Almere, 24 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Initiatiefvoorstel aan de gemeenteraad
Initiatiefvoorstel aan de gemeenteraad
Datum PM 3 en 24 september 2026 Raadsnummer
26115
Onderwerp
Vaststelling Regeling Grote Projecten
Beleidsveld Raad/bestuur
Indiener Werkgroep Regeling Grote Projecten
Vragen bij Linda Baan, griffie
Fatale termijn n.v.t.
Voorgesteld raadsbesluit
1. De Regeling Grote Projecten Almere 2026 vast te stellen. 2. Het raadsbesluit ‘Procedurevoorstel voor het volgen van grote projecten’ d.d. 20 januari 2005 in te trekken. 3. Het college op te dragen om éénmaal per jaar voor vaststelling van de Programmabegroting een actueel beeld te geven van lopende en in voorbereiding zijnde projecten die onder de Regeling Grote Projecten (kunnen gaan) vallen.
Inleiding en bestuurlijke context
Na de sluiting van de Floriade leefde eind 2022 in de raad breed de wens onderzoek te doen naar de feiten en omstandigheden die hebben geleid tot het tegenvallende resultaat van de Floriade. De uitvoering van een vooronderzoek resulteerde eind 2023 in het besluit een raadsenquête in te stellen. Daarbij nam de raad het [amendement Borg de opgedane kennis (23288.006) aan. Dit amendement vroeg om een instrument, gebaseerd](https://almere.notubiz.nl/document/13603704/1#search=%22amendement%20borg%20resultaten%22) op de lessen uit de raadsenquête Floriade, dat de raad in de toekomst kan hanteren wanneer hij geconfronteerd wordt met een keuze voor een financieel ingrijpend gemeentelijk project. Zo wordt de opgedane kennis geborgd en wordt de raad in staat gesteld om in de toekomst betere afwegingen te maken.
Na een onderzoeksproces van ruim een jaar heeft de enquêtecommissie op 10 april jl. het rapport [‘Raadsenquête Floriade: Het project dat niet tot bloei kwam’](https://almere.notubiz.nl/document/15414250/1/Eindrapport+Floriade+2025?connection_type=1&connection_id=9235443) met haar conclusies en aanbevelingen aan de raad aangeboden. Ter uitvoering van het hiervoor genoemde amendement beval de enquêtecommissie de raad aan een ‘Regeling Grote Projecten Almere’ op te stellen. In het enquêterapport zijn de bouwstenen voor deze regeling door de commissie uitgewerkt. Een Regeling Grote Projecten vormt een leidraad voor grote projecten en is juridisch bindend. Door de vaststelling van een Regeling Grote Projecten ontstaat duidelijkheid over de kaders voor informatievoorziening bij grote projecten en de rol van de raad, waardoor deze niet meer ad hoc worden ingevuld.
De raad stemde op 25 september 2025 in met het voorstel om een Regeling Grote Projecten op te stellen en stelde de voormalig leden van de enquêtecommissie aan als werkgroep belast met het opdrachtgeverschap [voor deze regeling. De opdracht in het raadsbesluit](https://almere.notubiz.nl/document/16043224/2/19_+Initiatiefvoorstel+FvD+et+al_+raad+Regeling+Grote+Projecten+AANGENOMEN?connection_type=1&connection_id=8935632) bestond uit twee delen: de nadere uitwerking en concretisering van de bouwstenen uit het enquêterapport in een Regeling Grote Projecten Almere, en de uitwerking van een bijbehorend Informatieprotocol Grote Projecten, waarin afspraken over de invulling van de (actieve) informatieplicht van het college bij grote projecten worden vastgelegd.
1
De werkgroep heeft bureau Berenschot, dat ook de enquêtecommissie heeft ondersteund, gevraagd de regeling en het informatieprotocol uit te werken. Voor de uitwerking van de bouwstenen uit het enquêterapport naar voorliggende regeling zijn diverse regelingen van andere gemeenten, zoals Rotterdam, Utrecht en Amsterdam (en waar beschikbaar de evaluaties daarvan) bestudeerd. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met een door de organisatie samengestelde ambtelijke klankbordgroep (4 bijeenkomsten), het college (2 bijeenkomsten) en raadsleden (1 bijeenkomst). In deze gesprekken is uitgebreid stil gestaan bij de criteria voor benoeming van een groot project, de aansluiting van de regeling bij bestaande processen en kaders en de uitvoerbaarheid. De resulterende conceptregeling is in april 2026 ter consultatie voorgelegd aan de raad. Hoe de uitkomsten van deze consultatie zijn verwerkt in de voorliggende regeling wordt verderop in dit initiatiefvoorstel toegelicht onder ‘kanttekeningen en alternatieven’ (p. 3).
