Agendabundel

Sint Odiliënberg, donderdag 10 september 2026

mr. C.P.E. Abels

Besluitenlijst vergadering raadsadviescommissie

maandag 31 augustus 2026

Aanwezig

Voorzitter: R. van den Waardenberg Commissiegriffier: D. Abels

Leden : R. Dohmen , CDA P. Thegels, CDA P. van Elmpt, Democraten Roerdalen J. Linssen, Democraten Roerdalen J. Peggen, Ons Roerdalen I. Thevissen, Ons Roerdalen P. Joris, PRO C. Moorman, PRO A. Eichholtz, Roerstreek Lokaal! P. Thissen, Roerstreek Lokaal! W. Tegels, Vitaal Perspectief G. van Wassenburg, Vitaal Perspectief

Tevens aanwezig

Burgemeester: J. van Agtmaal (t/m agendapunt 7) Wethouders: P. Paffen R. Slangen L. Vestjens R. Vrinzen

Ambtelijke ondersteuning: M. Linssen, team Dienstverlening, agendapunt 5 J. Coumans, team Samenleving, agendapunt 6

Pagina 1

Opening

De vergadering wordt geopend om 19.33 uur.

1. Vaststelling agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld

2. Mededelingen

Er zijn geen mededelingen.

3. Rondvraag

Roerstreek Lokaal! stelt de vraag: Raadsinformatiebrief jeu de boulesbanen Posterholt. We hebben kennisgenomen van de raadsinformatiebrief van 18 augustus 2026 en ook in de media is hierover inmiddels uitvoerig gesproken. Wij hebben de volgende vragen. 1. De raad heeft € 70.000 uitgetrokken voor de verhuizing van de jeu de boulesbaan; dit is uiteindelijk € 390.000 geworden. Waarom is dit niet (tussentijds) aan de raad voorgelegd? Dat de raad vond dat de verhuizing moest gebeuren, betekent niet dat dit tegen elke prijs kon. 2. Hoe wordt de jeu de boulesbaan beheerd? Wij hebben begrepen dat de stichting van de sporthal dit geweigerd heeft.

Wethouder R. Slangen: Wij betreuren dat het zo is gelopen en kunnen alleen maar excuus aanbieden. Het was correct geweest om de gemeenteraad te informeren over deze kostenoverschrijding en de oorzaak ervan. Hoewel dit juridisch niet noodzakelijk was omdat we binnen het budget van het volledige project zijn gebleven. Er is wel een raadsinformatiebrief gedeeld waarin is uitgelegd dat de kostenoverschrijding is ontstaan omdat er een volledig nieuwe accommodatie is gerealiseerd. Deze is overigens multifunctioneel inzetbaar en niet slechts voor jeu de boules. Ten aanzien van uw vraag over de beheer van de jeu de boulesbanen het volgende. Voorzover wij hebben begrepen is het de beheerstichting van ‘De Beuk’ die heeft aangegeven dat ze het beheer niet gaan doen. Er lopen op dit moment gesprekken met de beheerder van de sporthal. Bij ons is niet bekend dat de beheerder heeft geweigerd om de banen te beheren.

Pagina 2

PRO stelt de vraag: Verkeersveiligheid in Vlodrop Via ‘Bericht uit uw buurt’ hebben we vernomen dat de verkeerssituatie rondom de Schaapweg en de Sportlaan in Vlodrop is gewijzigd. Een zorgelijke verandering waar wij enkele vragen over hebben? Het gaat over het verkeersbesluit: Intrekken venstertijden met betrekking tot de geslotenverklaring voor vrachtauto's op de Sportlaan in Vlodrop. Het Verkeersbesluit: Intrekken eenrichtingsverkeer voor vrachtauto's aan de Schaapweg, Vlodrop. Waarom is hiervoor gekozen? Wat betekent dit voor de verkeersveiligheid, vooral als het gaat om de in de nabijheid wonende senioren en schoolgaande kinderen van de basisschool? Wat zijn de uitkomsten van gesprekken met de buurt, en welke partijen zijn dit? Wat gaat de gemeente verder doen om de verkeersveiligheid te waarborgen dan wel te verhogen in dit gebied? Zijn er voor de toekomst nog ontwikkelingen gepland?

Wethouder R. Vrinzen: Deze vraag is tijdens de vorige raadsadviescommissie aan de orde geweest en verder toegelicht. We hebben eerst de nieuwe verkeerssituatie rond de school in werking laten gaan. Er zijn signalen ontvangen over vrachtverkeer die over de Sportlaan rijden en langs de basisschool, ook buiten de zogenoemde venstertijden. Daarom is besloten om de situatie aan te passen. De ontsluiting van het vrachtverkeer loopt niet meer vanuit de Sportlaan op de Angsterweg, maar via de Schaapweg. En de Schaapweg is nu één richting en de verandering is dat het een tweerichting wordt voor vrachtverkeer. Zodat het vrachtverkeer niet meer langs de basisschool gaat. Er zijn verder geen ontwikkelingen voor dit gebied gepland aangaande de ontsluiting van het vrachtverkeer. Wethouder R. Vrinzen zegt toe de vergadering schriftelijk te informeren over de stand van zaken met betrekking tot de toegezegde communicatie met de omwonende/bewoners nabij de basisschool in Vlodrop over de ontsluiting van het vrachtverkeer. Waarbij de heer W. Tegels aangeeft dat vooralsnog niet met de senioren gecommuniceerd is. (toezegging reg. nr. 2026-12)

CDA stelt de vraag: Voor zover ons bekend worden er gesprekken gevoerd met de gemeente Roermond over een eventuele samenwerking of samenvoeging van de milieustations van beide gemeenten. Kan de wethouder een update geven van de stand van zaken?

Wethouder R. Slangen: Er lopen momenteel gesprekken tussen RD Maasland, de gemeente Roerdalen en Roermond om te bezien of we gezamenlijk een grondstofstation, een nieuwe milieustraat/milieustation, kunnen bouwen. Dit station moet goed bereikbaar zijn voor onze inwoners als ook voor de inwoners van Roermond. De milieustraat van Roermond is, gezien de grootte van de stad, te klein en Roerdalen wil komen tot besparingen en een betere prijs/kwaliteit verhouding. Vandaar dat onderzoek gedaan wordt naar een nieuwe locatie. Zodra er meer duidelijkheid is wordt de gemeenteraad hierin meegenomen.

Pagina 3

4. Vaststelling besluitenlijst

De besluitenlijst wordt ongewijzigd vastgesteld.

5. Halfjaarrapportage 2026

Het gevraagde besluit behelst:

1. De halfjaarrapportage 2026 vast te stellen. 2. In te stemmen met de mutaties in het investeringsschema 2026. 3. In te stemmen met begrotingswijziging 2026-08.

Toezegging(en): Wethouder J. Paffen zegt toe om de vergadering een overzicht te verstrekken wat verstaan wordt onder de incidentele en structurele kosten. (toezegging reg. nr. 2026-13)

Wethouder R. Slangen zegt toe om de vergadering, ná 2 september 2026, met een raadsinformatiebrief schriftelijk te informeren of het invulling geven aan de Spreidingswet gevolgen heeft voor de gemeentelijke financiën, wat de gevolgen zijn en hoe hiermee rekening gehouden wordt. (toezegging reg. nr. 2026-14)

Wethouder L. Vestjens zegt toe om op korte termijn een raadsinformatiebrief inzake het Mensontwikkelbedrijf te delen met de vergadering. (toezegging reg. nr. 2026-15)

Wethouder L. Vestjens doet de toezegging om een bezoek te plannen voor de raads- en commissieleden aan de tijdelijke locatie-KA Huis en tijdens het bezoek de leden kennis te laten maken met de coördinator van het KA Huis. (toezegging reg. nr. 2026-16)

Wethouder R. Vrinzen doet de toezegging om, inzake de vergunningaanvraag voor de 24-uurs zorgvoorziening voor beschermd wonen met dagbesteding, de vergadering schriftelijk te informeren over het concrete tijdspad. De thans ingediende aanvraag is immers onvolledig gebleken en daardoor niet vergunbaar en dient door de indiener nog verder gecompleteerd te worden. Zodra de ontbrekende gegevens door de aanvrager zijn ingediend en de aanvraag volledig is kan hieraan een tijdspad gekoppeld worden. (toezegging reg. nr. 2026-17)

Wethouder L. Vestjens zegt toe om wat betreft de reserve van het armoedefonds de vergadering inzicht te geven in de stand van zaken; concreet aangeven hoeveel geld er nu nog in het armoedefonds zit. (toezegging reg. nr. 2026-18)

Wethouder Vrinzen doet de toezegging om met de Raadswerkgroep Financiën te bekijken of gronden, met een (nog) niet verwerkte boekwinst, tegen een bepaalde waarde in de boeken

Pagina 4

gezet kunnen worden en informeert de vergadering over de uitkomst. (toezegging reg. nr. 202619)

Wethouder R. Vrinzen doet de toezegging om de vergadering schriftelijk te informeren welke projecten niet afgerond zijn voor wat betreft de rioleringsinvesteringen. (toezegging reg. nr. 202620)

6. Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving Wmo en Jeugdwet Noord-, en Midden-Limburg 2026-2033

Het gevraagde besluit behelst: Het Beleidsplan Toezien, Toezicht en Handhaving Wmo en Jeugdwet Noord- en Midden Limburg juni 2026 – 2033 vast te stellen.

