Texel, 27 augustus 2026
Bron laatst gecontroleerd op 5 oktober 2026.
Fractie(s): Texels Belang
Beantwoording vraag van Texels Belang Zaaknummer 3810524 Onderwerp: over bosbeheer, dood hout en natuurbrandpreventie Programma/Paragraaf Programma 1 Veiligheid op orde Programma 5 Samen beleven en bewegen
Portefeuillehouder : Mark Pol / Edo Kooiman Vraag gesteld op : 27 augustus 2026 Oorsprong : Raadsvraag
Uit landelijke gegevens van het Compendium voor de Leefomgeving blijkt dat zowel het volume liggend als staand dood hout in de periode 2001–2021 bijna is verdubbeld. Deze toenemende hoeveelheid dood hout - ook in delen van het Texelse bos - roepen bij ons vragen op over de verhouding tussen ecologische doelstellingen en natuurbrandpreventie. Staatsbosbeheer (SBB) wijst terecht op de ecologische meerwaarde van dood hout voor biodiversiteit en het functioneren van het bosecosysteem, en dat onderschrijven wij, maar we zijn tegelijkertijd van mening dat deze doelstellingen altijd in samenhang moeten worden bezien met de veiligheid van bewoners, recreanten, hulpdiensten en de natuurgebieden zelf. Een grote hoeveelheid droog en brandbaar materiaal kan onder bepaalde omstandigheden bijdragen aan een snellere verspreiding van een natuurbrand. Er moet dus niet alleen gekeken worden naar de ecologische meerwaarde van het laten liggen van dood hout, maar ook naar de mogelijke gevolgen voor de beheersbaarheid van natuurbranden en de veiligheid in en rondom het bos- en duingebied.
Dit brede belang maakt dat Texels Belang het belangrijk vindt dat de afwegingen die SBB binnen het bosbeheer maakt transparant zijn; het moet inzichtelijk zijn op basis van welke uitgangspunten en informatie wordt bepaald waar dood hout kan blijven liggen en waar vanuit het oogpunt van natuurbrandpreventie mogelijk andere keuzes nodig zijn. Daarbij dient biodiversiteit niet tegenover veiligheid te worden geplaatst, maar moeten beide belangen volwaardig onderdeel zijn van de afweging. Dit is des te belangrijker omdat een natuurbrand niet alleen gevolgen kan hebben voor de natuur zelf, maar ook voor bewoners en recreanten in en rondom het gebied en voor de inzetbaarheid en veiligheid van hulpdiensten. Een goede voorbereiding en een tijdige beoordeling van mogelijke risico's zijn daarom van groot belang. Met de onderstaande vragen wil Texels Belang inzicht krijgen in de wijze waarop deze belangen momenteel worden afgewogen, welke kennis en risicoanalyses daarbij beschikbaar zijn en welke afspraken hierover bestaan. Daarnaast willen wij duidelijk Zaaknummer 3810524 2/4 krijgen of er aanleiding bestaat om, waar nodig, aanvullende beheer- of preventiemaatregelen te treffen.
Vragen Texels Belang:
1. Heeft u inzicht in de wijze waarop SBB bij het beheer van de bosgebieden op Texel de risico's van natuurbrand afweegt tegen de ecologische waarde van dood hout en andere natuurdoelstellingen? 2. Zijn er door SBB, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en/of de brandweer onderzoeken, risicoanalyses of adviezen opgesteld met betrekking tot de aanwezigheid van dood hout en het risico op natuurbranden? Zo ja: kunt u de gemeenteraad hierover informeren? Zo nee: kunt u aandringen op deskundig onderzoek naar de aanwezigheid van dood hout en het risico op natuurbranden in het Texelse bos- en duingebied? 3. Welke afspraken bestaan momenteel tussen de gemeente Texel, SBB, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en andere betrokken partijen over natuurbrandpreventie in het bos- en duingebied, en hoe worden daarbij de belangen van bewoners, recreanten, hulpdiensten en natuurgebieden meegewogen? 4. Is het college, op basis van de huidige inzichten en afspraken, van mening dat de behartiging van de belangen van biodiversiteit, natuurontwikkeling en natuurbrandpreventie voldoende in balans zijn? Zo nee, is het college bereid hierover met SBB en andere betrokken partijen in gesprek te gaan en te bezien of aanvullende beheer- of preventiemaatregelen wenselijk zijn?
Antwoorden
Natuurbrandbeheersing is een gezamenlijke opgave, waarbij partijen vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid samenwerken. De gemeente, de Veiligheidsregio en Staatsbosbeheer trekken hierin gezamenlijk op en zijn hierover permanent met elkaar in gesprek.
Vraag 1 Heeft u inzicht in de wijze waarop SBB bij het beheer van de bosgebieden op Texel de risico's van natuurbrand afweegt tegen de ecologische waarde van dood hout en andere natuurdoelstellingen? Antwoord Het college heeft geen inzicht in de wijze waarop Staatsbosbeheer deze afweging op Texel (of elders) concreet maakt. Voor natuurbrandbeheersing geldt dat dit gebiedsgericht moet worden benaderd en dat niet één factor, zoals dood hout, bepalend is. In het geval van vers dood hout is het inderdaad zo dat de aanwezigheid daarvan het brandbaar materiaal in een natuurgebied vergroot. Tegelijkertijd neemt dood hout na verloop van tijd ook vocht op, en beschermt de bosbodem daarmee ook tegen uitdroging (en dus brandbaarheid).