Dit alles heeft geresulteerd in een regeling waarin de lessen van de Floriade zijn vertaald naar heldere spelregels voor:
- de aanwijzing van grote projecten;
- de fasering van deze projecten en de benodigde beslisinformatie per fasebesluit;
- de rolinvulling van college en raad;
- en de wijze van rapporteren gedurende en na afronding van het project.
Beoogd effect
De vast te stellen regeling vormt de leidraad voor grote projecten en dient ertoe om te voorkomen dat Almere na projecten als Omniworld, de Floriade en Oosterwold, waarin veel is misgegaan, wederom in eenzelfde situatie belandt. De regeling werkt de spelregels uit hoe het college en de raad zich tot elkaar verhouden bij grote projecten. Het doel van de regeling is om politiek- bestuurlijk voldoende zicht en grip te hebben op de risico’s en resultaten van grote en complexe projecten.
De gemeenteraad kan besluiten tot aanwijzing van een groot project als hij van mening is dat zijn kaderstellende en controlerende taak vereist dat meer toegesneden informatie noodzakelijk is dan die waar de reguliere processen in voorzien.
Toelichting en argumenten
_1._ _De Regeling Grote Projecten Almere 2026 vast te stellen._
De Regeling Grote Projecten Almere is bedoeld om te komen tot weloverwogen besluiten over grote projecten, en om de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad te versterken met heldere spelregels en betere informatievoorziening. In de regeling en het bijbehorende informatieprotocol zijn de eisen die aan de informatievoorziening voor grote projecten worden gesteld opgenomen, in het algemeen en per fasebesluit. Onderdeel daarvan zijn bijvoorbeeld de expliciete aanwijzing van onomkeerbare besluiten, het verplicht organiseren van tegenspraak, het uitwerken van een worstcasescenario en een vast stramien voor periodieke voortgangsrapportages. Uit de raadsenquête Floriade blijkt dat er op al deze punten veel schortte aan de informatievoorziening in het Floriadeproject. Met de vaststelling van de Regeling Grote Projecten worden de lessen en aanbevelingen van deze enquête in een juridisch bindende regeling geborgd.
_2._ _Het raadsbesluit ‘Procedurevoorstel voor het volgen van grote projecten’ d.d. 20 januari 2005 in te_ _trekken._
[De Almeerse gemeenteraad heeft in 2005 naar aanleiding van de Omniworld enquête een ‘Procedurevoorstel](https://almere.notubiz.nl/document/4344700/1?connection_type=15&connection_id=12372) [voor het volgen van grote projecten’ aangenomen. Met dit raadsbesluit is indertijd een definitie van grote](https://almere.notubiz.nl/document/4344700/1?connection_type=15&connection_id=12372) projecten vastgelegd en zijn drie grote projecten aangewezen waarvoor volggroepen zijn ingesteld. Verder zijn de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van een volggroep in dit raadsbesluit vastgelegd. In de Regeling Grote Projecten is opgenomen dat de raad bij het aanwijzen van een project als ‘groot project’ kan besluiten een commissie in te stellen voor het volgen van het project en de toepassing van deze regeling. Daarmee is voorzien in een nieuwe mogelijkheid voor de raad om grote projecten (desgewenst) actief te volgen, en wordt voorgesteld het besluit uit 2005 in te trekken.
2
_3._ _Het college op te dragen om éénmaal per jaar voor vaststelling van de Programmabegroting een actueel_ _beeld te geven van lopende en in voorbereiding zijnde projecten die onder de Regeling Grote Projecten_ _(kunnen gaan) vallen._
In de Regeling Grote Projecten is opgenomen dat het voorstel om een project aan te wijzen als groot project in of aan het eind van de verkenningsfase door het college dient te worden gedaan. Ook kan de raad op elk moment zelfstandig besluiten een project als groot project aan te wijzen. In beide gevallen moet (het voorstel tot) dit besluit gebaseerd zijn op de in de regeling opgenomen criteria.
Om te borgen dat college en raad zicht hebben op de toepassing van de regeling en op de toetsing van lopende en nieuwe projecten aan de criteria uit de regeling, wordt voorgesteld om één keer per jaar gedurende het proces van de Programmabegroting en uiterlijk voor vaststelling daarvan een actueel beeld te geven van lopende en in voorbereiding zijnde projecten die onder de Regeling Grote Projecten (kunnen gaan) vallen. De raad besluit uiteindelijk welke projecten als ‘groot project’ worden aangemerkt. Een vast moment in de Planning & Control cyclus voor de informatievoorziening en besluitvorming over grote projecten geeft structuur en duidelijkheid. Afhankelijk van de situatie kan worden gekozen voor een raadsbrief (informerend) of een raadsvoorstel (waarmee de raad kan besluiten over de aanwijzing van grote projecten).