Wethouder Vestjens zegt toe om de vergadering schriftelijk te informeren of de uitbreiding van de toezichtscapaciteit en structurele capaciteit meegenomen is in de begrotingswijziging 2026 ofwel is meegenomen in de begroting 2027 van de MGR Sociaal Domein. (toezegging reg. nr. 2026-21)

Pagina 5

7. Regiovisie en programmaplan Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg

Het gevraagde besluit behelst: De raad besluit de regiovisie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg vast te stellen.

De voorzitter sluit de vergadering om 21.25 uur.

Aldus vastgesteld in de vergadering van 5 oktober 2026

De commissiegriffier, De voorzitter,

Pagina 6

Raadsvoorstel

Zaaknummer

Onderwerp:

Datum:

Indiener agendapunt:

Portefeuillehouder:

Gevraagd besluit:

Bijlage(n):

``` ~t ```

<iJ.. gemeente roerdalen

226-066500

Participatieverordening en 'Samen doen' beleid

29 oktober 2026

College van Burgemeester en wethouders Roerdalen

R. Vrinzen

1. de Inspraakverordening, zoals vastgesteld in de vergadering van 18 december 2008, in te trekken; 2. de Participatieverordening gemeente Roerdalen vast te stellen; 3. de Handleiding burgerparticipatie 'Samen werken aan

Roerdalen', zoals vastgesteld in de vergadering van 20 december 2012, in te trekken; 4. het Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Roerdalen, zoals vastgesteld in de vergadering van 29 september 2021, in te trekken; 5. het 'Samen doen' beleid gemeente Roerdalen vast te stellen.

1. Stappenplannen 'Samen doen';

2. Conceptraadsbesluit (Participatieverordening gemeente

Roerdalen);

, 3. Conceptra_adsbesluit ('Samen doen' beleid gemeente Roerdalen).

1

Toelichting bij het raadsvoorstel

1. Onderwerp

Participatieverordening en 'Samen doen' beleid

2. Inleiding

Landelijke wetgeving verplicht gemeenten om inwoners niet alleen te betrekken bij de

voorbereiding van gemeentelijk beleid, maar ook bij de uitvoering en evaluatie ervan. Dit vraagt

om het vervangen van de bestaande Inspraakverordening door een Participatieverordening en

om het regelen van het uitdaagrecht (artikel 150 Gemeentewet). Daarnaast stelt de

Omgevingswet expliciete eisen aan participatie bij plannen in de fysieke leefomgeving.

Pagina 1 van 8

111111 111111 111 Il lll Il lll Il lll lll Il Il lll Il lll lll Il 111111111111111

gemeente roerdalen .fi..

De gemeente Roerdalen werkt al geruime tijd samen met inwoners, ondernemers en

maatschappelijke organisaties aan beleid en initiatieven. In de praktijk bestaat daarbij behoefte

aan meer duidelijkheid en eenduidigheid over wanneer participatie wordt ingezet, welke vormen

van participatie mogelijk zijn en welke rolverdeling daarbij hoort. Door participatie procesmatig

beter te organiseren ontstaat meer voorspelbaarheid voor inwoners én medewerkers en wordt

participatie zodanig ingezet zodat deze daadwerkelijk meerwaarde heeft.

Het opbouwen en behouden van vertrouwen van inwoners is daarbij een belangrijk uitgangspunt

voor de gemeente Roerdalen. Dat vertrouwen vraagt om een manier van samenwerken waarin

rollen en verantwoordelijkheden helder zijn en waarin inwoners, ondernemers en

maatschappelijke partijen weten wat zij van de gemeente kunnen verwachten. Met het beleid

'Samen Doen' en de Participatieverordening legt de gemeente deze uitgangspunten vast voor

verschillende vormen van participatie en samenwerking, zodat de omgang tussen gemeente en

samenleving zorgvuldig, transparant en voorspelbaar is ingericht.

3. Beslispunten

De raad besluit:

1. de Inspraakverordening, zoals vastgesteld in de vergadering van 18 december 2008, in te trekken; 2. de Participatieverordening gemeente Roerdalen (bijlage 2) vast te stellen; 3. de Handleiding burgerparticipatie 'Samen werken aan Roerdalen', zoals vastgesteld in de vergadering van 20 december 2012, in te trekken; 4. het Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Roerdalen, zoals vastgesteld in de

vergadering van 29 september 2021, in te trekken;

5. het 'Samen doen' beleid gemeente Roerdalen (bijlage 3) vast te stellen.

4. Argumenten

_1.1 De stappenplannen bieden een praktisch overzicht van de acties die nodig zijn om participatie_

_vorm te geven._

De stappenplannen bevatten een praktische uitwerking van het beleid 'Samen Doen' en de

Participatieverordening en ondersteunen inwoners en medewerkers bij de uitvoering daarvan.

Omdat zij geen beleidsmatige keuzes bevatten, maar uitvoeringsinstrumenten zijn, is kennisname

voldoende. De stappenplannen kunnen daardoor als onderdeel van een lerende werkwijze

worden aangepast op basis van praktijkervaringen, evaluaties en nieuwe inzichten.

Pagina 2 van 8

l 1 .~. gemeente roerdalen

_2.1 Het voorstel zorgt ervoor dat we aan landelijke wetgeving voldoen_

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om participatie structureel te regelen in een verordening. Met het vaststellen van de participatieverordening geeft de gemeente Roerdalen invulling aan artikel 150 van de Gemeentewet, door vast te leggen hoe inwoners worden betrokken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. Daarbij wordt het uitdaagrecht geregeld als een specifieke vorm van overheidsparticipatie, waarbij hetzelfde zorgvuldige en transparante proces wordt gevolgd. Daarnaast wordt met de verordening voldaan aan de eisen uit de Omgevingswet ten aanzien van participatie bij plannen en besluiten in de fysieke

leefomgeving. Door deze kaders samen te brengen in één participatieverordening ontstaat een samenhangend en wettelijk correct geheel.

_2.2 Het voorstel brengt duidelijkheid en voorspelbaarheid in de samenwerking tussen inwoners_ _en gemeente._

Inwoners en medewerkers hebben behoefte aan heldere kaders over hoe participatie wordt georganiseerd en welke rolverdeling daarbij hoort. Met het beleid 'Samen Doen' en de participatieverordening worden definities, participatievormen en procesafspraken vastgelegd, waardoor vooraf duidelijk is wat betrokkenen kunnen verwachten en participatie op een consistente manier wordt toegepast.

_2.3 Het voorstel zorgt ervoor dat inwonersparticipatie doeltreffend wordt ingezet._

De gemeente Roerdalen vindt het betrekken van inwoners bij beleid belangrijk en wil participatie waar mogelijk en passend inzetten. Dit blijkt uit het beleid 'Samen Doen' en de participatieverordening, waarin is vastgelegd dat bij nieuw beleid of projecten vooraf bewust wordt afgewogen op welke manier participatie wordt ingezet. Via het participatieplan wordt bepaald wat het doel van participatie is, wie wordt betrokken en welke vorm passend is. Door deze afweging vooraf te maken, wordt participatie gericht ingezet op momenten en onderwerpen waar inwoners daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen en waar dit bijdraagt

aan betere besluitvorming, draagvlak en uitvoerbaarheid.

_2.4 Het voorstel ondersteunt maatschappelijke initiatieven vanuit de samenleving._

Inwoners en maatschappelijke partijen beschikken over kennis, betrokkenheid en initiatiefkracht die van waarde zijn voor de gemeente en de dorpen. Inwoners en maatschappelijke partijen krijgen hiermee de mogelijkheid om zelf het initiatief te nemen en de gemeente te vragen om ondersteuning, binnen vooraf vastgestelde en transparante kaders.

Door deze kaders vast te leggen, wordt ruimte geboden aan initiatieven die bijdragen aan maatschappelijke doelen, terwijl tegelijkertijd duidelijkheid bestaat over rollen, verantwoordelijkheden en afwegingen.

Pagina 3 van 8

_,,"f._

.. ~. gemeente roerdalen

_2.5 Het voorstel draagt bij aan het versterken van vertrouwen tussen gemeente en inwoners_

Vertrouwen groeit wanneer inwoners weten waar zij aan toe zijn en ervaren dat samenwerking zorgvuldig en transparant verloopt. Dit blijkt uit het vastleggen van heldere processtappen, rolverdeling en terugkoppeling in het beleid 'Samen Doen' en de Participatieverordening, waaronder het vooraf benoemen van participatieruimte en het verplicht terugkoppelen van wat met de inbreng van inwoners is gedaan.

