Delft, 19 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
1. Wat zijn de voordelen en nadelen van de beoogde organisatorische configuratie met de stichtingsvorm? Welke activiteiten kunnen niet of slechter plaatsvinden onder de huidige samenwerkingsvorm? Voor welk probleem is de stichting een oplossing? Hoe is de financiering van deze stichting, en hoe verloopt de financiële verantwoording?
De afgelopen jaren is KCR2 ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen de veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid, waarbij is voortgebouwd op het bestaande Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC), een dienstonderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). KCR2 functioneert op dit moment dus al, en heeft zich bewezen als cruciale structurele schakel tussen de nationale overheid en de 25 veiligheidsregio’s. Maar het probleem voor het KCR2 in zijn huidige vorm is dat het ontbreekt aan een eigen rechtspersoon. Het KCR2 kan geen mensen aannemen. In de ontwikkelperiode hebben de samenwerkingspartners personeel uitgeleend aan KCR2. Gezien het bewezen structurele karakter van het KCR2 is dat niet langer houdbaar en is het nodig om de continuïteit en professionaliteit van KCR2 te borgen zodat personeel hierin kan worden ondergebracht. Vervolgens is het van belang dat het ministerie van JenV en de veiligheidsregio’s hier gezamenlijk toezicht op kunnen houden. In de statuten worden de KCR2- taakuitvoering en werkwijze vastgelegd, evenals het gezamenlijk toezicht door het ministerie en de veiligheidsregio’s.
Gekozen is voor een stichting en die te bekleden met een wettelijke taak en (gedeeltelijk) uit de rijksbegroting te financieren. Dit maakt het KCR2 tot een rechtspersoon met een wettelijke taak (RWT). Hoewel ook in gemeenten RWT’s bestaan (scholen zijn bijvoorbeeld RWT’s) is het voor gemeenten geen optie op lokaal niveau in de Nota verbonden partijen, vanwege de voorwaarde van rijksfinanciering. De nu gekozen vorm biedt zowel de wettelijke inbedding van taken als de mogelijkheid voor een rechtspersoon waarin 25 veiligheidsregio’s en het ministerie juridisch aan deel kunnen nemen. Een vennootschap ligt niet voor de hand want er is geen sprake van winstoogmerk of vraag en aanbod-sturing of een clientèle. De vorm van een gemeenschappelijke regeling past ook niet, omdat die slechts door overheden kunnen worden gevormd en niet door veiligheidsregio’s.
De financiering van KCR2 vindt plaats binnen de bestaande middelen die de veiligheidsregio’s ontvangen en inzetten voor bovenregionale crisisbeheersing en informatievoorziening. De oprichting van en deelname aan de stichting vraagt daarmee niet om aanvullende financiële bijdragen vanuit veiligheidsregio’s. De financiële verantwoording van de stichting zal in de eerste lijn liggen van de directeur-bestuurder naar de Raad van Toezicht. Tegelijkertijd blijven de veiligheidsregio’s en de minister van JenV via de gezamenlijke opdrachtgevende governance betrokken.
De komende periode worden de verschillende onderdelen die nodig zijn voor de oprichting en inrichting van de Stichting KCR2 in samenhang verder uitgewerkt. Het gaat daarbij onder meer om de statuten van de stichting en het instellingsbesluit voor de gezamenlijke governance. De besluitvorming over deze
stukken wordt voorgelegd aan het Veiligheidsberaad met de minister van JenV; de veiligheidsregio Haaglanden wordt hierin bestuurlijk vertegenwoordigd door de voorzitter. Daarna kunnen de formele stappen voor de oprichting van de stichting worden afgerond.
2. Hoe worden de leden van het stichtingsbestuur gekozen, via coöptatie of anderszins? Is er een evenredigheid over het verzorgingsgebied? Kunnen we de concept statuten van de beoogde stichting ontvangen?
