Barendrecht, 24 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
De bron levert dit stuk in meerdere versies. Dit is een andere versie van de hoofdversie; alleen die telt mee en staat in de lijsten.
Informatiedocument t.b.v. (bestuurders van) gemeenten Aanleiding: Greenpeace actie tegen PFAS 28 september 2026
Inleiding Recent is Greenpeace een publiekscampagne begonnen om de druk op de overheid én op Chemours op te voeren om tot een nationaal verbod op PFAS te komen. Op zich delen we dit doel, maar Greenpeace gebruikt PFAS in drinkwater om hun verhaal kracht bij te zetten. Omdat dit tot vragen in de gemeenteraad kan leiden of tot vragen bij bewoners zenden wij de gemeenten dit document ter toelichting en ter ondersteuning in het beantwoorden van vragen. De Q&A t.b.v. de bewoners zullen we ook separaat naar de communicatie-afdeling van uw gemeente sturen.
Concrete aanleiding Op dinsdag 22 september 2026 heeft Greenpeace een drinkwaterkaart gepubliceerd, waarin al het drinkwater met een PFAS-gehalte bóven de gezondheidskundige richtwaarde van RIVM (= 4,4 ng/l PEQ), rood kleurt. Daarbij kleuren de verzorgingsgebieden van de oppervlakte-waterzuiveringen dieprood, dus ook het grootste deel van de verzorgingsgebieden van Evides. Dit terwijl ons drinkwater voldoet aan alle wettelijke normen (= 100 ng/l) en de RIVM het drinken van kraanwater verantwoord vindt.
Maatschappelijke impact De campagne is er op gericht om maatschappelijke verontwaardiging te creëren en daarmee de lobby van Greenpeace kracht bij te zetten. Dit wordt gedaan door bepaalde aspecten uit te vergroten. Alhoewel Greenpeace in haar toelichtende teksten de boodschap nuanceert en zelf aangeeft dat flessenwater geen goed alternatief is, zijn de koppen scherp (‘gif in water’) en de visuals alarmerend. Daarnaast wordt een postcodechecker ingezet om de campagne te verpersoonlijken, waarmee consumenten zelf kunnen zien hoeveel PFAS aanwezig is in hun kraanwater. Dit tast het vertrouwen in drinkwater aan en leidt tot vragen en onrust bij onze klanten.
Standpunt/reactie Evides Evides deelt de zorgen van Greenpeace over PFAS volledig. PFAS horen niet thuis in het milieu. De bronnen waar wij drinkwater van maken raken steeds verder vervuild en het wordt elk jaar moeilijker en kostbaarder om er veilig drinkwater van te maken.
Kraanwater drinken is verantwoord Alhoewel RIVM een lagere gezondheidskundige richtwaarde voor drinkwater adviseert dan de wettelijke norm voor PFAS waar alle drinkwaterbedrijven al ruim aan voldoen, vindt het [RIVM](https://www.rivm.nl/pfas/vraag-antwoord/efsa#Drinkwater) het verantwoord om kraanwater te drinken.
Het RIVM geeft aan dat de _totaalinname_ van PFAS in Nederland naar beneden moet. Blootstelling aan PFAS vindt plaats via vele routes zoals lucht, voedsel, gebruik van consumentenproducten (bijvoorbeeld cosmetica) en (drink)water. Via voedsel krijgen we in Nederland de meeste PFAS [binnen (zo’n 80%), kraanwater draagt voor een kleiner deel](https://www.rivm.nl/publicaties/pfas-in-nederlands-drinkwater-vergeleken-met-nieuwe-europese-drinkwaterrichtlijn) (max. 20%) daaraan bij. uDe hoeveelheid via drinkwater alleen ligt volgens het RIVM onder de gezondheidskundige grenswaarde; voedsel en drinkwater samen liggen daar gemiddeld wel boven. Het is de optelsom van vooral voedsel en in mindere mate drinkwater die zorgt voor een te hoge blootstelling aan PFAS in Nederland.