Kanttekeningen en alternatieven
De raad kan besluiten geen Regeling Grote Projecten Almere vast te stellen. Het ‘Procedurevoorstel voor het volgen van grote projecten’ uit 2005 blijft dan het geldende kader voor de uitvoering van de kaderstellende en controlerende taak van de raad bij grote projecten. Dit procedurevoorstel biedt daarvoor echter geen concrete handvatten, anders dan het samenstellen van een volggroep en het verzoeken van het college om een startdocument en een ‘agenda’ voor grote projecten op te stellen. Uit de raadsenquête Floriade is gebleken dat het om die reden niet goed functioneert.
De raad kan ook besluiten de inhoud van artikelen in de Regeling Grote Projecten of het Informatieprotocol te amenderen. De werkgroep raadt dit af. De voorliggende regeling is het resultaat van een zorgvuldig proces van afstemming, zowel ambtelijk als politiek-bestuurlijk. Daarbij is in de voorliggende regeling ook getracht recht te doen aan de eerdere inbreng van de raad tijdens de consultatie in april 2026. Mogelijke alternatieven die tijdens deze consultatie zijn voorgelegd betreffen onder andere:
Aanpassing van de voorgestelde criteria of de gedefinieerde ondergrens De raad kan projecten aanwijzen als ‘groot project’ en daarmee besluiten dat de Regeling Grote Projecten van toepassing wordt. Een besluit om een project aan te wijzen als ‘groot project’ moet worden onderbouwd aan de hand van criteria. In de regeling is opgenomen (artikel 5 lid 3) dat het project dient te voldoen aan minimaal 5 van in totaal 9 criteria. Uit de consultatie van de raad is als algemeen beeld naar voren gekomen dat de raad zich kan vinden in de opgenomen criteria en de gekozen ondergrens; daarom zijn deze niet gewijzigd ten opzichte van de concept regeling.
Vier-ogen-principe en tegenwicht binnen college In de regeling is opgenomen dat naast de projectwethouder ook de wethouder Financiën een belangrijke rol heeft bij een groot project als tegenwicht binnen het college. Om belangentegenstellingen te voorkomen en het vier-ogen-principe binnen het college te borgen was opgenomen in artikel 10 lid 1 dat de projectwethouder niet dezelfde persoon kan zijn als de wethouder Financiën. Dit heeft als nadeel dat het college een andere wethouder als projectwethouder moet aanwijzen wanneer een ‘groot project’ in een nevenportefeuille van de wethouder Financiën valt. Uit de consultatie kwam als algemeen beeld naar voren dat de raad het principe van de gescheiden rollen onderschrijft, maar van oordeel is dat het college om moverende redenen (onderbouwd) moet kunnen besluiten dat de wethouder Financiën projectwethouder is. Artikel 10 lid 1 en de toelichting op dit artikel zijn daarom aangepast; als de wethouder Financiën projectwethouder is dient een andere wethouder te worden aangewezen als wethouder ‘control’.
Raadscommissie voor grote projecten In de regeling is opgenomen dat de raad conform artikel 84 Gemeentewet kan besluiten een commissie in te stellen voor het volgen van het project en de toepassing van de regeling (artikel 13 lid 1). Hierin zijn twee
3
keuzes met mogelijke alternatieven vervat. Ten eerste de keuze om de raad over het instellen van een commissie bij de aanwijzing van een groot project een apart besluit te laten nemen. Het is ook mogelijk het instellen van een commissie als vaste bepaling in de regeling op te nemen. Daarmee is het toezicht op de toepassing van de regeling duidelijk belegd. Ook in dit geval is nog een formeel instellingsbesluit met een benoeming van de leden noodzakelijk, maar over de wenselijkheid van het instellen van een commissie wordt dan in de regeling een uitspraak gedaan. Ten tweede de keuze voor een commissie en niet voor een raadswerkgroep of een volggroep. Voor de mogelijkheid om zowel raadsleden als fractieassistenten te benoemen maakt dit geen verschil, echter aan leden van een commissie kan een vergoeding worden toegekend wat gezien het verwachte tijdsbeslag in de rede ligt. Hoewel de meningen tijdens de consultatie met name over de eerste keuze uiteenliepen, kwam geen duidelijke voorkeur voor één van de alternatieven naar voren. De regeling is op dit punt daarom niet gewijzigd.