5. Kanttekeningen

_2.1 Het vaststellen van beleid en een verordening kan verwachtingen oproepen die niet altijd_

_waargemaakt kunnen worden._

Inwoners geven aan vroegtijdig betrokken te willen worden en verwachten dat de gemeente

meedenkt in mogelijkheden en oplossingen. Dit kan leiden tot verwachtingen over invloed,

tempo of ondersteuning die niet in alle gevallen gerealiseerd kunnen worden.

Via het participatieplan en de intake van initiatieven wordt vooraf expliciet besproken welke

ruimte er is voor invloed, welke kaders gelden en wat inwoners kunnen verwachten. Hiermee

worden verwachtingen vroegtijdig gemanaged en blijft de samenwerking transparant en

realistisch.

_2.2 De inzet op participatie en ondersteuning van initiatieven vraagt ambtelijke capaciteit en_

_prioritering._

Zowel inwoners als de ambtelijke organisatie hebben aandacht gevraagd voor de beschikbare tijd,

capaciteit en budget om participatie en inwonersinitiatieven goed te begeleiden.

De uitvoering wordt deels gekoppeld aan projectmatig werken, waarbij capaciteit en budget

worden vastgelegd in projectplannen. Daarnaast is in de capaciteitsplanning ruimte gereserveerd

voor participatie en niet-geplande werkzaamheden, zodat dit voorstel uitvoerbaar blijft naast

andere taken.

_2.3 Met dit voorstel zijn adoptie, borging en training binnen de organisatie nog niet volledig_

_geregeld._

Het vaststellen van beleid en een verordening betekent niet automatisch dat deze werkwijze

direct en eenduidig wordt toegepast in de dagelijkse praktijk. Dit voorstel richt zich op het

vaststellen van gedragen kaders. Adoptie, borging en training maken onderdeel uit van de

vervolgfase en worden opgepakt via interne communicatie, stappenplannen en begeleiding van

medewerkers. Het vaststellen van dit kader is daarvoor een noodzakelijke eerste stap.

Pagina 4 van 8

-~- gemeente roerdalen

_2.4 Het vastleggen van participatie in beleid en een verordening kan leiden tot extra bureaucratie_

_en regeldruk._

Het formaliseren van participatieprocessen kan het risico met zich meebrengen dat procedures

als complex of belastend worden ervaren, zowel door inwoners als door medewerkers.

In het beleid 'Samen Doen' is echter vastgelegd dat participatie maatwerk is en geen doel op zich.

Via het afwegingskader en het participatieplan wordt per situatie bepaald welke inzet passend is,

zodat participatie eenvoudig kan blijven waar dat mogelijk is en alleen wordt verdiept wanneer dit

bijdraagt aan de kwaliteit van besluitvorming.

_2.5 Structurele betrokkenheid bij en waardering voor inwonersinitiatieven zijn niet volledig_

_ondervangen met dit voorstel._

Inwoners geven aan dat zij, wanneer een inwonersinitiatief eenmaal loopt, soms weinig

betrokkenheid of waardering vanuit de gemeente ervaren. Dit betreft met name de fase na de

start of na afronding van een initiatief. Met dit voorstel wordt primair een kader vastgesteld voor

participatie en samenwerking en wordt deze situatie niet volledig opgelost. Door het vastleggen

van duidelijke procesafspraken en rollen ontstaat wel een belangrijke basis voor een zorgvuldige

omgang met inwonersinitiatieven. Het ontbreken van structurele betrokkenheid en waardering is

geen kwestie van onwil, maar hangt samen met de beschikbare capaciteit en prioritering binnen

de organisatie. De verdere uitwerking hiervan valt buiten de scope van dit voorstel en wordt

betrokken bij vervolgstappen.

6. Financiën

Het vaststellen van het beleid en de Participatieverordening leidt niet tot extra directe structurele kosten.

- Kosten: inzet bestaande ambtelijke capaciteit

- Opbrengsten: geen

- Dekkingsmiddelen: reguliere begroting

- Fiscaliteiten: niet van toepassing

- Eventuele financiële gevolgen van inwonersinitiatieven of toepassing van het uitdaagrecht worden per geval afzonderlijk ter besluitvorming voorgelegd.

7. Eerdere besluitvorming

- Inspraakverordening, vastgesteld 18 december 2008, Inspraakverordening 2008

- Handleiding burgerparticipatie 'Samen werken aan Roerdalen', vastgesteld 20 december 2012, Handleiding burgerparticipatie 'Samen werken aan Roerdalen' 2012

Pagina 5 van 8

1

•• gemeente roerdalen

- Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Roerdalen, vastgesteld 29 september 2021,

Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Roerdalen 2021

Deze worden met dit voorstel ingetrokken en vervangen.

8. Communicatie

Terugkijken

Samenwerken is een lerend proces. Inzichten uit literatuur, ervaringen, gesprekken en projecten

hebben we meegenomen bij het maken van het beleid en de Participatieverordening. Het

conceptstuk legden we voor aan zowel inwoners als de ambtelijke organisatie. Zij werden

gevraagd om te adviseren en we koppelden terug wat we met de inbreng deden.

We organiseerden een participatiebijeenkomst met inwoners op 26 november 2025. We vroegen

hierbij of de beschreven werkwijze en kaders helpend zijn bij participatie.

We organiseerden voor de teams, uit de ambtelijke organisatie, vier participatiebijeenkomsten in

januari en februari 2026. Hier was de vraag of de beschreven werkwijze werkbaar is. We gaven

daarbij aan dat we om hun advies vroegen.

We hebben hun adviezen zorgvuldig gewogen om tot dit voorstel te komen en een

terugkoppeling gegeven aan betrokken inwoners.

Op 2 september werd de gemeenteraad tijdens een thema-avond aan de hand van 3

praktijkvoorbeelden meegenomen in de werking van de verordening. De concept stukken werden

vooraf gedeeld. De avond leidde niet tot aanpassingen in dit raadsvoorstel of de bijlagen.

Vooruitkijken

Na vaststelling worden het beleid 'Samen Doen', de Participatieverordening en de

stappenplannen actief gecommuniceerd. Inwoners worden geïnformeerd via de gemeentelijke

kanalen, waaronder de website en direct bij initiatieven en participatietrajecten.

Binnen de organisatie wordt aandacht besteed aan toelichting en toepassing van het beleid en de

verordening, zodat medewerkers weten hoe zij hiermee werken in de praktijk. Daarbij wordt

aangesloten bij de verdere uitwerking van adoptie, borging en training zoals benoemd onder

planning en uitvoering.

Pagina 6 van 8

,, t

-~ gemeente roerdalen

9. Planning en uitvoering

Na vaststelling door uw raad:

- Bekendmaking in ons elektronisch gemeenteblad

- toepassing

- Project adoptie, training en borging intern

- evaluatie na 3 jaar

10. Privacy

Bij dit voorstel worden geen persoonsgegevens verwerkt.

11. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader

Het voorstel past binnen:

- Akkoord 'Samen aan het Roer'

- Programmabegroting;

- Omgevingswet;

Pagina 7 van 8

_!_ gemeente roerdalen _$.'.

12. Bijlagen

1. Stappenplannen 'Samen doen';

2. Conceptraadsbesluit (Participatieverordening gemeente Roerdalen); 3. Conceptraadsbesluit ('Samen doen' beleid gemeente Roerdalen).

Sint Odiliënberg, 8 september 2026

Burgemeester en wethouders van Roerdalen,

ing. L.H.C. Bijl

Pagina 8 van 8

Stappenplan voor medewerkers Gemeente als kartrekker

Stappenplan voor medewerkers Inwoners als kartrekker

Stappenplan voor inwoners Inwoners als kartrekker

Stappenplan voor inwoners

Inwoners als kartrekker bij ruimtelijke ontwikkelingen

Raadsbesluit Jaar 2026/10/29

Zaaknummer: Z26-066500 Onderwerp: Participatieverordening gemeente Roerdalen

De raad van de gemeente Roerdalen heeft;

- gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 8 september 2026;

- gelet op de artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet, de artikelen 2.4, 3.1 en 3.4 van de Omgevingswet en de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit;