We verlagen gehaltes PFAS al zoveel mogelijk Drinkwaterbedrijven zetten bestaande zuiveringsprocessen in om de gehaltes van PFAS in drinkwater al zoveel mogelijk te verlagen. Op die manier heeft Evides de PFAS-concentraties in het drinkwater al substantieel verlaagd. Ook bij renovaties en nieuwbouw voor extra productiecapaciteit wordt in de zuiveringsopzet de mogelijkheid om PFAS te verwijderen beschouwd. Zo zullen wij bij de nieuwe zuiveringslocaties die we gepland hebben voor Wranghe (Zeeland) en Baanhoek (Dordrecht) membraanfiltratie gaan toepassen. Daarmee kunnen we de PFAS-gehaltes in het drinkwater terugbrengen tot onder de RIVM-richtwaarde. Dergelijke aanpassingen vragen wel gedegen onderzoek en realisatie van deze aanpassing per zuiveringslocatie duurt vele jaren.
Bronbescherming enige echte oplossing Maar het échte probleem ligt natuurlijk bij de vervuilers. Het is de omgekeerde wereld dat de drinkwaterbedrijven de troep die anderen in de Maas lozen moeten opruimen. De enige echte, duurzame oplossing is het stoppen van de lozingen en het beschermen van de bronnen die voor het maken van drinkwater gebruikt worden. Extra zuiveren met nieuwe installaties is immers niet altijd mogelijk, duurt lang om te realiseren, is extreem kostbaar, het energiegebruik en de verwerking van reststromen zijn niet duurzaam (PFAS verdwijnt niet) en de inzet van bijvoorbeeld membranen kan bijdragen aan waterschaarste. Bovendien leg je daarmee de rekening bij de drinkwaterklant. Het is veel logischer én efficiënter om lozingen te voorkomen of direct bij de vervuilingsbron te zuiveren. Daarmee wordt niet alleen de drinkwaterproductie ontlast, maar wordt ook het milieu én de voedselketen ontzien. In dat opzicht ondersteunen we het doel dat Greenpeace nastreeft: PFAS moet de wereld uit.
Q&A voor bestuurlijk gebruik
Is er reden tot paniek? Zeker niet. Drinkwater voldoet aan alle wettelijke normen, zo ook die van PFAS, en het RIVM vindt het verantwoord om kraanwater te drinken. Daarbij is het relevant om te realiseren dat het RIVM de richtwaarde bepaalt op een _levenslange_ veilige inname. Als de overheden, nationaal en in Europees verband, de juiste maatregelen nemen om de PFAS-productie en lozingen te beperken of te stoppen, dan neemt de druk op de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen af, en dus ook het gehalte aan PFAS in drinkwater.
Kloppen de gebruikte cijfers? Evides publiceert de meetgegevens van PFAS transparant op haar website: [PFAS en drinkwater -](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater) [Evides Drinkwater. De cijfers die Greenpeace gebruikt zijn hier vanaf gehaald (gebruikte data zijn](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater) van juni 2026). Daar waar Evides de cijfers maandelijks actualiseert, doet Greenpeace dat naar verwachting niet. Grosso modo kloppen de cijfers die Greenpeace gebruikt.
Is het kraanwater ongezond? Nee. Drinkwater voldoet aan de wettelijke norm en de RIVM vindt het verantwoord om kraanwater te drinken.
