Pagina wordt geladen
Scherpenzeel, 30 juli 2026
Bron laatst gecontroleerd op 5 oktober 2026.
GEMEENTERAAD
Schriftelijke vraag (artikel 155 Gemeentewet en artikel 32 RvO) Datum: 30 juli 2026. Wie: GemeentenBelangen Scherpenzeel, de heer C. Inkenhaag. Onderwerp: Spreidingswet, asielopvang. Aanleiding: Mededeling Wethouder Van de Peut, raad 16 juli 2026.
Inleiding De Spreidingswet vraagt van alle gemeenten dat zij een aanbod doen voor de opvang van asielzoekers. Daarbij werkt de minister met een interventieladder, waarbij Scherpenzeel momenteel op trede 2 van 61 staat. Dat betekent dat er druk wordt uitgeoefend om snel tot keuzes te komen. Die druk mag echter geen aanleiding zijn om onze inwoners niet te raadplegen bij een thema dat direct raakt aan de schaal, leefbaarheid en veiligheid van ons dorp. GemeenteBelangen Scherpenzeel benadrukt (zie ook ons verkiezingsprogramma, pagina 10, GBS en opvang in Scherpenzeel) dat grootschalige opvang niet past bij de omvang van Scherpenzeel. Juist daarom is het essentieel dat inwoners tijdig en helder worden geïnformeerd, dat zorgen en verwachtingen worden opgehaald en dat de raad vooraf kaders kan stellen. Nu uit de mededeling van de wethouder blijkt dat het college zich tijdens het reces beraadt en al in september een aanbod moet doen aan de Regio (PRT- Provinciaal Regie Tafel), is het noodzakelijk om vooraf duidelijkheid te krijgen over proces, uitgangspunten en betrokkenheid van inwoners en raad. Desnoods wordt het aanbod later dan september ingediend: eerst moet informatie worden opgehaald bij onze inwoners, zodat keuzes zorgvuldig en gedragen kunnen worden. Met een goede uitleg van de situatie en de mogelijke gevolgen kan de gemeente rekenen op een constructieve bijdrage van inwoners, maar dan moet er wel naar hen worden geluisterd. Wij willen voorkomen dat Scherpenzeel wordt geconfronteerd met situaties zoals elders, waar gebrek aan tijdige communicatie en participatie heeft geleid tot grote maatschappelijke onrust. Scherpenzeel wil geen Loosdrechtse toestanden.
1 De interventieladder telt zes stappen. Hoe hoger de stap, hoe strenger de maatregel. • Trede 1 - Signaleren: Het Rijk ziet dat een gemeente te weinig plekken heeft. • Trede 2 - Informatie opvragen: Het Rijk vraagt om uitleg en controleert de cijfers. • Trede 3 - Actief toezicht: Het Rijk maakt strenge afspraken over nieuwe acties en een harde deadline. Vanaf deze stap worden namen van trage gemeenten openbaar gemaakt. • Trede 4 - Vooraankondiging: Een waarschuwing dat het Rijk het zelf gaat overnemen. • Trede 5 - Besluit indeplaatsstelling: Een laatste kans en termijn voor de gemeente om het zelf op te lossen. • Trede 6 - Sanctie indeplaatsstelling: Het Rijk grijpt in en regelt de opvangplekken zonder de gemeente
GEMEENTERAAD
Daarom is het van belang dat het college transparant werkt, inwoners vroegtijdig betrekt en de raad in staat stelt haar kader stellende rol volledig te vervullen. Met onderstaande vragen willen wij borgen dat inwoners een volwaardige stem hebben in dit proces en dat keuzes passen bij de schaal, gemeenschap en voorzieningen van Scherpenzeel. Vragen Proces 1. Kan het college concreet uiteenzetten welke stappen, overlegmomenten en interne besluitvorming in de komende weken plaatsvinden om te komen tot een aanbod aan de regio?
In uw inleiding verwijst u onder andere naar het Interbestuurlijk Toezicht. Op basis van de geleverde informatie heeft het ministerie ons uitgenodigd voor een ambtelijk gesprek dat plaats zal vinden op 7 september. Op basis van dit gesprek worden mogelijk nadere stappen genomen.