- gezien het advies van de raadsadviescommissie;

- overwegende dat

`o` we met inwoners en andere betrokkenen willen samenwerken - Samen doen! - waarbij de samenwerking bewust, open, voorspelbaar en zorgvuldig georganiseerd is;

`o` niet alleen het inhoudelijke doel van het beleid of een project belangrijk is, maar ook de weg daarnaartoe;

`o` we onze inwoners en andere betrokkenen meer willen betrekken bij onze maatschappelijke opgaven;

het volgende besluit genomen:

Besluit:

1. de Inspraakverordening, zoals vastgesteld in de vergadering van 18 december 2008, in te trekken; 2. de navolgende ‘Participatieverordening gemeente Roerdalen’ vast te stellen:

Hoofdstuk I Inleidende bepalingen

Artikel 1 Definities Deze verordening verstaat onder:

a. beleid: gedragslijn, project, programma of plan van de gemeente om een bepaald doel te

realiseren; b. bestuursorgaan: het bestuursorgaan dat bevoegd is (afhankelijk van de inhoud van het

beleid of de taak, is dat de gemeenteraad, het college of de burgemeester); c. college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Roerdalen; d. inspraak: de mogelijkheid die een bestuursorgaan inwoners en belanghebbenden biedt

om hun mening over beleid te geven als bedoeld in artikel 150, tweede lid, van de Gemeentewet; e. inwoners: ingezetenen als bedoeld in artikel 2 van de Gemeentewet; f. inwonersparticipatie: op initiatief van de gemeente betrekken van

inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen bij de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid; g. maatschappelijke partijen: lokale verenigingen of stichtingen,

buurtcomités, ondernemingen zonder winstoogmerk en andere organisaties die tot doel hebben een actieve bijdrage te leveren aan de samenleving binnen de gemeente;

Pagina 1 van 5

`*Z0262A9C919*`

h. overheidsparticipatie: op initiatief van inwoners en maatschappelijke partijen betrekken

van de gemeente bij activiteiten en initiatieven in de samenleving, daaronder ook het uitdaagrecht begrepen; i. participatie: de samenwerking tussen een bestuursorgaan en inwoners of maatschappelijke partijen, in welke vorm dan ook, daaronder ook inwonersparticipatie en overheidsparticipatie begrepen; j. uitdaagrecht: het recht van inwoners en maatschappelijke partijen om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak over te nemen als bedoeld in artikel 150, derde lid, van de Gemeentewet.

Hoofdstuk II Kaders en uitgangspunten

Artikel 2 Doel verordening Het doel van deze verordening is: a. duidelijkheid te geven over het proces van participatie en de invulling daarvan; b. de samenwerking tussen een bestuursorgaan enerzijds en inwoners en maatschappelijke

partijen anderzijds te versterken; c. de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten; d. de samenleving binnen de gemeente te versterken.

Artikel 3 Reikwijdte 1. Elk bestuursorgaan besluit ten aanzien van zijn eigen beleid, taken en bevoegdheden of participatie wordt toegepast. 2. Het bestuursorgaan past bij participatie bij het vaststellen of wijzigen van de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet, het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, zoveel mogelijk hoofdstuk III deze verordening toe. 3. Er vindt geen participatie plaats als: a. het om een lopend uitvoerings- of evaluatietraject of een ondergeschikte herziening van

die trajecten of het beleid gaat; b. participatie bij of krachtens wettelijk voorschrift uitgesloten is; c. de uitkomst van participatie vanwege de spoedeisendheid niet kan worden afgewacht; d. de verantwoordelijkheid van het betrokken bestuursorgaan voor kwetsbare groepen in de

samenleving zwaarder moet wegen; e. sprake is van uitvoering van hogere regelgeving waarbij het bestuursorgaan geen of

nauwelijks beleidsvrijheid heeft; f. het om interne of organisatorische aangelegenheden van de gemeente gaat; g. het om de begroting, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen

bedoeld in hoofdstuk XV van de Gemeentewet gaat; of h. als andere zwaarwegende belangen het afzien van participatie vergen. 4. Dit hoofdstuk is niet van toepassing op onderwerpen waarvoor participatie al is vastgelegd in andere gemeentelijke verordeningen of regelingen vastgesteld door het bevoegde bestuursorgaan.

Pagina 2 van 5

Hoofdstuk III Inwonersparticipatie

Artikel 4 Participatieplan 1. Het bestuursorgaan stelt voorafgaand aan de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid een participatieplan op. 2. Het participatieplan bevat in ieder geval: a. een omschrijving van het beleid dat voorbereid, uitgevoerd of geëvalueerd wordt; b. een helder en haalbaar doel van de participatie; c. de vorm van participatie, waarbij het bestuursorgaan een keuze maakt uit:

i. informeren: inwoners en maatschappelijke partijen krijgen informatie; ii. reageren: inwoners en maatschappelijke partijen kunnen hun mening geven; iii. adviseren: het bestuursorgaan gaat in gesprek met inwoners en maatschappelijke partijen en betrekt hun adviezen bij het nemen van het besluit; iv. samenwerken: het bestuursorgaan maakt samen met inwoners en maatschappelijke partijen een plan en besluit daarover; v. meebeslissen: het bestuursorgaan maakt samen met inwoners en maatschappelijke partijen een plan en zij besluiten daar samen over. d. informatie over de procedure en de planning van het proces waarbij in elk geval aandacht

is voor de te betrekken doelgroepen en hoe die benaderd worden; e. de informatievoorziening aan die doelgroepen gedurende en na afloop van het proces; f. met welke kaders er rekening moet worden gehouden. 3. Het eerste lid geldt niet indien blijkt dat geen participatietraject wordt georganiseerd of sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 3, derde en vierde lid. 4. Het participatieplan wordt bekendgemaakt op een voor dat traject geschikte wijze.

Artikel 5 Inspraak Als op grond van artikel 4, tweede lid, onder c, in een participatieplan wordt gekozen voor ‘reageren’, kan inspraak worden georganiseerd. Als een bestuursorgaan in het kader van de inwonersparticipatie voor inspraak kiest of inspraak wettelijk verplicht is, is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing, tenzij het bestuursorgaan een ander proces vaststelt.

Artikel 6 Eindverslag inwonersparticipatie 1. Nadat inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden, stelt het bestuursorgaan een eindverslag op. 2. Het eindverslag bevat in elk geval: a. een beschrijving van het proces dat is gevolgd; b. de uitkomsten van het proces; c. een reactie op die uitkomsten waarbij gemotiveerd wordt aangegeven welke punten al

dan niet worden overgenomen; en d. een evaluatie van het proces dat is gevolgd. 3. Het bestuursorgaan maakt het eindverslag op passende wijze openbaar.

Pagina 3 van 5

Hoofdstuk IV Overheidsparticipatie

Artikel 7 Verzoek om overheidsparticipatie 1. Inwoners en maatschappelijke partijen kunnen bij het college een verzoek om overheidsparticipatie indienen. 2. Het verzoek bevat: a. een omschrijving van de overheidsparticipatie die de indiener voor ogen heeft en de

maatschappelijke meerwaarde daarvan; b. de reden dat de indiener het verzoek indient; en c. het resultaat dat de indiener beoogt. 3. De indiener van het verzoek geeft daarnaast in elk geval aan: a. wat de relevante betrokkenheid, kennis en ervaring van de indiener is; b. welke kosten of middelen er volgens de indiener aan het verzoek verbonden zijn; c. wat de gewenste bijdrage van de gemeente is; en d. bij een verzoek om toepassing van het uitdaagrecht hoe de indiener de kwaliteit en de

uitvoering van de taak wil waarborgen. 4. De indiener dient het verzoek schriftelijk in. 5. Het college kan naar aanleiding van het verzoek aanvullende informatie opvragen.