Stichting KCR2 krijgt een directeur-bestuurder, die bij de formele oprichting wordt benoemd, en een Raad van Toezicht (RvT). De RvT houdt toezicht op het bestuur, de bedrijfsvoering en de financiële gezondheid van de stichting. Daarnaast komt er een gezamenlijke opdrachtgevende governance, bestaande uit een bestuurlijk overleg met een afspiegeling van de veiligheidsregio’s en het ministerie van JenV. Dit overleg bepaalt de strategische richting en geeft aan wat de opdrachtgevers van KCR2 verwachten. De directeur-bestuurder is verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan. De taken, bevoegdheden en benoemingswijze worden vastgelegd in de statuten en het instellingsbesluit, die de komende periode worden uitgewerkt.
(De vraag over de concept statuten was helaas niet beantwoord. Een tweede uitvraag heeft bij aanlevering van de stukken nog geen reactie opgeleverd. De respons zal worden nagezonden.)
3. Bij de instelling van een stichting worden alle onder de bevoegdheid van de stichting vallende activiteiten een bestuurslaag verder weg van de gemeenteraad geplaatst. Op welke wijze kan de gemeenteraad dezelfde mate van democratische controle uitoefenen als in de huidige samenwerkingsvorm? Welke statutaire waarborgen zijn daarvoor nodig? Zijn de handelingen van de stichting openbaar inclusief ieders inbreng, en worden ze gedeeld met de gemeenteraad?
In de vorige vorm (het LOCC) was er vanuit de gemeenteraden geen mogelijkheid van controle uitoefening; dit verandert niet met de instelling van KCR2.
De Stichting KCR2 wordt opgericht door publieke overheden (de veiligheidsregio's en het ministerie van Justitie en Veiligheid). De openbaarheid van handelingen is bij een stichting (in tegenstelling tot gemeenteraad, tweede kamer of GRbestuur) geen wettelijke eis. Omdat de stichting een publieke taak uitoefent (bovenregionale crisiscoördinatie en informatievoorziening) en volledig wordt gefaciliteerd met overheidsgeld, ligt het in de rede dat deze stichting moet voldoen aan de verplichtingen van de Wet open overheid (Woo). Hiervan is bevestiging gevraagd aan de landsadvocaat. Ook indien voldaan moet worden aan de Woo is het onwaarschijnlijk dat de handelingen binnen de Stichting gedeeld zullen worden met alle gemeenteraden van Nederland.
4. Hoe is het college van B&W van Delft betrokken geweest in de voorbereiding van deze beoogde samenwerkingsvorm met een stichting? Hoe leidt de binnen Delft gehanteerde beslisboom voor verbonden partijen tot de uitkomst dat er een stichting moet komen? Het college van Delft is niet betrokken geweest in de voorbereiding en is zelf ook geen deelnemer. Zoals is toegelicht is KCR2 ontwikkeld door de veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Als de beslisboom wordt uitgelopen dan is (het oprichten van een) Stichting een logische keuze.
_Aanvullende toelichting KCR2_
Inrichting en werkwijze De Stichting KCR2 krijgt een directeur-bestuurder. Die zal benoemd worden bij de formele oprichting. Boven de directeur-bestuurder komt een Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht en de eerder genoemde gezamenlijke opdrachtgevende governance hebben verschillende verantwoordelijkheden. De Raad van Toezicht is een orgaan van de stichting en houdt vanuit die rol toezicht op het functioneren van de directeur-bestuurder en de stichting. De gezamenlijk opdrachtgevende governance is geen afzonderlijk orgaan maar wordt als opdrachtgeversrelatie tot de stichting geregeld in de statuten. De governance wordt nader uitgewerkt in het Instellingsbesluit. Daarbij is het uitgangspunt dat de opdrachtgevers richting kunnen geven aan wat zij van KCR2 vragen, terwijl de directeur-bestuurder binnen de verantwoordelijkheden van de stichting verantwoordelijk is voor de uitvoering daarvan. De Raad van Toezicht ziet toe op het bestuur en functioneren van de stichting en neemt de rol van de opdrachtgevers dus niet over.
