Ede, 12 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
SGP
Vraag 1
Wanneer moet het Van Lodenstein College (VLC) de huidige locatie verlaten ivm realisatie van de HEZ? Hoe verhoudt zich dit irt de gemaakte planning/proces voor de nieuwbouw van het VLC?
Antwoord
In de uitvoeringsagenda van het IHP staat de realisatie van het voorzieningencluster HEZ opgenomen voor het jaar 2030. Dit is alleen mogelijk als in dat jaar de locatie van het Van Lodenstein College beschikbaar is. De school zal daarom voor 2030 de locatie dienen te verlaten. In het afgelopen jaar is daarom samen met het schoolbestuur gestart met het zoeken naar een nieuwe locatie/gebouw. Beide projecten worden op elkaar afgestemd.
Vraag 2
Westhal. Er wordt aangegeven dat er voor economische functies een provinciale subsidie van € 1,0 mln. Welke economische functies vallen hieronder? Is het de verwachting dat BOEi daar met de invulling van het middendeel van de Westhal aan gaat voldoen? Op welke wijze wordt dat beoordeeld? En als blijkt dat subsidie niet passend is, is dan een alternatieve bestemming mogelijk?
Antwoord
We zijn met BOEi in gesprek over de mogelijkheden van economische functies in de Westhal. Daarbij wordt nu niet gekeken naar het middendeel maar vooral naar de mogelijkheden van de Melkwolhal aan de voorzijde. Mocht de subsidie hier niet passend zijn, dan wordt in overleg met provincie gekeken naar alternatieven, zoals de inzet van de subsidie voor de andere functies in de Westhal of economische ontwikkelingen elders in het Stationskwartier.
Vraag 3
Klassieke muziek. Aangegeven wordt dat voor uitvoering motie structureel € 100.000 per jaar beschikbaar wordt gesteld. De tabel op pagina 19 geeft echter vanaf 2029 een pm-post aan. Waarom zijn voor 2029 en 2030 nog PM-posten opgenomen en hoe wordt de structurele financiering voor deze jaren geborgd?
Antwoord
Voor de uitvoering van de motie is voor twee jaar € 100.000 per jaar beschikbaar gesteld. Daarna vindt een evaluatie plaats, op basis waarvan wordt besloten over de voortzetting en financiering vanaf 2029. Daarom zijn voor 2029 en 2030 PM-posten opgenomen.
Vraag 4
1. Dagbesteding naar de voorkant. Er wordt een bedrag van € 200.000 doorgeschoven van 2026 naar 2027 vanwege beperkte ambtelijke capaciteit. Is nu duidelijk of in 2027 de ambtelijke capaciteit wel op orde is? 2. En wat zijn eventuele gevolgen van deze verschuiving en daarmee vertraging voor de doelstelling om in 2028 een ombuiging te realiseren van € 950.000?
Antwoord
1. Ja. 2. De verschuiving betekent dat de voorbereiding en implementatie later plaatsvinden dan oorspronkelijk voorzien. Het genoemde ombuigingsbedrag is het uitgangspunt. Wel kan de verschuiving van invloed zijn op de mate waarin deze ombuiging in 2028 wordt gerealiseerd. Eventuele afwijkingen worden gerapporteerd in de reguliere P&Ccyclus.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 1
| 3. Hoe is de structurele ombuiging van € 950.000 op Wmo- dagbesteding vanaf 2028 berekend, en welke aannames over het aantal cliënten en de verschuiving naar collectieve voorzieningen liggen daaraan ten grondslag? | 3. De structurele ombuiging van € 950.000 is gebaseerd op de verwachting dat door een andere inrichting van het aanbod en de toegang tot dagbesteding een deel van de ondersteuning anders kan worden georganiseerd. Daarbij is uitgegaan van een beweging waarbij vaker passend gebruik wordt gemaakt van meer en diverse algemene voorzieningen. Aan deze raming liggen op hoofdlijnen de volgende aannames ten grondslag: • beheersing van de instroom in maatwerkdagbesteding; • behoefte aan lichtere vormen van ondersteuning en algemene voorzieningen • een doelmatiger inzet van voorzieningen; • en een structureel effect vanaf 2028. De precieze realisatie hangt samen met de feitelijke ontwikkeling van het aantal cliënten, de ondersteuningsbehoefte, aanbod van aanbieders en het gebruik en toegang van collectieve voorzieningen. |
|---|
Vraag 5
Uitvoeringsplan Inclusie. Voor het opstellen hiervan wordt in 2027 € 150.000 begroot. Veel partijen worden hierbij betrokken. Hoe verhoudt dit bedrag zich met de financiële paragraaf bij het raadsvoorstel ‘Beleidsnota Inclusie Ede kiest Inclusie(f)’ uit 2024, waarin wordt aangegeven dat er geen financiële gevolgen aan dit voorstel gebonden zijn. Daarnaast is toen gesteld dat er een dynamische uitvoeringsagenda opgesteld wordt? Wat is daar de voortgang van? En wat is de reden dat nu weer een uitvoeringsagenda opgesteld moet worden? Tot slot, wat zijn de gevolgen als het bedrag gehalveerd wordt tot € 75.000?