Artikel 8 Ondersteuning indiener verzoek overheidsparticipatie Het college zorgt voor ondersteuning van degene die een verzoek om overheidsparticipatie wil indienen of heeft ingediend.

Artikel 9 Beoordeling verzoek overheidsparticipatie 1. Het college zendt een ingediend verzoek door aan het bestuursorgaan dat bevoegd is om op het verzoek te reageren en informeert de indiener hierover. 2. Onverminderd artikel 3, derde en vierde lid, wijst het bestuursorgaan een verzoek af als: a. het verzoek ziet op een taak waarvan de aard zich tegen toepassing van

overheidsparticipatie verzet; b. het verzoek in strijd is met door de gemeente vastgesteld beleid; of c. het verzoek niet voldoet aan de in artikel 7, derde lid gestelde eisen. 3. Het bestuursorgaan kan een verzoek om overheidsparticipatie afwijzen als: a. het bestuursorgaan van oordeel is dat de taak met de overheidsparticipatie niet beter

wordt uitgevoerd of de kosten hoger zijn; b. de opdrachtwaarde boven de Europese drempelwaarde als bedoeld in paragraaf 2.1.1.1

van de Aanbestedingswet 2012 uitkomt. 4. Het bestuursorgaan reageert binnen acht weken gemotiveerd op het verzoek. Het bestuursorgaan kan deze termijn met vier weken verdagen.

Artikel 10 Uitvoering overheidsparticipatie Als het bestuursorgaan het verzoek om overheidsparticipatie toewijst, maakt het met de indiener afspraken over:

a. het proces, het resultaat en de looptijd van de overheidsparticipatie; b. het budget en de financieringswijze van de overheidsparticipatie; c. het contact met en de ondersteuning door het bestuursorgaan gedurende het proces van

de overheidsparticipatie; d. de stappen bij het niet nakomen van de gemaakte afspraken en het tussentijds

beëindigen van de overheidsparticipatie; en e. de evaluatie van de overheidsparticipatie.

Pagina 4 van 5

Hoofdstuk V Slotbepalingen

Artikel 11 Evaluatie en monitoring 1. De uitvoering van deze verordening wordt eenmaal per drie jaar geëvalueerd. Het college zendt een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van de verordening in de praktijk aan de gemeenteraad. 2. Bij de evaluatie worden in ieder geval betrokken: a. de ervaringen van inwoners en andere belanghebbenden; b. de ervaringen van het college met de uitvoering van deze verordening; c. relevante ontwikkelingen in wet- en regelgeving; en d. de vraag of eventuele aanpassing of herijking van de verordening nodig is.

Artikel 12 Nadere regels college Het college kan over participatie nadere regels vaststellen.

Artikel 13 Hardheidsclausule Het bestuursorgaan kan in bijzondere gevallen afwijken van de bepalingen in deze verordening. Het bestuursorgaan onderbouwt waarom het afwijkt.

Artikel 14 Intrekking oude verordening en overgangsrecht 1. De Inspraakverordening, zoals vastgesteld in de vergadering van 18 december 2008, wordt ingetrokken. 2. De Inspraakverordening blijft van toepassing op beleid waarvoor ten tijde van de inwerkingtreding van deze verordening reeds een inspraakprocedure op grond van die verordening was gestart.

Artikel 15 Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt in werking met ingang van de eerste dag na die van de bekendmaking. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Participatieverordening gemeente Roerdalen.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 29 oktober 2026.

De gemeenteraad van Roerdalen,

De griffier, De voorzitter,

mr. M. Heijnens-Coenjaerts ing. J.M.A. van Agtmaal

Pagina 5 van 5

Raadsbesluit Jaar 2026/10/29

Zaaknummer: Z26-066500 Onderwerp: 'Samen doen' beleid

De raad van de gemeente Roerdalen heeft;

- gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 8 september 2026;

- gelet op de artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet, de artikelen 2.4, 3.1 en 3.4 van de Omgevingswet en de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit;

- gezien het advies van de raadsadviescommissie;

- overwegende dat

`o` we met inwoners en andere betrokkenen willen samenwerken - Samen doen! - waarbij de samenwerking bewust, open, voorspelbaar en zorgvuldig georganiseerd is;

`o` niet alleen het inhoudelijke doel van het beleid of een project belangrijk is, maar ook de weg daarnaartoe;

`o` we onze inwoners en andere betrokkenen meer willen betrekken bij onze maatschappelijke opgaven

het volgende besluit genomen:

Besluit:

1. de Handleiding burgerparticipatie ‘Samen werken aan Roerdalen’, zoals vastgesteld in de vergadering van 20 december 2012, in te trekken; 2. het Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Roerdalen, zoals vastgesteld in de vergadering van 29 september 2021, in te trekken; 3. het navolgende ‘‘Samen doen’ beleid gemeente Roerdalen (participatiebeleid)’ vast te stellen:

‘Samen doen’ beleid gemeente Roerdalen

1. Inleiding In Roerdalen werken we al geruime tijd samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan beleid en plannen voor onze dorpen en leefomgeving. Hierbij is er behoefte aan duidelijkheid. Daarom leggen we vast hoe we samenwerken, wanneer participatie wordt ingezet en welke rolverdeling daarbij hoort.

Ook komen er waardevolle initiatieven voort uit de gemeenschap zelf. Inwoners, ondernemers en organisaties zien wat hun dorp nodig heeft en zetten zich met betrokkenheid en creativiteit in om dat samen te realiseren. Deze ideeën en projecten, groot en klein, versterken het dagelijks leven in onze dorpen. Ze laten zien hoeveel kennis, energie en verbondenheid er in de samenleving aanwezig is. Door aan te sluiten bij deze initiatieven en ondersteuning te bieden waar dat nodig is, ontstaat ruimte voor groei en samenwerking. Dit leidt tot oplossingen die passen bij de lokale omgeving. Duidelijkheid over proces en rolverdeling is hierbij belangrijk. Dit document vormt samen met de participatieverordening en de stappenplannen de basis voor onze gezamenlijke manier van werken: _Samen Doen!_ .

Pagina 1 van 6

`*Z0262BDBF33*`

2. Aanleiding De landelijke wetgeving verplicht gemeenten om inwoners niet meer alleen bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid te betrekken, maar ook bij de uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. Dit betekent dat gemeenten hun inspraakverordening moeten omzetten in een participatieverordening. Daarnaast worden gemeenten verplicht om in de verordening voorwaarden voor toepassing van het uitdaagrecht op te nemen.

De Omgevingswet stelt bovendien eisen aan participatie bij plannen in de fysieke leefomgeving.

Daarnaast wil Roerdalen samenwerken eenvoudiger, duidelijker en toegankelijker maken voor inwoners en medewerkers.

3. Samen Doen: onze manier van samenwerken Samen Doen betekent dat gemeente en inwoners samenwerken aan plannen en projecten voor de dorpen. Soms komt het initiatief van de gemeente, soms van inwoners of organisaties. Afhankelijk van het onderwerp, nemen gemeente en inwoners een andere rol aan.

Dit beleid gaat over de situaties waarin gemeente en inwoners met elkaar samenwerken. Wanneer de gemeente volledig aan het roer staat, zoals bij wettelijke taken of interne besluiten, of wanneer inwoners een activiteit volledig zelf uitvoeren zonder betrokkenheid van de gemeente, valt dit buiten dit participatiekader.

Samenwerken doen we vanuit vertrouwen, respect, verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid. Deze waarden vormen de basis voor onze manier van werken. We zorgen samen voor een veilige omgeving waarin we eerlijk kunnen zijn, actief naar elkaar luisteren en ervan uitgaan dat iedereen handelt vanuit goede bedoelingen. We werken aan gezamenlijke doelen, nemen verantwoordelijkheid voor ons eigen aandeel, komen onze afspraken na en informeren elkaar tijdig. We nemen elkaars perspectief serieus en erkennen dat verschillende invalshoeken waardevol zijn voor het geheel.