Waarom zit er zo’n groot verschil tussen de wettelijke norm van 100 ng/l en de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/l PEQ? Dat is helaas een ingewikkeld verhaal. De wettelijke norm rekent in nanogrammen voor de optelsom van 20 PFAS-soorten. RIVM hanteert de optelsom van 22 PFAS-soorten + TFA en rekent die om op hun schadelijkheid (PFOA equivalenten), waardoor sommige PFAS-soorten zwaarder en andere PFAS-soorten lichter meetellen. Dit leidt tot een heel andere (veel lagere) waarde. Greenpeace gebruikt die waarde in zijn actie als referentie. De richtwaarde van RIVM is dus niet één op één te vergelijken met de landelijke norm. Daarom publiceren we op onze website beide rekenmethodes, en apart ook nog TFA: [Evides.nl/pfas.](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater)
[In de podcast van Scientias wordt dit op begrijpelijke wijze uitgelegd: https://scientias.nl/pfas-in-](https://scientias.nl/pfas-in-ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/) [ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/](https://scientias.nl/pfas-in-ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/)
Hoeveel PFAS zit er in het drinkwater van Evides? Wij zuiveren al extra om zoveel mogelijk PFAS uit het water te zuiveren. De huidige Europese norm voor 20 soorten PFAS is 100 nanogram per liter. Ons drinkwater bevat nu tussen 0 en 17 nanogram PFAS per liter, afhankelijk van de bron die we gebruiken om drinkwater van te maken. Dat is dus heel veel lager dan de wettelijke norm die gesteld wordt.
Kijken we naar de rekenmethodiek die RIVM hanteert en we nemen de PEQ-waarde inclusief TFA, dan variëren de gehaltes PFAS in onze leveringsgebieden tussen 0 en 10,7 ng/l PFOA equivalenten.
Waarom adviseert RIVM een richtwaarde die lager ligt dan de wettelijke norm? Het RIVM vindt (op basis van nieuwe inzichten) dat de _totaalinname_ van PFAS in Nederland naar beneden moet. Via voedsel krijgen we in Nederland de meeste PFAS binnen (zo’n 80%), [kraanwater draagt voor een kleiner deel (max. 20%) daar aan bij. De hoeveelheid via drinkwater](https://eur01.safelinks.protection.outlook.com/?url=https%3A%2F%2Fwww.rivm.nl%2Fpublicaties%2Fpfas-in-nederlands-drinkwater-vergeleken-met-nieuwe-europese-drinkwaterrichtlijn&data=05%7C02%7Ckitty.schieck02%40evides.nl%7Cbbacb4c676424a5ca83f08df1995e3d7%7Cb07a7915757b48fea25be3da9e84df61%7C0%7C0%7C639257803730998087%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&sdata=t73AlqyHTP6cjeIMFlcJBkfKUGy9neRU7H7I58xg1Uk%3D&reserved=0) alleen ligt volgens het RIVM onder de gezondheidskundige grenswaarde; voedsel en drinkwater samen liggen daar gemiddeld wel boven. Het is de optelsom van vooral voedsel en in mindere mate drinkwater die zorgt voor een te hoge blootstelling.
Daarom adviseert RIVM voor drinkwater een lagere richtwaarde van 4,4 ng/l PFOA equivalenten (uitgaande van een _levenslange_ veilige inname). Dat is dus géén norm maar een advies.
Hoe kijkt de drinkwatersector aan tegen een mogelijke norm van 4,4 nanogram/liter? De drinkwaterbedrijven bepalen niet welke norm gezondheidskundig gevolgd moet worden. Daar brengen de RIVM, EFSA en WHO-advies over uit en de overheid vertaalt dat naar wettelijke eisen voor drinkwater.
Wordt de RIVM richtwaarde van 4,4 ng/l PFOA equivalenten de nieuwe norm? Op dit moment doet de WHO in opdracht van de Europese Commissie een onderzoek naar een mogelijke wijziging van de Drinkwaterrichtlijn; zij zullen op Europees niveau over een eventuele aanpassing van een PFAS-norm adviseren. Vanuit het belang van de volksgezondheid, harmonisatie van normen en de doorwerking daarvan op bronbescherming pleiten de drinkwaterbedrijven voor snelle besluitvorming over een norm voor PFAS in drinkwater op Europees niveau, waarbij de resultaten van het brede onderzoek van RIVM worden meegewogen. De verwachting is dat het advies van de WHO in de loop van volgend jaar gereed is.