Vóór 1 januari 2027 stelt de Minister van Asiel en Migratie het Verdeelbesluit Gelderland 2026 vast. De minister neemt steeds het verslag van de commissaris van de Koning als uitgangspunt voor het nemen van een verdeelbesluit voor de provincie. Wanneer in het verslag een volledige en uitvoerbare verdeling van de provinciale opvangopgave is opgenomen, wordt deze verdeling uit het verslag door de minister overgenomen in het verdeelbesluit. Wanneer in het verslag geen volledige en uitvoerbare verdeling van de provinciale opvangopgave is opgenomen, dan vult de minister deze verdeling in. Het Verdeelbesluit bevat de wettelijke asielopgave voor de periode van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2028. Gemeentes hebben de wettelijke taak om deze opvangplekken voor 1 juli 2027 mogelijk te maken en tot en met 31 december 2028 open te houden. In 2028 volgt er een nieuw verdeelbesluit.
Voor 1 december 2026 deelt de Commissaris van de Koning het Verslag in het kader van de Spreidingswet (het provinciaal plan asielopvang en het regionaal plan asielopvang) met de Minister van Asiel en Migratie.
Op 18 november 2026 wordt het Provinciaal plan asielopvang bestuurlijk vastgesteld aan de Provinciale Regietafel Gelderland.
GEMEENTERAAD
Op uiterlijk 11 november 2026 wordt een geactualiseerde versie van het Regionaal plan Asielopvang Foodvalley naar de CVDK verzonden, zodat de laatste versie kan worden meegenomen als agenda-stuk tijdens de PRT Gelderland van 18 november 2026 en zodat de correcte versie wordt gedeeld met de Minister van Asiel en Migratie.
Het bestuurlijk overleg in de PRT sub regio Foodvalley wordt ingepland op 6 november 2026. Tijdens dit overleg wordt het Regionaal plan Asielopvang definitief vastgesteld. De laatste verzoeken tot wijziging worden direct na afloop van het overleg verwerkt, voordat het (definitieve) regionale plan op 11 november 2026 formeel wordt aangeboden aan de voorzitter van de PRT Gelderland.
Het ambtelijk overleg, voorafgaand aan het bestuurlijk overleg in de PRT sub regio Foodvalley wordt ingepland op 27 oktober 2026. Het sub regionaal plan wordt vervolgens op 29 oktober 2026 verzonden als agendastuk voor het bestuurlijk overleg in de PRT sub regio.
Gemeenteambtenaren leveren voor 27 oktober 2026 de definitieve, bestuurlijk goedgekeurde, paragraaf over de invulling van de asielopgave aan. Het is aan de gemeentes zelf om de bestuurlijke afstemming binnen de gemeente vorm te geven en de paragraaf goed te laten keuren door het college.
Op 1 oktober 2026 wordt het Regionaal plan asielopvang in concept besproken aan de Provinciale Regietafel Gelderland.
Op 24 september 2026 wordt de conceptversie van het Regionaal plan asielopvang bestuurlijk besproken en (in concept) vastgesteld in de PRT sub regio Foodvalley. Opmerkingen en aanvullingen zullen op dezelfde dag worden verwerkt, waarna de ambtelijk secretaris van de PRT Gelderland en de (gemeente)ambtenaren in de aangepaste conceptversie van het Regionaal plan asielopvang uiterlijk op 25 september 2026 ontvangen.
Op 17 september 2026 wordt het concept Regionaal plan asielopvang verzonden naar de leden van de PRT sub regio Foodvalley.
GEMEENTERAAD
Op 15 september 2026 vindt er een voorbereidend ambtelijk overleg plaats in de PRT sub regio.
Uiterlijk op 15 september 2026 heeft het college de verplichting vast te stellen hoe het invulling wil geven aan de verplichte opgave vanuit de Spreidingswet. Dit bod wordt opgenomen in het sub regionaal plan.
Op 3 september 2026 bespreken de portefeuillehouders hoe de colleges de asielopgave in 2027 en 2028 willen invullen en welke informatie zij opnemen in het sub regionaal plan.