Antwoord
Inmiddels is op basis van ervaring gebleken dat het realiseren van de doelen in de beleidsnota meer structurele inzet vraagt. Er is meer budget nodig om de in het bestuursakkoord 2026-2030 en Ede kiest Inclusie(f) vastgelegde ambities integraal en participatief uit te voeren, te monitoren en organisatie breed te borgen. Op basis van de beleidsnota is een uitvoeringsagenda opgesteld die gedeeld is met de raad en in uitvoering is genomen. Het uitvoeringsplan betreft een versteviging en borging hiervan die nodig is om de ambities te realiseren.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 2
De gevolgen van een halvering van het bedrag betekent minder maatschappelijke impact en uitvoerbaarheid en dat de ambities uit het bestuursakkoord 2026-2030 niet volledig realiseerbaar zijn.
Vraag 6
Werkkracht. Er zijn over 2025 extra incidentele middelen ontvangen van het Rijk, met fors positief resultaat als gevolg. Kan een toelichting gegeven worden op deze subsidie? Voor welke activiteiten waren deze middelen bestemd? En waarom konden deze middelen niet meer in betreffende jaar besteed worden?
Antwoord
De extra bedragen waaraan gerefereerd worden zijn rijksbijdragen uit het Gemeentefonds en te kwalificeren als uitkeringen, niet als subsidies. Het betroffen diverse vormen van compensatie (loonprijsontwikkeling en wegvallen laag inkomensvoordeel (LIV) als werkgever van de SW en beschut), extra middelen forfaitaire loonkostensubsidie beschut en middelen bevorderen sociale infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven. De dienstverlening aan inwoners heeft geen kortcyclisch karakter en gaat over de grenzen van het begrotingsjaar heen. Wat aan extra middelen niet kan worden ingezet binnen het begrotingsjaar wordt dan per definitie toegerekend aan het resultaat per einde begrotingsjaar. Via het proces van dividenduitbetaling aan de gemeente kan (een deel van) het resultaat opnieuw geïnvesteerd worden bij de begroting van Werkkracht voor het daaropvolgende jaar. Over 2025 is dat deels ook gebeurd voor activiteiten in 2026.
Vraag 7
Wat wordt er voor de € 100.000 gedaan in het voortraject van de herinrichting van de Hoofdweg Ederveen? Kan er wat meer duiding worden gegeven van omvang van de werkzaamheden (nu staat alleen ontwerp en participatie genoemd).
Antwoord
Het bedrag is nodig voor het maken van een verkeersveilig ontwerp voor de herinrichting van de Hoofdweg en het bijbehorende participatieproces. Pas als er meer zicht is op welke werkzaamheden daaruit voortkomen kan er een raming en planning worden opgesteld en geld worden aangevraagd voor de realisatie.
Vraag 8
Actualisatie afval: dit lijkt een voordeel in 2026. Waarom is het niet de verwachting dat dit mogelijk ook in volgende jaren ook gerealiseerd kan worden?
Antwoord
Het gaat om incidentele voordelen. In de aanneemsom ACV inzameling afval 2027 is het voordeel verwerkt en meegenomen in de PB2027. De andere voordelen zijn als gevolg van eindafrekening van vergoedingen Verpact over voorgaande jaren. Op voorhand is niet aan te geven of dit in volgende jaren ook een voordeel oplevert.