Daarbij is goed om te realiseren dat PFAS voor het allergrootste deel (ongeveer 80%) in het menselijk lichaam komen via voedsel en in mindere mate via drinkwater. De inspanning op alleen drinkwater levert maar beperkt winst qua vermindering van de blootstelling als niet alle innameroutes aangepakt worden.
Waarom zit er meer PFAS in het drinkwater van Evides dan de RIVM adviseert? Evides gebruikt vooral oppervlaktewater (m.n. de Maas) als bron om drinkwater van te maken. Deze bron wordt – legaal en illegaal – vervuild door o.a. industriële lozingen, afval- en rioolwaterlozingen en uitspoeling van landbouwbestrijdingsmiddelen. Hierin zitten in toenemende mate schadelijke stoffen zoals PFAS.
PFAS bestaan uit veel verschillende stoffen en zijn met de bestaande zuiveringstechnieken wel grotendeels maar niet volledig te verwijderen. Door het optimaliseren van onze bestaande zuiveringstechnieken, hebben we al een substantiële reductie gerealiseerd. De wettelijke norm is op dit moment 100 nanogram per liter en Evides zit véél lager. Op [Evides.nl/pfas](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater) staan altijd de meest recente, gevalideerde meetgegevens en een toelichting.
Wat doet Evides nu om PFAS uit drinkwater te halen? We hebben onze bestaande zuiveringsprocessen zoveel mogelijk geoptimaliseerd om de gehaltes van PFAS in drinkwater al zoveel mogelijk te verlagen. Zo reactiveren we sinds 2024 al vaker de actief kool filtratie. Daarmee heeft Evides de PFAS-concentraties in het drinkwater al substantieel verlaagd. Ook bij renovaties en nieuwbouw voor extra productiecapaciteit wordt in de zuiveringsopzet de mogelijkheid om PFAS te verwijderen beschouwd. Zo zullen wij bij de nieuwe zuiveringslocaties die we gepland hebben voor Wranghe (Zeeland) en Baanhoek (Dordrecht) membraanfiltratie gaan toepassen. Daarmee kunnen we de PFAS-gehaltes in het drinkwater terugbrengen tot onder de RIVM-richtwaarde. Dergelijke aanpassingen vragen wel gedegen onderzoek en de realisatie van deze aanpassing per zuiveringslocatie duurt vele jaren.
Daarnaast lobbyen wij hard voor de bescherming van onze bronnen. Voor die bescherming zijn namelijk de overheden verantwoordelijk. Die lobby doen we zelf, maar ook in samenwerking met o.a. de andere drinkwaterbedrijven, nationaal en internationaal (via Vewin, RIWA-Maas en de Schone Maaswaterketen). We pleiten voor een zo breed en snel mogelijk Europees PFAS-verbod, strengere lozingsvergunningen, beter toezicht en stevige handhaving. De vervuiler moet betalen, niet de drinkwaterklant.
Q&A voor bewoners
Is er reden tot paniek? Zeker niet. Drinkwater voldoet aan de wettelijke norm en de RIVM vindt het verantwoord om kraanwater te drinken. Daarbij is het relevant om te realiseren dat het RIVM de richtwaarde bepaalt op een _levenslange_ veilige inname. Als de overheden, nationaal en in Europees verband, de juiste maatregelen nemen om de PFAS-productie en lozingen te beperken of te stoppen, dan neemt de druk op de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen af, en dus ook het gehalte aan PFAS in drinkwater.
Waarom kleurt Evides donkerrood op het kaartje van Greenpeace? Greenpeace gebruikt bewust de alarmerende kleuren rood en donkerrood om aan te geven dat PFAS in drinkwater op die plek boven de geadviseerde richtwaarde van het RIVM zit (4,4 ng/l PEQ). De norm is op dit moment echter 100 nanogram per liter en Evides zit – vooruitlopend op een nog te bepalen nieuwe norm – al fors lager. Op [Evides.nl/pfas](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater) staan altijd de meest recente, gevalideerde meetgegevens en een toelichting.