2. Op welk moment en op welke wijze wordt de gemeenteraad in staat gesteld wensen en bedenkingen mee te geven voordat Scherpenzeel een definitief aanbod doet?
Het bod aan de regio is een bevoegdheid van het college. Dit vloeit voort uit de wettekst van de “Wet Gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen”. In de wet is onder andere het volgende opgenomen Besluitvorming over locaties Het college van BW is verantwoordelijk voor de ter beschikking stelling van een locatie of accommodatie, binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit of binnen de, in het verdeelbesluit opgenomen, langere termijn en verlening van de noodzakelijke gemeentelijke vergunningen. De gemeenteraad heeft ook een wettelijke taak: Zij dragen, indien nodig, zorg voor de aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening.
Hoofdstuk 3. Taak gemeente Artikel 6. Taak • 1 Het college van een aangewezen gemeente draagt binnen de termijn van twee jaar, bedoeld in artikel 5, eerste lid, zorg voor het mogelijk maken van opvangvoorzieningen voor asielzoekers in de gemeente overeenkomstig het verdeelbesluit. • 2 Opvangvoorzieningen voldoen op het tijdstip van ingebruikneming aan de krachtens de Wet COA gestelde wettelijke vereisten voor een opvangvoorziening en overige wettelijke vereisten voor een gebouw met een woonfunctie. Artikel 7. Invulling taak GEMEENTERAAD
• 1Het college van een aangewezen gemeente draagt zorg voor: o a.ter beschikkingstelling aan het COA van een locatie of accommodatie binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit of de in het verdeelbesluit opgenomen langere termijn; o b.verlening van de voor ingebruikneming van de opvangvoorziening noodzakelijke gemeentelijke vergunningen door het college. • 2De raad van een aangewezen gemeente draagt zorg voor aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening indien dit noodzakelijk is voor ingebruikneming van de opvangvoorziening.
De hele wettekst is te vinden via de volgende link: wetten.nl - Regeling - Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen - BWBR0049307
Op basis van onze actieve informatieplicht zoeken wij samen met u naar een geschikt moment om u te informeren.
3. Kan het college bevestigen dat de raad niet pas achteraf wordt geïnformeerd, maar vooraf invloed kan uitoefenen op de kaders?
Het college informeert de raad over het bod. Het college is gehouden om op 15 september hierover een besluit te nemen.
Betrokkenheid inwoners 4. Wat wordt gedaan met de duidelijke uitkomst van het onderzoek uit 2025, waarin een meerderheid van de deelnemers aangaf geen begrip te hebben voor het opvangen van asielzoekers in Scherpenzeel? Op welke wijze wordt deze uitkomst meegenomen in de verdere besluitvorming?
U verwijst naar de enquête over mogelijke locaties voor een AZC, uitgevoerd in oktober 2025. De enquête is uitgezet bij het inwonerspanel Scherpenzeel en men kon ook via een open link deelnemen. We hebben hierop 1421 reacties ontvangen. Hieruit blijkt dat ruim vier op de tien deelnemers via het panel (het panel bestaat uit geverifieerde personen) er geen begrip voor heeft als de gemeente Scherpenzeel asielzoekers gaat opvangen. Een even grote groep heeft hier wel begrip voor. GEMEENTERAAD
Van de deelnemers via de open link (dit zijn niet-verifieerbare personen), heeft bijna driekwart hier geen begrip voor. Zie verder de uitkomsten van dit onderzoek: https://gemeentepanel.nl/scherpenzeel/project/azc Het college betrekt de uitkomsten van het onderzoek bij haar bod aan de regio. Uitgangspunt is dat het college is gehouden aan de wettelijke opgave die de gemeente heeft in het kader van de Spreidingswet.
5. Op welke wijze is het college voornemens inwoners tijdig te betrekken bij deze wettelijke opgave, zodat zorgen, verwachtingen en draagvlak vroeg worden opgehaald (bijv. informatiebijeenkomst, peiling, referendum)?
Dit is onderdeel van de nadere besluitvorming over het bod. We gaan het gesprek aan met de samenleving over de nadere invulling zoals de locatiekeuze. Wij betrekken daarbij ook onze maatschappelijke partners zoals verenigingen en kerken.