Vraag 9
Aanpak ondermijning – kan een update worden gegeven van de huidige stand van zaken mbt uitbreiding/versterking. Nu staat hier
Antwoord
Op dit moment is er nog geen uitbreiding van de capaciteit geweest voor de aanpak van ondermijning. Dit voorstel voor de
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 3
| q1 (zonder jaartal) genoemd. Loopt het implementeren van de aanbevelingen van de RK, die zijn overgenomen op schema? | programmabegroting volgt op de aanbevelingen uit het RK onderzoek. De opvolging van de overige aanbevelingen is apart toegelicht in de begroting. |
|---|
Vraag 10
Regulier onderhoud/groot onderhoud. In het verleden kon onderhoud ook wel eens niet uitgevoerd worden vanwege beperkte beschikbare capaciteit van personeel en machines. In hoeverre wordt hier bij het inhalen van achterstallig onderhoud nú al rekening mee gehouden in het plannen van het onderhoud?
Antwoord
Ja, bij het plannen van het inhalen van achterstallig onderhoud wegen wordt al rekening gehouden met de beschikbaarheid van personeel en machines. De gemeente schaalt hiervoor de eigen capaciteit op en vergroot waar nodig de uitvoeringscapaciteit via bestaande of aanvullende contracten. Daarnaast worden werkzaamheden gefaseerd en geprioriteerd ingepland, zodat de uitvoering haalbaar blijft en nieuwe achterstanden zoveel mogelijk worden voorkomen.
Vraag 11
Cultuur, toepassen van codes. Er worden drie codes genoemd. Eén daarvan (Culturele Diversiteit en Inclusie) wordt genoemd in de in 2024 vastgestelde Cultuurvisie. Op grond waarvan worden de andere twee codes toegepast? Kan toegelicht worden wat bedoeld wordt met het ‘in toenemende mate’ toepassen van deze codes? Worden (onder meer vanwege de extra lastendruk die vaak met dergelijke codes gepaard gaat) kleine culturele instellingen uitgezonderd van toepassing van deze codes?
Antwoord
Het gaat hierbij om landelijke ontwikkelingen en landelijk zien we dat de drie codes steeds meer worden toegepast bij het aanvragen van subsidies bij landelijke fondsen. Op gemeentelijke niveau passen wij deze codes momenteel nog niet toe.
Vraag 12
Friso en De Basis. Wat is op dit moment de status van de ontwikkeling voor realisatie van deze cultuurlocatie? Loopt uitwerking van de plannen nog volgens planning?
Antwoord
De ontwikkeling van Friso en De Basis ligt momenteel in de fase van voorbereiding van de Europese aanbesteding voor realisatie. Volgens de huidige stand van zaken verloopt de planuitwerking conform planning. Uitgangspunt blijft start van het consortium in oktober 2027, met een publieksgerichte opening in 2029 en volledige openstelling zo vroeg mogelijk daarna.
Vraag 13
Welke jaarlijkse besparing op jeugdhulp wordt met de maatregel Actieve regie toegangsteam jeugd geraamd voor 2027 tot en met 2030, en hoe is deze raming berekend?
Antwoord
Op pagina 31 zijn in een tabel de te realiseren ombuigingen genoemd en daaronder toegelicht. De maatregel actieve regie is het geheel van maatregelen om de totale ombuigingen voor Jeugd te realiseren. Dit totaalpakket omvat ook de beweging naar de voorkant, het collectiveren en normaliseren.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 4
Vraag 14
Hoe wordt vastgesteld welk deel van een eventuele daling van Wmo-geïndiceerde dagbesteding daadwerkelijk wordt veroorzaakt door de ontwikkeling van collectieve dagbesteding, en welke indicatoren worden daarvoor gebruikt?
Antwoord
Een eventueel effect van de ontwikkeling van collectieve dagbesteding op het gebruik van Wmo-geïndiceerde dagbesteding is niet één-op-één vast te stellen, omdat meerdere factoren van invloed zijn op de instroom en omvang van voorzieningen. De gemeente monitort de ontwikkeling daarom op basis van beschikbare gegevens over gebruik, volume en uitstroom. Daarnaast wordt bij de verdere ontwikkeling van collectieve dagbestedingsvormen samen met aanbieders verkend welke aanvullende indicatoren haalbaar zijn om beter inzicht te krijgen in de mate waarin de inzet van een maatwerkvoorziening kan worden uitgesteld of voorkomen.
Vraag 15
Welke concrete plannen zijn er voor Anders Wonen in 2027 tot en met 2030, hoeveel woonplekken worden hiermee beoogd en welke financiële middelen zijn hiervoor geraamd?
