Etten-Leur, 8 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Analyse naar mogelijkheden aanpak fatbike overlast 2026
Hieronder informatie over het fatbike verbod in Enschede en Amsterdam en wat de mogelijkheden zijn voor deze aanpak in Etten-Leur.
_Conclusie: In het centrumgebied van Etten-Leur is een fatbikeverbod niet_ _noodzakelijk en ook niet mogelijk._
A. Waarom?
- Er is al een verbod om te fietsen in het grootse deel van het centrumgebied.
In Enschede (centrum) en Amsterdam (Vondelpark) is het toegestaan om in het voetgangersgebied te fietsen. Daarom is het daar nodig een verbod voor fatbikes in te stellen. In Etten-Leur is, in tegenstelling tot Enschede en Amsterdam, fietsen in voetgangersgebieden niet toegestaan. De noodzaak voor een fatbike verbod in Etten-Leur in voetgangersgebieden is er dus niet. Want fietsen mag überhaupt niet in voetgangersgebieden.
Voor een fatbike verbod op de Markt en het station zijn er juridisch gezien onvoldoende argumenten (een verbod is niet proportioneel). Een verbod is alleen proportioneel als er een onveilige situatie is en het verbod geldt op de specifieke momenten dat de onveilige situaties zich voordoen.
Met een extra (grondslag)onderzoek is een fatbikeverbod op het raadhuisplein wellicht mogelijk, maar dat is twijfelachtig. Want op de drukke momenten, denk aan de wekelijkse markt of kermis, is er al een verbod om er te fietsen. Onveilige situaties zijn daarmee al weg genomen. Daarmee ontbreekt het aan een gedegen grondslag voor en een noodzaak tot een fatbikeverbod.
Naast de analyse naar de mogelijkheden voor een fatbike verbod bekijkt het college ook mogelijkheden om het Raadhuisplein anders in te delen, waardoor er een betere scheiding tussen fietsers en voetgangers ontstaat. Binnenkort is er een bijeenkomst met het college en het kernteam Centrumvisie over de herinrichting van de Markt en hoe het Raadhuisplein daarop moet aansluiten. Daar zal ook gekeken worden of een proef voor fietsbegeleiding toe te passen is op het Raadhuisplein. Een duidelijkere situatie met een betere scheiding tussen voetgangers en fietsers kan ook bijdragen aan een veiligere situatie.
Boa’s controleren structureel. Ze kijken daarbij o.a naar overlastgevend gedrag van personen (op fatbikes).
- Een fatbikeverbod is niet in lijn met de wegenverkeerswet. De politie en boa’s in Etten-Leur kunnen daarom niet bekeuren.
In o.a Enschede en Amsterdam zijn wel fatbike-verboden van kracht. Enschede en Amsterdam hebben de APV echter anders opgezet. Zij werken met een bestuurlijke boete ipv een bestuurlijke strafbeschikking.
Dit vraagt een korte toelichting over het systeem van beboeten; bestuurlijke boete versus bestuurlijke strafbeschikking.
Bij een bestuurlijke boete verzorg je als gemeente zelf het gehele proces van een boete uitschrijven tot en met het bezwaar en de inning.
Gemeente Etten-Leur (en de meeste (kleinere) gemeentes) werken met een bestuurlijke strafbeschikking. Het gehele proces van boete, bezwaar en inning wordt dan verzorgd door het CJIB en ben je gebonden aan de strafbepaling in landelijke wetgeving. Fatbikes zijn geen aparte voertuigcategorie dus niet apart opgenomen in het strafrecht. Beboeten kan dus niet.
Waarom heeft Etten-Leur gekozen voor een bestuurlijke strafbeschikking? Omdat het zelf organiseren van het hele proces een flink beslag legt op de organisatie. Zowel qua capaciteit als budget. Etten-Leur is daar niet op ingericht.
De politie is altijd gebonden aan landelijke wetgeving, daarom heeft de politie in Enschede aangegeven dat het verbod in de APV niet overeenkomt met de wegenverkeerswet. En daarom niet te kunnen bekeuren op het fatbikeverbod uit de APV. Alleen boa’s in Enschede kunnen bekeuren op een overtreding van het fatbikeverbod.
Wat wel een mogelijkheid is, is bestuursrechtelijk handhaven d.m.v. een last onder dwangsom. Maar dit is slechts theoretisch een optie. In de uitvoering is deze optie niet realistisch (niet uitvoerbaar). Ook is bestuursrecht gericht op herstel van een verkeerde situatie en niet gericht op stra�en.
- Bij een evt. juridische procedure toetst een rechter of dat de grondslag voldoende is voor een dergelijk verbod. Enschede heeft veel onderzoek gedaan naar de juridische haalbaarheid van een fatbike verbod. Omdat Enschede een van de eerste gemeenten is die een dergelijk verbod invoert. “De wet staat toe dat een gemeente in de APV een fatbike verbod opneemt, zolang de maatregel proportioneel is. Daarom geldt het verbod niet de hele dag, maar alleen tijdens drukke winkeluren in de voetgangerszone.” Volgens Enschede is dat voldoende om de veiligheid te verbeteren, en is het beperkt genoeg om juridisch overeind te blijven. Het is nog maar de vraag of dat een dergelijk verbod stand houdt bij een gerechtelijke procedure. Motivatie
(grondslag) van het verbod zit in de mate van overlast en het gevaar van snelle fatbikes en voetgangers in een druk gebied. Bij een evt. juridische procedure toetst een rechter of dat de grondslag voldoende is voor een dergelijk verbod.
- Wat Amsterdam en Enschede verbieden is de fatbike, waarbij in het verbodsartikel (APV) is opgenomen wat het kenmerk is van een fatbike: banden van meer dan 7 centimeter.
Recent is juridisch advies gevraagd aan professor Jan Brouwer, hoogleraar openbare orde en veiligheid aan de Universiteit van Groningen.
Hij heeft afraden om te handhaven op fatbikes. Volgens hem zit het probleem niet in de fatbikes zelf, maar wordt de overlast veroorzaakt door de personen die hier meestal op rijden. Handhaving op fatbikes vraagt volgens Jan Brouwer om onevenredige handhavingscapaciteit. Daarnaast blijf je te maken houden met een kat en muis spel. Want als er een definitie wordt gegeven aan de term ‘fatbike’, zal dit vervoersmiddel op zo’n manier worden aangepast dat het niet meer onder het begrip fatbike valt. Stel dat je zegt dat er sprake is van een fatbike wanneer de banden meer dan 7 cm breed zijn, dan krijg je fatbikes met banden van 6 cm breed. Dit zie je nu ook al gebeuren met de zogenoemde ‘skinny bike’.
B. Wat wel kan in Etten-Leur:
- Handhaven op fietsen in het voetgangersgebied.
- Investeren op de inrichting van de openbare ruimte.
- Handhaven op overlast. Zo kan o.a. worden opgetreden tegen geluidsoverlast, baldadig gedrag, jongeren met alcohol op straat.