Is het drinkwater ongezond? Drinkwater voldoet aan de wettelijke norm en de RIVM vindt het verantwoord om kraanwater te drinken.
De RIVM vindt dat de _totaalinname_ van PFAS in Nederland naar beneden moet. Via voedsel krijgen [we in Nederland de meeste PFAS binnen (zo’n 80%), kraanwater draagt voor een kleiner deel](https://www.rivm.nl/publicaties/pfas-in-nederlands-drinkwater-vergeleken-met-nieuwe-europese-drinkwaterrichtlijn) (max. 20%) daar aan bij. Het is de optelsom van vooral voedsel en in mindere mate drinkwater die zorgt voor een te hoge inname. De enige manier om dat structureel terug te dringen, is een totaalverbod voor PFAS.
Waarom zit er zo’n groot verschil tussen de wettelijke norm van 100 ng/l en de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/l PEQ? Dat is helaas een ingewikkeld verhaal. De wettelijke norm rekent in nanogrammen voor de optelsom van 20 PFAS-soorten. RIVM hanteert de optelsom van 22 PFAS-soorten + TFA en rekent die om op hun schadelijkheid, waardoor sommige PFAS-soorten zwaarder en andere PFAS-soorten lichter meetellen. Dit leidt tot een heel andere (veel lagere) waarde. Greenpeace gebruikt die waarde in zijn actie als referentie. De richtwaarde van RIVM is dus niet één op één te vergelijken met de landelijke norm. Daarom [publiceren we op onze website beide rekenmethodes, en apart ook nog TFA: Evides.nl/pfas.](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater)
[In de podcast van Scientias wordt dit op begrijpelijke wijze uitgelegd: https://scientias.nl/pfas-in-](https://scientias.nl/pfas-in-ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/) [ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/](https://scientias.nl/pfas-in-ons-drinkwater-en-hoe-werkt-geur-eigenlijk-scientias-podcast-89/)
Hoe weet ik hoeveel PFAS in mijn drinkwater zit? Evides publiceert alle meetgegeven op haar website: per bron en per productielocatie. [PFAS en drinkwater - Evides Drinkwater.](https://www.evides.nl/uw-drinkwater/mijn-waterkwaliteit/pfas-en-drinkwater)
Is het dan beter om mineraalwater uit flessen te drinken? Dat is een persoonlijke afweging, maar daar is in algemene zin geen reden voor. Mineraalwater is niet automatisch gezonder of veiliger dan kraanwater en is ook niet per definitie vrij van PFAS. Het Nederlandse kraanwater moet aan veel meer strenge wettelijke kwaliteitseisen voldoen dan flessenwater. Het RIVM geeft bovendien aan dat de blootstelling aan PFAS via drinkwater alleen, beneden de gezondheidskundige grenswaarde ligt. De grootste blootstelling aan PFAS vindt plaats via voeding. Overstappen op flessenwater biedt daarom geen garantie op een voldoende lage blootstelling aan PFAS en heeft bovendien nadelen voor het milieu omdat plastic verpakkingen en vervoer nodig zijn die bij kraanwater grotendeels worden vermeden.
Hoeveel is 4,4 ng/l PEQ? Een nanogram is een miljardste gram. We hebben het dus over extreem kleine hoeveelheden. Eén nanogram weegt net zoveel als 1 miljoenste van een suikerkorrel. En 4,4 ng/l is qua hoeveelheid te vergelijken met één paracetamol die is opgelost in 113 miljoen liter water.