Antwoord
De ambitie achter Anders Wonen speelt al langere tijd: een passende woonplek voor inwoners die moeilijk in een reguliere woonomgeving kunnen wonen. Dit blijkt onder meer uit de regionale intentieovereenkomst uit 2022 en de motie die uw raad op 11 juli 2024 heeft aangenomen. Sindsdien wordt op basis van een zoekprofiel gezocht naar een geschikte locatie. In regionaal verband is inmiddels besloten toe te werken naar 36 woonplekken, verdeeld over vier à vijf locaties. Dit wordt nu verder uitgewerkt, waarbij het voor Ede gaat om één van deze locaties. De kosten zijn nog niet geraamd en worden op dit moment verder in beeld gebracht. Daarbij wordt gekeken naar verschillende financieringsmogelijkheden, waaronder de inzet van het zorgkantoor voor bewoners met een indicatie voor de Wet langdurige zorg. Daarnaast wordt verkend wat het Rijk hierin kan betekenen, nu het kabinet in zijn aanpak van de woningnood ook aandacht heeft voor woonvormen als Skaeve Huse.
Vraag 16
Welke bedragen zijn voor 2027 tot en met 2030 geraamd voor dagopvang, nachtopvang, ambulante begeleiding en preventie van dakloosheid? Welke bijdragen van regiogemeenten zijn definitief vastgelegd en welke zijn nog onzeker?
Antwoord
Op basis van de programmabegroting zijn voor 2027 tot en met 2030 de volgende bedragen geraamd voor: Dagopvang € 455.000 Nachtopvang € 1.258.245 Ambulante begeleiding € 200.000
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 5
Bij de Perspectiefnota wordt bekeken of deze bedragen moeten worden bijgesteld. Er is binnen de programmabegroting geen één-op-één begrotingspost voor preventie van dakloosheid. Daardoor kan hiervoor niet één specifiek bedrag worden genoemd. De preventieve inzet is integraal verwerkt in meerdere taakvelden en budgetten, waaronder inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, vroegsignalering/voorveld en WMO-begeleiding. Bestuurlijk is overeengekomen dat in 2026 een bedrag van € 600.000 aan accres wordt opgehaald en dat daarnaast het tekort op de reserve MO € 282.950 over 2026 over de regiogemeenten wordt verdeeld op basis van inwonersaantal. Deze uitgangspunten zijn bestuurlijk geaccordeerd en worden nu bij de betreffende colleges voorgelegd. Voor 2027 en verder is bestuurlijk afgesproken het volledige accres bij de regiogemeenten op te halen. Deze bijdragen zijn al wel bekend maar nog niet definitief vastgesteld, omdat zij jaarlijks door de afzonderlijke colleges moeten worden besloten.
Vraag 17
Impulsbudget arbeidsmarktregio. Volgens de meicirculaire 2025 is er bijna 300K meer beschikbaar in 2027 tov en in 2028 ruim 450K tov 2026. De lasten lijken evenredig mee te stijgen. Hoe zijn deze extra middelen besteedt? Of houden we hieraan over? Als we gelden overhouden vanuit deze tegemoetkoming, gaan deze terug naar het rijk of komen deze ten gunste van het resultaat?
Antwoord
De hogere baten in 2027 en 2028 vloeien voort uit de middelen voor het Impulsbudget arbeidsmarktregio’s. Deze middelen zijn bestemd voor de verdere ontwikkeling van de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en de samenwerking tussen regionale partners. De lasten zijn overeenkomstig de verwachte inzet van deze middelen geraamd. Eventuele niet-bestede middelen hoeven niet automatisch terug te vloeien naar het Rijk, aangezien het een decentralisatie-uitkering uit het gemeentefonds betreft. Afhankelijk van de regionale afspraken en de financiële verwerking kunnen deze middelen beschikbaar blijven voor toekomstige regionale projecten of, indien sprake is van een vrijvallend budget, ten gunste komen van het gemeentelijk resultaat.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 6
Vraag 18
Er wordt een zorgelijke trend geconstateerd tav verkeersveiligheid. Welke interventies kunnen we verwachten om deze trend te keren?
Antwoord
We zien veel ongevallen gebeuren en dat baart ons zorgen. We doen al erg veel, maar we verwachten dat met een combinatie van fysieke maatregelen en een aanpak op gedrag we kunnen zorgen voor het ombuigen van de stijgende trend van ongevallen.