Wettelijke taakstelling 6. Wat is voor Scherpenzeel de exacte wettelijke opvangopgave op grond van de Spreidingswet, uitgedrukt in aantallen opvangplaatsen en welke categorie asielzoekers?
De opgave voor Scherpenzeel bestaat uit 59 opvangplaatsen waarvan 4 plekken geschikt ten behoeve van de opvang van AMV- ers. (alleenstaande minderjarige vreemdeling)
7. Is het college voornemens uitsluitend aan deze taakstelling te voldoen of wordt een groter aantal opvangplaatsen overwogen?
Dit is onderdeel van de beraadslagingen binnen het college. In de beraadslagingen wordt er gesproken over meerdere scenario’s die invulling geven aan de uitvoering van de Spreidingswet. Te denken valt hierbij aan het exact voldoen aan de opgave, of door middel van “uitruil” van doelgroepen, of het realiseren van een groter of kleiner aantal opvangplaatsen. Er worden verschillende scenario’s verkend.
GEMEENTERAAD
8. Indien meer dan de wettelijke opgave wordt overwogen, op basis van welke bestuurlijke, financiële of maatschappelijke argumenten acht het college dat wenselijk?
Dit is onderdeel van de beraadslagingen binnen het college. Hierbij worden de verschillende scenario’s op verschillende aspecten met elkaar vergeleken.
9. Is het college van mening dat een AZC past bij de schaal van ons dorp?
Het college is gehouden aan de uitvoering van de Spreidingswet.
10. Kan het college de veiligheid en leefbaarheid in onze wijken garanderen?
Garanties ten aanzien van veiligheid en leefbaarheid zijn per definitie niet te geven en zijn niet alleen afhankelijk van de opvang van ontheemden. Uiteraard heeft het college de nodige aandacht voor de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente.
11. Is het college zich ervan bewust dat met name de categorie asielzoekers een gevoelig onderwerp is binnen de Scherpenzeelse samenleving? Hoe wordt deze maatschappelijke gevoeligheid betrokken bij de verdere uitwerking van de opvangopgave?
Dit is onderdeel van de beraadslagingen binnen het college. Het college is zich hier zeker van bewust. We kennen de samenleving in Scherpenzeel als duidelijk, eerlijk en warm. We verwachten vragen en zorgen vanuit de gemeenschap. We geven hier ruimte aan en willen dit niet bagatelliseren. We hebben als college/bestuur en inwoners samen een grote uitdaging die we te vervullen hebben en wij vertrouwen op onze inwoners en de gemeenteraad dat we dit gezamenlijk en respectvol aangaan ook als meningen uiteen lopen. Uit de eerder genoemde enquête blijkt dat de meningen over dit onderwerp uiteenlopen. Ondanks zorgen zijn er ook positieve geluiden te horen.
Regionale afstemming 12. Welke ruimte heeft Scherpenzeel binnen het regionale overleg om zelfstandig keuzes te maken over aantallen, locaties en fasering?
De gemeente is gehouden aan de opgave vanuit de Spreidingswet. In het regionale overleg kunnen binnen het kader van de totale opgave nadere afspraken worden gemaakt over de verdeling van GEMEENTERAAD
de opgaven over de regio. Het is uiteindelijk aan het ministerie ter beoordeling of hierbij recht wordt gedaan aan de gemeentelijke opgave.
13. Is het mogelijk dat Scherpenzeel een aanbod doet dat afwijkt van regionale voorkeuren? Zo ja, onder welke voorwaarden?
Ja, mits er wordt voldaan aan de opgave vanuit de Spreidingswet.
14. In het verleden is sprake geweest over een samenwerking met de gemeente Barneveld, is dit nog onderwerp van gesprek?
Samenwerking in de regio is continu onderwerp van gesprek.
Locaties 15. In 2025 konden inwoners via een online vragenlijst meedenken over mogelijke opvanglocaties, waarbij de Aldi-locatie uiteindelijk is afgevallen. Zijn op dit moment al één of meerdere locaties in beeld of in onderzoek?