Wat doet Evides tegen PFAS? Evides onderzoekt het water, van bron tot kraan, uitgebreid. Zo weten we precies wat er in ons water zit. Dat publiceren we ook op onze website. Daarnaast doen we er uiteraard alles aan om met onze bestaande zuiveringstechnieken zoveel mogelijk PFAS uit het water te halen. Sinds 2024 reactiveren we bijvoorbeeld onze actiefkoolfilters veel vaker en daarmee verwijderen we al heel veel PFAS uit het water. Ook hebben we onderzocht welke zuiveringstechniek beter in staat is PFAS te verwijderen. Om dat toe te passen moeten we volledig nieuwe zuiveringen bouwen. Voor de nieuwe productielocaties die we gepland hebben in Zeeland (Wranghe) en Dordrecht (Baanhoek) gaan we dat nu ook doen. Daarmee kunnen we de PFAS-gehaltes in het drinkwater terugbrengen tot onder de RIVMrichtwaarde. Tot slot lobbyen wij hard voor de bescherming van onze bronnen. Voor die bescherming zijn namelijk de overheden verantwoordelijk. Die lobby doen we zelf, maar ook in samenwerking met o.a. de andere drinkwaterbedrijven, nationaal en internationaal (via [Vewin, RIWA-Maas en de](https://www.vewin.nl/) [Schone Maaswaterketen). We pleiten voor een zo breed en snel mogelijk Europees PFAS-verbod,](https://www.schonemaaswaterketen.nl/) strengere lozingsvergunningen, beter toezicht en stevige handhaving. De vervuiler moet betalen, niet de drinkwaterklant.
Waarom haalt Evides niet alle PFAS uit het water? PFAS bestaan uit veel verschillende stoffen en zijn technisch lastig volledig te verwijderen. We doen dus alles wat we kunnen met onze bestaande zuiveringstechnieken. Daarnaast hebben we onderzocht welke zuiveringstechniek beter in staat is PFAS te verwijderen. Om dat toe te passen moeten we volledig nieuwe zuiveringen bouwen. Voor de nieuwe productielocaties die we gepland hebben in Zeeland (Wranghe) en Dordrecht (Baanhoek) gaan we dat nu ook doen. Maar er is wel een keerzijde: intensiever zuiveren kost veel energie, water en geld en verplaatst PFAS naar een afvalstroom. Daarom is vervuiling voorkomen altijd beter.
Helpt een waterfilter of ontharder thuis tegen PFAS? Niet per definitie. De werking verschilt per product en onvoldoende of onjuist onderhoud kan juist [een risico voor de waterkwaliteit opleveren. Zie aflevering Kassa.](https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/kun-je-nog-veilig-een-glaasje-water-uit-je-eigen-kraan-tappen) Een ontharder is niet gemaakt om PFAS te verwijderen.
Hoe komt PFAS in het drinkwater terecht? PFAS komen via onder meer industrie, landbouw, afvalwater, lucht en productgebruik in het milieu en in de bronnen voor drinkwater terecht. Evides gebruikt vooral oppervlaktewater (m.n. de Maas) als bron om drinkwater van te maken. Deze bron wordt – legaal en illegaal – vervuild door o.a. industriële lozingen, afval- en rioolwaterlozingen en uitspoeling van landbouwbestrijdingsmiddelen. Hierin zitten in toenemende mate schadelijke stoffen zoals PFAS.
Wie controleert de kwaliteit van het drinkwater? De drinkwaterbedrijven nemen dagelijks monsters af van het water, van bron tot kraan, en laten dat door een laboratorium onderzoeken op honderden stoffen. Alleen al Evides neemt zo’n 60.000 monsters per jaar af. Als er iets afwijkt, nemen we gelijk maatregelen.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ziet toe op de kwaliteit van drinkwater in Nederland. De [ILT concludeert](https://www.ilent.nl/binaries/ilt/documenten/leefomgeving-en-wonen/drinkwater/drinkwater/rapporten/drinkwaterkwaliteit-2022/Drinkwaterkwaliteit+2022+Definitief.pdf) dat het drinkwater in Nederland in 99,9% van de gevallen aan de huidige wettelijke kwaliteitseisen, waaronder PFAS, voldoet.