4. De vier vormen van samenwerken met de gemeente in Roerdalen Roerdalen onderscheidt vier vormen van samenwerken, die aansluiten bij onze lokale manier van werken en bij de wettelijke kaders. Het gaat om inwonersparticipatie (gemeente als kartrekker), overheidsparticipatie (inwoners als kartrekker), het uitdaagrecht (inwoners of organisaties nemen een gemeentelijke taak over) en participatie binnen de Omgevingswet (gemeente of

Pagina 2 van 6

initiatiefnemer als kartrekker). Per vorm beschrijven we hoe de samenwerking en participatie worden vormgegeven.

4.1 Inwonersparticipatie – gemeente als kartrekker Bij inwonersparticipatie start de gemeente een traject en nodigt zij inwoners uit om mee te denken of mee te doen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij beleid of fysieke projecten. De gemeente betrekt inwoners zo vroeg mogelijk en legt vooraf uit hoe het proces verloopt en welke ruimte er is voor invloed.

4.1.1 Afwegingen bij een participatieplan Tenzij er een uitzondering geldt, maakt de gemeente een participatieplan voor elk nieuw beleid of project. Hierin beschrijven we het doel van de participatie, wie we betrekken en welke invloed inwoners kunnen hebben. Dit hangt samen met de beleidsruimte.

Uitzonderingen gelden onder meer bij spoed, bij onderwerpen zonder beleidsruimte, bij financiële kaders zoals begroting of belastingen, of als participatie al via een andere wettelijke route is geregeld.

Participatie is een middel om te komen tot een resultaat, geen doel op zich. Aan de start vragen we ons af waarom we participatie inzetten. Voorbeelden zijn ophalen van wensen, ideeën of deskundigheid, vergroten van betrokkenheid en peilen van draagvlak. Iedereen die gevolgen ondervindt van een beleidsvoornemen of project wordt actief uitgenodigd om mee te doen. Het is belangrijk om inwoners op tijd te betrekken, zodat ze echt nog invloed kunnen uitoefenen. Participatie vindt altijd plaats wanneer er nog iets te kiezen of in te brengen is. We leggen vooraf uit wat al vaststaat, wat nog open is en hoe we terugkoppelen wat met de inbreng is gedaan.

Bij het afwegen van belangen kan de gemeente ook ecologische waarden, natuurbelangen én de belangen van toekomstige generaties betrekken. Dit kan bijvoorbeeld door vertegenwoordigers of deskundigen te laten spreken namens deze groepen.

Er zijn 5 mogelijke vormen van participeren:

Bij samenwerken en meebeslissen is het belangrijk dat de raad vooraf heldere kaders stelt. Gemeente en inwoners werken gelijkwaardig samen, al hebben zij verschillende rollen en verantwoordelijkheden.

Pagina 3 van 6

4.1.2 Participatie bij complexe vraagstukken Bij complexe vraagstukken kan de gemeente kiezen voor een participatieaanpak waarbij besluiten over bepaalde onderdelen kunnen worden genomen door de gemeenschap. Bij complexe vraagstukken zijn er meerdere belangen die elkaar raken, onzekerheden en spanningen. Er is geen eenduidige oorzaak-gevolgrelatie, de juiste antwoorden bestaan nog niet en oplossingen ontstaan door te onderzoeken, te leren en bij te sturen.

Het doel is om samen te leren, belangen zorgvuldig af te wegen en keuzes te maken die we goed kunnen uitleggen. Deze trajecten kosten vaak meer tijd, maar leveren veel op: meer betrokkenheid van inwoners, beter zicht op feiten én op wat mensen belangrijk vinden, minder kans op polarisatie of bezwaar, en een transparanter besluitvormingsproces. Bovendien ontstaan plannen die binnen de afgesproken kaders uitvoerbaar zijn én breed worden gedragen door de gemeenschap.

Bij complexe vraagstukken gelden de volgende uitgangspunten: De financiële, juridische, duurzaamheids- en inhoudelijke kaders worden - waar nodig - vooraf vastgesteld door het beslissend orgaan en bieden de speelruimte waarbinnen inwoners en partners kunnen meebeslissen. Binnen deze kaders hebben zij aantoonbare invloed op de uitkomst.

We willen dat iedereen kan meedoen en dat verschillende groepen inwoners goed vertegenwoordigd zijn. Daarom combineren we loting met gerichte werving, zodat ook mensen die zich normaal minder snel laten horen, worden betrokken.

Afhankelijk van het onderwerp gebruiken we verschillende manieren van samenwerken, zoals plandagen, burgerberaden, open bijeenkomsten of besluitvorming op basis van consent. We kiezen steeds de werkvorm die past bij de vraag waar we voor staan en bij wat de gemeenschap nodig heeft.

4.2 Overheidsparticipatie – inwoners als kartrekker Bij overheidsparticipatie nemen inwoners het initiatief en vragen zij de gemeente om ondersteuning. Dit kan in de vorm van subsidie, grond, materiaal of expertise. Initiatiefnemers maken hiervoor een plan dat bedoeld is voor hun buurt, dorp of leefomgeving. Wij gebruiken hiervoor een procedure waarin inwoners uitleggen waar het initiatief over gaat, wie erbij betrokken zijn, wat de maatschappelijke meerwaarde is en welke bijdrage de initiatiefnemers zelf leveren. De gemeente beoordeelt plannen op vaste, eenduidige en heldere criteria, zoals haalbaarheid, uitvoerbaarheid en wettelijke kaders.

Eén van de belangrijke voorwaarden voor samenwerking is dat het initiatief een maatschappelijke meerwaarde heeft. Denk aan het bestrijden van armoede of eenzaamheid. Iedereen die wil en kan, moet kunnen meedoen aan het initiatief. De gemeente draagt alleen bij als partner. Dat wil zeggen dat andere partijen ook een bijdrage doen. Dat hoeft niet altijd uit geld te bestaan. Inzet van tijd of materiaal is ook een bijdrage. Het is belangrijk dat de initiatiefnemer laat zien draagvlak te hebben.

Pagina 4 van 6

4.3 Uitdaagrecht – verregaande vorm van overheidsparticipatie Het uitdaagrecht is de meest verregaande vorm van overheidsparticipatie. Hierbij kunnen inwoners of organisaties voorstellen om een gemeentelijke taak structureel over te nemen wanneer zij denken deze beter of goedkoper te kunnen uitvoeren.

De procedure blijft gebaseerd op dezelfde uitgangspunten. Het verzoek moet van inwoners of maatschappelijke partijen uit Roerdalen komen. Zij gaan voor het maatschappelijk belang. Het uitdaagrecht gaat over de uitvoering van taken waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Hierbij worden afspraken gemaakt over samenwerking, verdeling van taken, kwaliteitseisen en verantwoordelijkheid. Bij het uitdaagrecht worden niet alleen de taken maar ook het bijbehorende budget op de begroting overgedragen aan het initiatief. De gemeente behandelt de initiatiefnemers als een gelijkwaardige partner waarbij we verschillende rollen en verantwoordelijkheden hebben.

4.4 Participatiebeleid Omgevingswet Op grond van de Omgevingswet zijn gemeenten verplicht participatiebeleid op te stellen. Hierin staat hoe gemeente Roerdalen participatie bij omgevingsrechtelijke initiatieven vormgeeft en welke eisen daarbij gelden. Omgevingsrechtelijke initiatieven zijn initiatieven die gaan over de instrumenten van de Omgevingswet: het omgevingsplan, de omgevingsvisie, het programma en de omgevingsvergunning. Bij besluitvorming over deze instrumenten moet de gemeente aangeven hoe uitvoering is gegeven aan participatie.

Participatie zoals dat in de Omgevingswet is vormgegeven, kan het draagvlak vergroten, maar is geen resultaatsverplichting op een voor alle partijen aanvaardbare beslissing. Participatie vervangt het aanwenden van rechtsmiddelen niet. Het blijft mogelijk om – afhankelijk van de procedure – bezwaar te maken, een zienswijze in te dienen of beroep in te stellen tegen een ruimtelijk plan of een vergunning.

4.4.1 Inwonersparticipatie De gemeente is kartrekker bij het wijzigingen van het Omgevingsplan, de Omgevingsvisie en programma's. Hierbij vinden wij de inbreng van inwoners en ondernemers belangrijk.

- De gemeente geeft kennis van de wijze waarop participatie wordt vormgegeven;

- We volgen de aanpak zoals omschreven onder 4.1 (Inwonersparticipatie: gemeente als kartrekker);

- Bij de besluitvorming vermelden we hoe inwoners en ondernemers bij de besluitvorming zijn betrokken.