De wijze waarop de leden van de Raad van Toezicht worden benoemd, wordt vastgelegd in de statuten. De gezamenlijke opdrachtgevende governance wordt vastgesteld door de veiligheidsregio’s en de minister van JenV in een instellingsbesluit. Deze stukken worden de komende periode uitgewerkt.
De opdrachtgevende governance bestaat uit een bestuurlijk opdrachtgeversoverleg vormgegeven met afspiegeling van veiligheidsregio’s en ministerie. Waar de RvT klassiek toezicht houdt (op bedrijfsvoering en gezonde financiën, etc.), zal het bestuurlijk overleg gaan over de strategische keuzes binnen KCR2. Om te zorgen dat KCR2 dingen blijft doen die voor veiligheidsregio’s en ministerie gewenst zijn.
Hoe in de toekomst besluiten genomen worden over KCR2, hangt af van de aard van het besluit. Sommige zaken zullen door de directeur-bestuurder afgehandeld kunnen worden, grote thema’s zullen voorgelegd en vastgesteld worden in het bestuurlijk overleg. Zoals in de beantwoording van vraag 1 toegelicht, heeft de borging van de reeds bestaande samenwerking via deze stichting als voordeel dat het ministerie van JenV én de veiligheidsregio’s hier gezamenlijk toezicht op kunnen houden; gemeenteraden beschikken vervolgens over instrumenten om democratische controle te oefenen op de veiligheidsregio waarvan de betrokken gemeente deel uitmaakt.
Uitwerking beslisboom (vraag 4) De beslisboom van de gemeente Delft bestaat uit 6 vragen die hieronder zijn uitgelopen:
1. Is er (Delfts) publiek belang? Ja, hoewel het hier niet specifiek gaat om Delfts belang, gaat het hier wel degelijk om nationaal publiek belang, en dat is voor de oprichting van een VP op nationaal niveau ook de juiste belang. => 2. Is interne uitvoering noodzakelijk? Nee, gezien de doelstelling en het type samenwerking en alle betrokken partijen, niet passend dit ‘zelf uit te voeren’, dan wel dat een andere partij het intern zelf zou uitvoeren (zoals bijv Ministerie). – het is juist verder ontwikkeld vanuit het dienstonderdeel LOCC. =>
3. Kan het publiek belang behartigd worden door subsidie te verstrekken, opdracht te geven, of regels te stellen? Nee, er zijn geen bestaande maatschappelijke organisaties of bedrijven, die in aanmerking komen voor een dergelijke opdracht/subsidie. Én voor de veiligheidsketen bij nationale rampen en crises wordt het niet wenselijk geacht, dat de dienstverlening afhankelijk is van wat er contractueel of in en subsidiebeschikking is vastgesteld. De Veiligheidsregio’s en het Ministerie dienen zeggenschap te hebben over de aanstelling van directie en andere zaken, welke in statuten kunnen worden vastgelegd. => 4. Kan de noodzakelijke zeggenschap voldoende worden ingevuld? Ja, in de statuten van een stichting kan de zeggenschap van de 25 veiligheidsregio’s voldoende worden ingevuld (benoemen directie, benoemen leden raad van toezicht, goedkeuren van de begroting etc.) => 5. Is de vorming van een organisatie nodig? Ja, het gaat hier om meer dan alleen een overlegorgaan, er wordt feitelijke (en belangrijk) werk verzet, en dat vergt personeel, en ondersteuning, en daarmee is een organisatie onontkoomlijk. 6. Wat is de meest geschikte vorm van zeggenschap? De publieke vormen vallen af omdat veiligheidsregio’s daar niet aan deel kunnen nemen. De vennootschap is ook besproken bij vraag 1 en afgevallen. Dan resteren de niet winst-gerichte opties van vereniging, coöperatie of Stichting. En de vorming van een Stichting heeft de voorkeur gekregen vanwege de mogelijkheid om maatwerk te verzorgen in de governance tussen het Rijk en de veiligheidsregio’s. Zo kan de afstand tot de deelnemers in een stichting in de statuten geregeld worden, terwijl bij een vereniging en coöperatie geldt dat de leden (uiteindelijk) aansprakelijk zijn.