Vraag 19
Onderzoeken fietstunnels en -bruggen. Wat is de status van de diverse onderzoeken en voornemens tot uitvoering voor het realiseren van de genoemde tunnels en bruggen? Welke middelen zijn hiervoor de komende jaren gereserveerd in deze begroting? En hoe ziet de planning eruit voor met name de Emmalaantunnel en de brug over de Keesomstraat?
Antwoord
De diverse fietsbruggen en -tunnels zijn in verschillende fases van onderzoek. - Spoorkruising Ede-West -> De definitieve toekenning van de rijks- en provinciale subsidie (WoKT) verwachten we eind 2026. Na toekenning kunnen we een aanvraag voorbereiden voor de gemeentelijke bijdrage. - N224-Amsterdamseweg -> vervolgonderzoek is in 2027 nodig naar inpassing, ruimtelijk/financiële effecten en haalbaarheid. - Emmalaantunnel -> inpassingsonderzoek en opstellen schetsontwerp zit in afrondende fase. We verwachten geld aan te vragen in 2027 waarna de voorbereiding van de aanbesteding voor het uitwerken van een VO en DO kan starten. - Brug Keesomstraat -> onderzoek start in 2027.
Vraag 20
Knarrenhofjes erfdelen, en mantelzorgwoningen is maatwerk/ander aanpak nodig. Wat is nodig in capaciteit (hoeveel FTE) en middelen (€) voor deze andere aanpak en wanneer kunnen we een voorstel hiervan tegemoetzien?
Antwoord
Het maatwerk wat bij deze (en ook andere) opgaven nodig is, vraagt om extra fte. Dit voorstel is opgenomen in de capaciteitsaanvraag ‘maatwerk voor Wonen’ in deze programmabegroting.
Vraag 21
Welke activiteiten voor het ontwikkelkader Landelijk Gebied worden in 2027 voortgezet en welk bedrag aan incidentele middelen is in 2027 per activiteit geraamd?
Antwoord
Voor de reguliere en extra inzet voor het ontwikkelkader landelijk gebied is in de begroting 2027 en 2028 in totaal jaarlijks ca. 1,4 mln. geraamd. Hierin is incidenteel (voor de jaren 2027 en 2028) opgenomen: - Plan van aanpak Veluwe: € 0,5 mln. - Gebiedsaanpak Binnenveld: € 0,07 mln. - Gebiedsaanpak Ede-Barneveld: € 0,06 mln. - Co-financiering regiodeals: € 0,2 mln. - Onderzoek en advies: € 0,05 mln
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 7
Totaal € 0,9 mln. De structurele inzet betreft de reguliere inzet van met name de inzet van de Beleidsregisseur en gebiedsregisseur Landelijk gebied, adviseur buitengebied en de projectleider Ontwikkelkader Landelijk gebied. Daarnaast wordt inzet geleverd vanuit diverse vakdisciplines (nastuur, ecologie, milieu, water, bodem, recreatie, etc.. De inhoudelijke activiteiten betreffen met name Aanpak Veluwe (basisinzet), de uitwerking omgevingsvisie naar een ontwikkelkader landelijk gebied en de inzet op regelingen voor agrariërs zoals beëindigingsregelingen.
Vraag 22
In het kader van waarborgen openbare veiligheid wordt genoemd ‘invloed uitoefenen op aantal politiecontroles. Zijn hier extra financiële middelen mee gemoeid? Is er een verband tussen bijv. meer controles en minder ongevallen?
Antwoord
Het basisteam zet actief in op verkeersveiligheid door middel van controles, handhaving en preventie. Extra financiële middelen zijn niet zonder meer de bepalende factor voor een hogere inzet; de beschikbare politiecapaciteit en de afweging tussen de verschillende politietaken spelen hierin een belangrijke rol. Meer controles kunnen bijdragen aan veiliger verkeersgedrag, maar het effect op het aantal verkeersongevallen kan alleen worden beoordeeld door meerdere gegevens en omstandigheden in samenhang te bekijken.
Vraag 23
In dit hoofdstuk (veiligheid) hadden we de buurtpreventieteams ook verwacht. Wanneer worden deze onderdeel van het programma Veiligheid?