Zaaknummer 3810524 3/4 Vraag 2 Zijn er door SBB, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en/of de brandweer onderzoeken, risicoanalyses of adviezen opgesteld met betrekking tot de aanwezigheid van dood hout en het risico op natuurbranden? Zo ja: kunt u de gemeenteraad hierover informeren? Zo nee: kunt u aandringen op deskundig onderzoek naar de aanwezigheid van dood hout en het risico op natuurbranden in het Texelse bos- en duingebied? Antwoord Voor zover het college bekend zijn er door deze partijen geen specifieke onderzoeken of risicoanalyses opgesteld die zich expliciet richten op de aanwezigheid van dood hout in het Texelse bos- en duingebied in relatie tot natuurbrandrisico. Wel bestaat er de Risico Index Natuurbranden (RIN) die laat zien waar en in welke mate risico's aanwezig zijn voor onbeheersbare natuurbranden.
Zoals hiervoor aangegeven zal een onderzoek dat uitsluitend is gericht op de aanwezigheid van dood hout onvoldoende inzicht geven in het daadwerkelijke natuurbrandrisico. De kans op een natuurbrand en de beheersbaarheid daarvan hangen af van een bredere set factoren, waaronder bijvoorbeeld vegetatie, bereikbaarheid, bluswatervoorzieningen, mogelijkheden om een brand te beheersen en de aanwezigheid van kwetsbare objecten.
Vraag 3 Welke afspraken bestaan momenteel tussen de gemeente Texel, SBB, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en andere betrokken partijen over natuurbrandpreventie in het bos- en duingebied, en hoe worden daarbij de belangen van bewoners, recreanten, hulpdiensten en natuurgebieden meegewogen? Antwoord Er bestaan geen concrete afspraken tussen de gemeente Texel, Staatsbosbeheer, de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en andere betrokken partijen specifiek over natuurbrandpreventie in het Texelse bos- en duingebied.
Wel is er in algemene zin sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid wanneer het gaat over natuurbrandbeheersing en is daar, zoals in de inleiding op de antwoorden staat beschreven, volop aandacht voor. De gemeente is verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid en lokale ruimtelijke ordening. Zo worden extra bluswatervoorzieningen in de natuurgebieden momenteel gerealiseerd. De Veiligheidsregio heeft een taak in de (voorbereiding op) incidentenbestrijding, crisisbeheersing en advisering. Natuurbrand is opgenomen in het Regionaal Risicoprofiel van de Veiligheidsregio en vormt een belangrijk onderdeel van het Dekkingsplan. Staatsbosbeheer is als terreinbeheerder verantwoordelijk voor het beheer van het gebied. Zij zetten op bepaalde locaties in op omvorming van bestaand naaldhout naar het (minder brandbare) loofhout.
Het Rijk is op haar beurt verantwoordelijk voor de nationale kaders, natuurbeleid, crisisbeheersing en internationale samenwerking. Zij verkennen daarvoor twee wettelijke ingrepen1. De eerste is een verplicht programma voor natuurbrandbeheersing onder de Omgevingswet, waarbij de provincies een centrale rol krijgen in de opstelling.
1 Kamerstuk 30.821, nr. 336. Kamerbrief “Weerbare natuur en veilige samenleving” Zaaknummer 3810524 4/4 De tweede is een verkenning door het Rijk van de mogelijkheden om de zorgplicht te verduidelijken. Daarmee moet voor betrokken partijen, van inwoners tot terreinbeheerders en overheden, duidelijker worden welke verantwoordelijkheden zij hebben op het gebied van natuurbrandbeheersing.
Tot slot hebben de Provincies een centrale rol in natuurbeleid, gebiedsprocessen en ruimtelijke keuzes. Zij hebben bovendien een regisseursrol op het gebied van planvorming en het begeleiden van betrokken partijen2. Vanuit die rol (en met de daarvoor door haar ontvangen financiering) is de Provincie bezig met het opstellen van een provinciaal plan natuurbrandbeheersing. De gemeente Texel, Veiligheidsregio en Staatsbosbeheer worden hierbij betrokken. Dat plan moet richting geven aan een gebiedsgerichte aanpak, met prioritering van risicogebieden, afstemming tussen partijen en een nadere uitwerking van maatregelen (en de mogelijke financiering daarvan). Risicoanalyses en balans tussen biodiversiteit, natuurontwikkeling en natuurbrandpreventie zullen daar onderdeel van zijn. De Provincie werkt toe naar een provinciaal plan voor de zomer van 20273.
Vraag 4 Is het college, op basis van de huidige inzichten en afspraken, van mening dat de behartiging van de belangen van biodiversiteit, natuurontwikkeling en natuurbrandpreventie voldoende in balans zijn? Zo nee, is het college bereid hierover met SBB en andere betrokken partijen in gesprek te gaan en te bezien of aanvullende beheer- of preventiemaatregelen wenselijk zijn? Antwoord Daar kan het college op dit moment geen antwoord op geven. Dat zal aan bod komen bij het opstellen van voornoemd provinciaal plan natuurbrandbeheersing. Ten aanzien van het tweede deel van deze vraag wordt verwezen naar het antwoord bij vraag 3.
2 Kamerstuk 30.821, nr. 306. Kamerbrief “Samen sterker tegen natuurbranden” 3 Beantwoording schriftelijke vragen nr. 79-2026. Over Natuurbrandrisico en -beheersing in Noord-Holland