4.4.2 Overheidsparticipatie Bij de aanvraag om een omgevingsvergunning ligt de verantwoordelijkheid voor een adequate invulling van participatie bij de aanvrager. De aanvrager is dus de kartrekker en bepaalt hoe hij participatie vormgeeft. Bij de aanvraag wordt gevraagd of aan participatie is gedaan. En zo ja, wat de uitkomsten daarvan zijn. Participatie is niet verplicht. De aanvrager kan dus aangeven dat er geen participatietraject is gevolgd. Dit is op zichzelf geen reden om de vergunningsaanvraag te weigeren.

De gemeenteraad kan voor een aantal gevallen participatie wel verplicht stellen. In Roerdalen werken we met de kernwaarden vertrouwen, respect, gelijkwaardigheid en verantwoordelijkheid. Dit geldt ook voor participatie. De gemeenteraad heeft daarom geen lijst opgesteld met gevallen waarin participatie verplicht is gesteld. Wel vinden wij het belangrijk om

Pagina 5 van 6

de aanvrager te wijzen op de belangen van participatie. Hiervoor hebben we een flyer participatie opgesteld. Deze wordt aan initiatiefnemers meegegeven.

5. Communicatie en ondersteuning De gemeente zorgt voor heldere, begrijpelijke en tijdige communicatie over plannen, de ruimte voor inbreng en het verloop van het proces. Inwonersinitiatieven ondersteunen we waar mogelijk, bijvoorbeeld door advies te geven, mensen te verbinden of te helpen bij het betrekken van belanghebbenden.

6. Tot slot Samenwerken is een lerend proces. Inzichten uit ervaringen, gesprekken en projecten hebben we meegenomen bij het maken van dit beleid en de participatieverordening. We blijven evalueren met onze inwoners en passen onze werkwijze participatie aan wanneer dat nodig blijkt.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 29 oktober 2026.

De gemeenteraad van Roerdalen,

De griffier, De voorzitter,

mr. M. Heijnens-Coenjaerts ing. J.M.A. van Agtmaal

Pagina 6 van 6

Raadsvoorstel

Zaaknummer

Onderwerp:

Datum:

Indiener agendapunt:

Portefeuillehouder:

Gevraagd besluit:

Bijlage(n):

·, gemeente roerdalen

226-063654

Belastingverordeningen 2027

5 november 2026

College van Burgemeester en wethouders Roerdalen

J.H.A. Paffen

1. de navolgende verordeningen en kwijtscheldingsregeling vast te

stellen:

a) Verordening rioolheffing 2027

b) Verordening reinigingsheffingen 2027 inclusief tarieventabel

c) Legesverordening 2027 inclusief tarieventabel

d) Verordening begraafrechten 2027 inclusief tarieventabel

e) Verordening forensenbelasting 2027

f) Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen 2027

1. Verordening rioolheffing 2027

2. Verordening reinigingsheffingen 2027 inclusief tarieventabel

3. Legesverordening 2027 inclusief tarieventabel

4. Verordening begraafrechten 2027 inclusief tarieventabel

5. Verordening forensenbelasting 2027

6. Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen 2027

7. Was-wordt lijst leges

Toelichting bij het raadsvoorstel

1. Onderwerp

Belastingverordeningen 2027

2. Inleiding

In de programmabegroting 2027, paragraaf Lokale heffingen, zijn de uitgangspunten voor de

belastingverordeningen en het kwijtscheldingsbesluit 2027 vastgelegd. In dit raadsvoorstel met

bijlagen volgt de verdere uitwerking en formalisering met uitzondering van de verordening

onroerendezaakbelasting 2027. Deze wordt aan uw raad ter behandeling en vaststelling

aangeboden in de vergadering van 10 december 2026. Voor het berekenen van de OZB-tarieven is

namelijk de WOZ-waardeontwikkeling van de BsGW nodig, die we pas eind november ontvangen.

Onderstaand wordt per belastingsoort een verdere uitwerking gegeven. De bijbehorende vast te

stellen belastingverordeningen inclusief tarieventabellen alsmede de kwijtscheldingsregeling 2027 zijn als bijlagen opgenomen.

Pagina 1 van 8

I I II I IIII Il lll Il lllll l l Il l lll l l lll Il l l Il Il l l 111111111111111

gemeente roerdalen

Conform de gebruikelijke werkwijze worden de belastingverordeningen en het

kwijtscheldingsbesluit jaarlijks opnieuw vastgesteld, ook in die gevallen waarin de inhoud

nauwelijks wijzigt. Door toevoeging van het jaartal is voor iedereen direct duidelijk welke

verordening/ welk besluit op enig moment van kracht is.

Op basis van de doorrekening van de tarieven is de lokale lastendruk voor een gemiddeld gezin

opnieuw berekend. De gemiddelde woonlasten 2027 voor eigenaar-bewoner bedragen€ 1.058,81

(2026: € 1.005, 76). Dit is een toename van 5,27%. De gemiddelde woonlasten voor huurders

bedragen€ 353,00 en blijven daarmee gelijk aan de woonlasten van 2026.

In voorgaande berekening is voor de OZB uitgegaan van de stijging zoals benoemd in de concept

begroting 2027.

3. Beslispunten

De raad besluit:

1. De navolgende verordeningen en kwijtscheldingsregeling vast te stellen:

a) Verordening riool heffing 2027

b) Verordening reinigingsheffingen 2027 inclusief tarieventabel

c) Legesverordening 2027 inclusief tarieventabel

d) Verordening begraafrechten 2027 inclusief tarieventabel

e) Verordening forensenbelasting 2027

f) Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen 2027

4. Argumenten

_1.1_ _Jaarlijkse vaststelling belastingverordeningen._

Op basis van artikel 16 van de Financiële verordening ex art. 212 Gemeentewet van de

gemeente Roerdalen leggen wij uw raad jaarlijks een voorstel voor ter vaststelling van de

hoogte van gemeentelijke belastingen, heffingen en rechten.

_1.2_ _In de nieuwe belastingverordeningen hebben een aantal redactionele wijzigingen_ _plaatsgevonden._

De belastingverordeningen worden jaarlijks aan de BsGW aangeboden ter toetsing. Deze

toetsing heeft voor dit jaar geleid tot redactionele aanpassingen.

Tevens geldt voor alle verordeningen dat de datums en jaartallen in de artikelen met

betrekking tot het overgangsrecht, datum inwerkingtreding en de citeertitel geactualiseerd

zijn.

_1.3_ _De tarieven die voor 2027 worden voorgesteld verschillen ten opzichte van de tarieven die_

_voor 2026 zijn vastgesteld._

Pagina 2 van 8

gemeente roerdalen

Naar aanleiding van gemaakte afspraken omtrent inflatiecorrectie en kostendekkendheid

wijzigen de tarieven voor leges, begraafrechten en forensenbelasting. Anticiperend op het

nog vast te stellen nieuwe GRP wijzigt het tarief voor de riool heffing.

5. Toelichting

Algemeen

Voor de zogenaamde 'Rechten' is de kostprijs berekend. Artikel 229b Gemeentewet schrijft voor

dat de tarieven zodanig worden vastgesteld dat de geraamde baten van de rechten niet uitgaan

boven de geraamde lasten van deze rechten. Dit is de 'kostendekkendheids-eis'.

Onder 'Rechten' vallen de volgende verordeningen die nu voorliggen:

- Verordening riool heffing

- Verordening Reinigingsheffing

- Legesverordening

- Verordening begraafrechten

Voor zowel de riool heffing als de reinigingsheffingen zijn de geraamde baten gelijk aan de

geraamde lasten. De geraamde baten zijn dus kostendekkend.

De geraamde baten voor leges en begraafrechten liggen lager dan de geraamde kosten en zijn dus

niet kostendekkend. Dit betekent dat de kosten die de gemeente maakt om deze verordeningen

uit te voeren, betaald worden uit andere inkomsten dan de bedragen die inwoners aan leges en

begraafrechten betalen.

Toetsing verordeningen

De belastingverordeningen worden jaarlijks aan de BsGW aangeboden ter toetsing.

Voor dit jaar heeft dat geleid tot een aantal redactionele aanpassingen.

Verordening rioolheffing

Het huidige Gemeentelijk rioleringsplan {GRP) loopt tot en met 2026 en wordt in 2027 vervangen

door een nieuw Gemeentelijk Rioleringsprogramma. In dit programma worden de wettelijke

taken rondom afvalwater, regenwater en grondwater opnieuw vastgelegd. De financiële

ramingen zijn gebaseerd op de tariefontwikkeling zoals opgenomen in het nieuwe GRP. Met het

voorgestelde tarief wordt, vooruitlopend op de formele vaststelling van het nieuwe GRP, reeds