Termijnen aanbieden en bespreken voortgangsrapportage In de regeling zijn in afstemming met de ambtelijke klankbordgroep termijnen opgenomen voor zowel de aanbieding van voortgangsrapportages (maximaal 10 weken na peildatum) als de bespreking in de raad (binnen zes weken na aanbieding aan de raad). Deze termijnen staan in het informatieprotocol. Het doel hiervan is te voorkomen dat voortgangsrapportages bij bespreking niet meer actueel zijn. Een alternatief is geen of langere termijnen op te nemen. Tijdens de consultatie bleek er breed draagvlak te zijn voor de voorgestelde termijnen, deze zijn dus ongewijzigd.
Punten die tijdens de consultatie naar voren zijn gebracht waarover geen brede consensus was zijn niet meegenomen in de regeling. Hetzelfde geldt voor punten die betrekking hebben op de uitvoering, zoals het niet aanbieden van voorgangsrapportages vlak voor het kerst- of zomerreces. In de ogen van de werkgroep horen dit soort afspraken bij het normale verkeer tussen college en raad en niet specifiek in een juridische regeling voor grote projecten.
Financiële middelen en effecten
De vaststelling van de Regeling Grote Projecten heeft geen direct financieel effect. De toepassing van de regeling bij aanwijzing van een project als ‘groot project’ kan een financieel effect hebben, dat in dat geval bij het betreffende besluit inzichtelijk dient te worden gemaakt. Hetzelfde geldt voor de instelling van een raadscommissie voor het volgen van een groot project en de toepassing van de regeling daarbij.
Uitvoering / Vervolgproces
Als de raad instemt met de Regeling Grote Projecten Almere treedt deze in werking op de eerste dag na de bekendmaking in het gemeenteblad.
Communicatie en participatie
Via de communicatiekanalen van de raad zal aandacht worden besteed aan het voorgestelde raadsbesluit en de effectuering hiervan.
Bijlagen
Regeling Grote Projecten Almere 2026 (inclusief Informatieprotocol Grote Projecten 2026)
Achterliggende stukken
- [Agendavoorstel Werkgroep Regeling Grote Projecten: Concept Regeling Grote Projecten](https://almere.notubiz.nl/document/16721710/2)
- [Raadsvoorstel en besluit Opstellen Regeling Grote Projecten (25115)](https://almere.notubiz.nl/document/16043224/2/19_+Initiatiefvoorstel+FvD+et+al_+raad+Regeling+Grote+Projecten+AANGENOMEN?connection_type=1&connection_id=8935632)
- [Rapport Raadsenquête Floriade: Het project dat niet tot bloei kwam](https://almere.notubiz.nl/document/15414250/1/Eindrapport+Floriade+2025?connection_type=1&connection_id=9235443)
- [Raadsvoorstel en besluit ‘Instellen raadsenquête Floriade’ (23288)](https://almere.notubiz.nl/document/13603695/1#search=%22instellen%20raadsenqu%C3%AAte%20Floriade%22)
- [Amendement Borg de opgedane kennis (23288.006)](https://almere.notubiz.nl/document/13603704/1#search=%22amendement%20borg%20resultaten%22)
- [Rapport Vooronderzoek Floriade](https://almere.notubiz.nl/document/13431535/3#search=%22instellen%20raadsenqu%C3%AAte%20Floriade%22)
- [Motie raad ‘Vooronderzoek Floriade’ (RG-368/2022)](https://almere.notubiz.nl/document/12175750/3#search=%22Motie%20vooronderzoek%20Floriade%22)
- [Agendavoorstel Volggroep Floriade: Onderzoek Floriade (RG-337/2022)](https://almere.notubiz.nl/document/12059549/2#search=%22onderzoek%20Floriade%22)
4
- [Raadsvoorstel en besluit Procedurevoorstel voor het volgen van grote projecten (RV-459/2005)](https://almere.notubiz.nl/document/4344700/1?connection_type=15&connection_id=12372)
5
Onderwerp
Raadsbesluit
Datum PM 3 en 24 september 2026 Raadsnummer
26115
De raad van de Gemeente Almere
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders,
Besluit:
1. De Regeling Grote Projecten Almere 2026 vast te stellen. 2. Het raadsbesluit ‘Procedurevoorstel voor het volgen van grote projecten’ d.d. 20 januari 2005 in te trekken. 3. Het college op te dragen om éénmaal per jaar voor vaststelling van de Programmabegroting een actueel beeld te geven van lopende en in voorbereiding zijnde projecten die onder de Regeling Grote Projecten (kunnen gaan) vallen.
Almere,
De raad voornoemd,
De griffier, De voorzitter,
G.J. Broer W.H.J.M. van der Loo
6