U suggereert dat op basis van de enquête de Aldi locatie is afgevallen. Echter het besluit om de Aldi locatie niet meer aan te bieden is voor de start van de enquête al genomen. In de enquête wordt juist de Aldi locatie meermaals als mogelijke locatie door respondenten aangewezen.
Er zijn op dit moment geen locaties in onderzoek. Eerst zal het college aangeven op welke wijze zij voornemens invulling gaat geven aan de opgave uit de Spreidingswet. Bij het vervolg betrekken wij de input vanuit de enquête.
16. Zo ja, hoeveel locaties betreft dit, welke criteria worden gehanteerd bij de beoordeling en wie is bij deze verkenning betrokken?
n.v.t.
17. Wanneer verwacht het college de raad hierover te informeren en op welk moment kan de raad invloed uitoefenen op de locatiekeuze?
Zoals wij bij de beantwoording van vraag 2 hebben aangegeven zijn de bevoegdheden van raad en college als volgt Besluitvorming over locaties GEMEENTERAAD
Het college van BW is verantwoordelijk voor de ter beschikking stelling van een locatie of accommodatie, binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit of binnen de, in het verdeelbesluit opgenomen, langere termijn en verlening van de noodzakelijke gemeentelijke vergunningen. De gemeenteraad heeft ook een wettelijke taak: Zij draagt, indien nodig, zorg voor de aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening.
Hoofdstuk 3. Taak gemeente Artikel 6. Taak • 1 Het college van een aangewezen gemeente draagt binnen de termijn van twee jaar, bedoeld in artikel 5, eerste lid, zorg voor het mogelijk maken van opvangvoorzieningen voor asielzoekers in de gemeente overeenkomstig het verdeelbesluit. • 2 Opvangvoorzieningen voldoen op het tijdstip van ingebruikneming aan de krachtens de Wet COA gestelde wettelijke vereisten voor een opvangvoorziening en overige wettelijke vereisten voor een gebouw met een woonfunctie. Artikel 7. Invulling taak • 1Het college van een aangewezen gemeente draagt zorg voor: o a.ter beschikkingstelling aan het COA van een locatie of accommodatie binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit of de in het verdeelbesluit opgenomen langere termijn; o b.verlening van de voor ingebruikneming van de opvangvoorziening noodzakelijke gemeentelijke vergunningen door het college. • 2De raad van een aangewezen gemeente draagt zorg voor aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening indien dit noodzakelijk is voor ingebruikneming van de opvangvoorziening.
De hele wettekst is te vinden via de volgende link: wetten.nl - Regeling - Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen - BWBR0049307
Financiële gevolgen GEMEENTERAAD
18. Welke financiële gevolgen verwacht het college bij verschillende opvangscenario’s (minimale taakstelling, hogere aantallen, tijdelijke vs. permanente opvang)?
Dit wordt op dit moment nader inzichtelijk gemaakt. De financiële aspecten maken onderdeel uit van de beraadslagingen en afwegingen.
19. Welke kosten komen voor rekening van de gemeente en welke worden door het Rijk of COA vergoed?
Dit is afhankelijk van de keuze uit de scenario’s.
20. Welke financiële risico’s ziet het college indien gekozen wordt voor opvang boven de wettelijke taakstelling?
Dit wordt op dit moment inzichtelijk gemaakt.
Besluitvorming 21 Beschouwt het college het aanbod aan de regio als een bestuurlijk standpunt van het college of als een besluit waarbij de raad vooraf kaders moet stellen?
Het college beschouwt dit als een bestuurlijk standpunt van het college. Zie voor nadere toelichting de beantwoording van vraag 2. Praktisch gezien moet het college op 15 september een besluit nemen over het aanbod.
22. Kan het college toezeggen dat geen onomkeerbare keuzes worden gemaakt over toewijzing categorie, locatie, omvang of aantallen voordat de raad hierover inhoudelijk heeft kunnen besluiten?
Op basis van het bod zal nadere besluitvorming moeten plaatsvinden over de uitvoering van het bod. De bevoegdheden zijn geschetst in de beantwoording van vraag 2.