rekening gehouden met de geactualiseerde kostendekkende tariefstelling.

Tarieven rioolheffing 2027

Bedrag per perceel € 269,88 {2026: € 248,00)

Pagina 3 van 8

' gemeente roerdalen

Reinigingsheffing

Om structureel voldoende middelen te behouden voor het uitvoeren van bestaand beleid is het

wenselijk de geraamde lasten voor afvalinzameling volledig te dekken via de opbrengst

reinigingsheffing. Daarom wordt voor 2027 voorgesteld om 100% kostendekkend heid als

uitgangspunt te hanteren.

Het tarief van de afvalstoffenheffing wordt voor 2027 gehandhaafd op het huidige niveau.

Hierbij is rekening gehouden met de huidige inzichten en verwachtingen voor het komende

begrotingsjaar.

Tarieven reinigingsheffing 2027

Volume in liters Vastrecht lediging

- 40 liter € 268,00 (2026: € 268,00) € 2,00

- 60 liter € 268,00 (2026: € 268,00) € 3,00

- 80 liter € 268,00 (2026: € 268,00) € 4,00

- 140 liter € 297,00 (2026: € 297,00) € 7,00

- 240 liter € 321,00 (2026: € 321,00) € 12,00

- 60 liter ondergrondse

inworp € 268,00 (2026: € 268,00) € 3,00

- Verzamelcontainer

zonder inworpregistratie € 321,00 (2026: € 321,00)

_Wijzigingen_

In de tarieventabel bij hoofdstuk 2 zijn de tarieven voor het ophalen van grof huishoudelijk afval

aan huis geactualiseerd en herschreven.

Was

2.4.2 Het tarief voor het aan huis ophalen van grof huishoudelijk afval bedraagt€ 20,-- per m [3 ]

of gedeelte ervan. Het basisbedrag van € 20,-- wordt verhoogd met€ 5,-- voor iedere m [3 ]

meer dan 1 m [3]

(Toelichting: Voor het ophalen van 3 m [3 ] is het totale tarief dan € 20,-- + € 5,-- + € 5,-- =

€ 30,--)

2.4.3 Het tarief onder 2.4.2 voor het aan huis ophalen van grof huishoudelijk afval wordt

verhoogd met€ 18,-- per m [3 ] of gedeelte ervan. De opslag betreft de verwerkingskosten

bij de milieustraat.

Wordt

2.4.2 Het tarief voor het aan huis ophalen van grof huishoudelijk afval bedraagt€ 30,00

verhoogd met€ 30,00 per m3, met een maximum van 2 m3.

(Toelichting: Voor het ophalen van 1 m [3 ] is het totale tarief dan€ 30,00 + € 30,00 = € 60,00

Voor het ophalen van 2 m3 is het totale tarief dan€ 30,00 + € 30,00 + € 30,00 = € 90,00)

Pagina 4 van 8

' gemeente roerdalen

Leges

Voor elk van de belastingverordeningen waarbij sprake is van kostenverhaal moet inzichtelijk

worden gemaakt, dat de totale geraamde baten van de verordening niet uitgaan boven de totale

lasten van de verordening. Deze opbrengstnorm ziet op de verordening in haar totaliteit. Hierdoor

is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit wordt

gebruikt voor de dekking van een verwacht tekort bij een andere activiteit.

Voor de leges is het voorstel om de tarieven 2027, met uitzondering van de wettelijke

maximumtarieven, te verhogen met 3,8% en af te ronden op€ 0,05.

Bij belastbare feiten waarvan de wens is dat hiervan zo veel mogelijk gebruik zou moeten worden

gemaakt, wordt er voor gekozen de tarieven zodanig te bepalen dat die tarieven geen drempel

zouden moeten vormen om niet van de betreffende dienst gebruik te maken.

Voor nieuwe of gewijzigde belastbare feiten wordt het tarief bepaald op 100% van de berekende

kostprijs, tenzij dit niet wenselijk wordt geacht.

_Wijzigingen_

De bepalingen over de Nederlandse identiteitskaart verhuizen van de paspoortregelingen (o.a.

Paspoortwet en Besluit paspoortgelden) naar o.a. de Wet op de Nederlandse identiteitskaart

(Wet NIK) en het Besluit Nederlandse identiteitskaart (Besluit NIK). De heffingsgrondslag wordt

dan art. 9 Wet NIK. Hierdoor wijzigt de aanhef in het raadsbesluit.

Was

gelet op de artikelen 156, eerste en tweede lid, aanhef onderdeel h, en 229, eerste lid, aanhef en

onderdeel b, van de Gemeentewet, de artikelen 2, tweede lid en 7 van de Paspoortwet en artikel

13.la van de Omgevingswet;

Wordt

gelet op de artikelen 156, eerste en tweede lid, aanhef onderdeel h, en 229, eerste lid, aanhef en

onderdeel b, van de Gemeentewet, artikel 7 van de Paspoortwet, artikel 9 van de Wet op de

Nederlandse identiteitskaart. en artikel 13.la van de Omgevingswet;

_Gewijzigd artikel 2.28_

Voortschrijdend inzicht in de (door)werking van omgevingsplanactiviteiten in het

vergunningenproces heeft ertoe geleid dit artikel aan te passen. Deze aanpassing leidt tot een

verbetering in de relatie tussen belastbaar feit en de omgevingsplanactiviteit.

_Toegevoegd lid 3 bij artikel 2.33a_

Artikel 2.33a heeft betrekking op de vergunningplicht van 22.280 OP. Dit zijn verschillende

vergunningplichten. Eén daarvan is de algemene afwijkbevoegdheid voor evenementen. Beoogd

is A- en B-evenementen vrij te stellen van leges in het ruimtelijk deel. Dit is neergelegd in het

artikel 2.34. Door artikel 2.33a valt deze activiteit niet meer onder artikel 2.34. Door de

toevoeging van lid 3 wordt dit hersteld.

Pagina 5 van 8

gemeente roerdalen

_Gewijzigd letter a bij artikel 2.35_

Wij kunnen kan dit maatwerkvoorschrift stellen in het kader van de private kwaliteitsborging in

situaties waarbij sprake is van kleine, niet-herstelbare afwijkingen van de bouwtechnische

voorschriften. Wij kunnen in zulke situaties desgevraagd een maatwerkvoorschrift vaststellen.

Hiermee kan ingebruikname worden toegestaan, ook zonder de verklaring van de

kwaliteitsborger, mits de strijdigheid niet afdoet aan het doel van de overtreden voorschriften. De

beoordeling verschilt van andere maatwerkvoorschriften, wat een aparte tariefstelling

rechtvaardigt.

De huidige letter a wordt letter ben de huidige letter b wordt letter c.

De, door de VNG, voorgestelde wijziging van artikel 2.35 in de modelverordening wordt

overgenomen.

_Toegevoegd artikel 2.59a_

Het kan voorkomen dat het college, de burgemeester of de heffingsambtenaar bij een bezwaar

een besluit neemt waardoor een in eerste instantie geweigerde of buitenbehandeling gestelde

vergunning alsnog verleend wordt aan de aanvrager. Bij weigering of buitenbehandeling heeft de

aanvrager al een legesaanslag ontvangen waarop een vermindering van 50% is toegepast. De

gemeente kan bij alsnog verlenen van de vergunning door beslissing op bezwaar de overige 50%

navorderen.

Het behoort in beginsel al tot de mogelijkheden om een verleende teruggaaf na te vorderen op

grond van artikel 16 AWR, indien sprake is van een nieuw feit, dan wel dat een in de belastingwet

(in dit geval de verordening) voorziene vermindering, ontheffing, teruggaaf of heffingskosten ten

onrechte of tot een te hoog bedrag is verleend of wanneer de afwijking tenminste 30% bedraagt.

Omdat de navorderingsbevoegdheid reeds vastligt in artikel 16 Wet WOZ is het is niet verplicht

om dit expliciet op te nemen in de verordening, maar het opnemen hiervan in de verordening

draagt wel bij aan de transparantie en rechtszekerheid.

Als gevolg hiervan wordt artikel 2.59a nu 2.59b en artikel 2.59b wordt nu 2.59c

Begraafrechten

Voorgesteld wordt deze rechten voor 2027 met 3,8% te verhogen. De tarieven worden afgerond

op hele euro's.

Forensenbelasting

Voorgesteld wordt deze rechten voor 2027 met 3,8% te verhogen. De tarieven worden afgerond

op hele euro's.

Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen

De gemeente is deels autonoom op het gebied van kwijtschelding gemeentelijke belastingen,

d.w.z. dat de gemeente binnen het wettelijk kader (bestaande uit de Uitvoeringsregeling

lnvorderingswet 1990 en de Leidraad invordering) zelf kan bepalen of kwijtschelding aan haar

burgers wordt verleend, in welke mate of in het geheel niet.

De Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden geeft de gemeente de mogelijkheid om

een algemene verhoging van de vermogensnorm voor kwijtschelding van belastingen te hanteren.

In de kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen Roerdalen is opgenomen dat de

Pagina 6 van 8