bruikbare startpunten zijn voor een bredere gebieds- of objectanalyse, maar alleen betekenis krijgen wanneer deze worden gecombineerd met fysieke controles, lokale signalen en informatie van bevoegde partners.
Risico-indicator hennepkwekerijen
Zicht op Ondermijning berekent ook welk aandeel woningen op basis van een combinatie van kenmerken in een verhoogde risicocategorie voor hennepteelt valt. Deze indicator mag nadrukkelijk niet worden gelezen als het geschatte aandeel woningen waarin daadwerkelijk hennep wordt geteeld. Volgens Zicht op Ondermijning hebben woningen in Nederland binnen de verhoogde risicocategorie 61 keer zoveel kans om een hennepkwekerij te zijn als woningen binnen de verlaagde risicocategorie. Desondanks is de kans binnen de verhoogde risicocategorie nog steeds klein: één op 128 woningen.
| Gemeente | Woningen in verhoogde risicocategorie |
|---|---|
| Simpelveld | 12,8% |
| Voerendaal | 6,8% |
| Beekdaelen | 16,2% |
| Brunssum | 26,4% |
| Landgraaf | 19,7% |
| Nederland | 16,3% |
_Bron: Zicht op Ondermijning._
16
Drugscriminaliteit De openbare politiecijfers laten zien dat het aantal geregistreerde incidenten rond drugshandel binnen SVBBL tussen 2023 en 2025 is toegenomen. Daarmee is drugshandel een van de duidelijkste stijgende ontwikkelingen binnen de beschikbare politiegegevens. Ook deze stijging kan niet rechtstreeks worden vertaald naar een verdubbeling van de daadwerkelijke drugshandel. Registraties kunnen worden beïnvloed door prioritering, controles, meldingen, opsporingsactiviteiten en veranderingen in registratie. De cijfers maken evenmin duidelijk of het gaat om afzonderlijke personen, locaties of criminele netwerken.
| Datum: | 20 | mei 2 | 020 |
|---|---|---|---|
| Drugshandel | 93 | 175 | 190 |
_Bron: politie-open-data._
RTL onderwereldkaart RTL Nieuws publiceerde in 2026 een geactualiseerde Onderwereldkaart, waarin verschillende indicatoren worden gecombineerd om inzicht te geven in kwetsbaarheden en risico's die ondermijnende criminaliteit kunnen faciliteren. De kaart geeft daarmee geen direct beeld van de feitelijke omvang van criminaliteit, maar van omstandigheden die de kans op ondermijning kunnen vergroten.
Onderstaande tabel toont de positie van de SVBBL-gemeenten op de Onderwereldkaart in 2022 en 2026, aangevuld met de rangschikking op registraties van ondermijnende criminaliteit en kwetsbaarheden in 2026. Registraties hebben betrekking op signalen en meldingen van ondermijnende criminaliteit door inwoners en opsporingsinstanties. Kwetsbaarheden betreffen factoren die criminelen kunnen benutten, zoals problematische schulden, risicojongeren of verminderde sociale samenhang.
Opvallend is dat de SVBBL-gemeenten over het algemeen hoger scoren op registraties van ondermijnende criminaliteit dan op kwetsbaarheden. Dit sluit aan bij het bredere beeld binnen Parkstad, waar relatief veel signalen, meldingen en registraties van ondermijnende criminaliteit worden waargenomen. Tegelijkertijd vraagt de Onderwereldkaart om een zorgvuldige interpretatie. De gehanteerde indicatoren beschrijven vooral risico's en kwetsbaarheden en geven geen rechtstreeks inzicht in de daadwerkelijke aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit.
_Bron: RTL onderwereldkaart._
17