Antwoord
We zijn in gesprek met de buurtpreventieteams. Dit onderwerp zal naar verwachting onderdeel uitmaken van het eerstvolgend Integraal Veiligheidsplan.
Vraag 24
Zijn er investeringen/kredieten die zonder problemen 2 jaar later kunnen en zo ja, welke?
Antwoord
Bij de integrale afweging heeft het college reeds beoordeeld welke investeringen op welk moment nodig zijn. Daarom geldt dat een uitstel van investeringen of kredieten met twee jaar niet zonder meer mogelijk is. Een dergelijke verschuiving vraagt feitelijk om een nieuwe prioritering en daarmee om keuzes in het al dan niet uitvoeren van voorgenomen investeringen. Daarnaast leidt uitstel naar verwachting tot hogere kosten, onder meer door indexatie en marktontwikkelingen. Ook kunnen er gevolgen zijn voor planning, samenhang met andere projecten en eventuele subsidies of cofinanciering.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 8
Vraag 25
Leges voor omgevingsvergunning e.d. zijn voor 77% kostendekkend. Voor 23% komt dit ten laste van de gemeente. In hoeverre is het (on)mogelijk om hier naar kostendekkend toe te werken?
Antwoord
We werken aan de kostendekkendheid o.a. door het Edese planproces te blijven aanscherpen. Ook het gebiedsgericht werken levert een bijdrage aan de efficiënter werken. Verder is er aandacht voor registratie en monitoring van uren per onderdeel van het planproces. Stap voor stap kan de kostendekkendheid daarmee verder worden gebracht.
Vraag 26
De rentelasten stijgen voor de komende jaren. Is aan te geven wat de lasten zijn als de rente 2 procentpunten stijgt, dan wel 2 procentpunten daalt?
Antwoord
Een stijging van de rente met 2 procentpunt leidt in 2027 naar verwachting tot ongeveer € 1,6 miljoen aan hogere rentelasten. Het uitgangspunt voor de korte rente is dan 4,5% (in plaats van 2,5%) en voor de lange rente 5,6% (in plaats van 3,6%). Een daling van de rente met 2 procentpunt leidt tot eenzelfde bedrag aan lagere rentelasten. Dit is een indicatieve inschatting op basis van een vereenvoudigde berekening. Daarbij is aangenomen dat deze renteverandering gedurende heel 2027 geldt. Ook is alleen gekeken naar de rente op nieuw aan te trekken leningen en naar de directe rentelasten. Eventuele indirecte effecten, zoals doorwerking naar tarieven, leges en andere posten, zijn hierin niet meegenomen.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 9
ChristenUnie
Vraag 1
Op pagina 8 wordt melding gemaakt dat er pas bij de perspectiefnota middelen worden gereserveerd voor de spoorkruising. Kan er een nieuwe planning op Ede fietst geplaatst worden? Daar staat bij planning nog dat de fietstunnel in 2024/2025 gereed is.
Antwoord
Wij zullen de planning op de site aanpassen.
Vraag 2
Krijgen wij proactief in het eerste kwartaal van 2027 de resultaten van de studie naar de fietstunnel of fietsbrug?
Antwoord
Ja. De raad kan de resultaten in het eerste kwartaal 2027 verwachten.
Vraag 3
Op pagina 13–14 staat tabel 3.2.1, het verloopoverzicht van de reserve Omgevingsvisie. In bijlage 2, pagina 251, staat dezelfde reserve onder nummer R705. Welke verklaring is er voor het verschil in eindstand in de jaren 29/30? Is dat de onttrekking voor 1e fase DBB?
Antwoord
Per abuis sluit het verloopoverzicht van de reserve Omgevingsvisie als onderdeel van de O&I op p. 13/14 niet geheel aan op de administratieve verwerking zoals opgenomen in het meerjarenoverzicht reserves op p. 251. Het grootste verschil wordt inderdaad veroorzaakt door het verwachte tekort van € 8,8 miljoen in 2029 op de facilitaire grondexploitatie Doesburgerbroek fase 1. Daarnaast zijn er nog een aantal andere kleinere posten die niet volledig zijn verwerkt. Hierdoor wijkt het overzicht op p. 251 af van het overzicht op p. 13/14. Die laatste is correct. Dit kan niet meer worden aangepast in de begroting, de omissies zullen in het volgende P&C- document gecorrigeerd worden zodat beide overzichten weer met elkaar gelijklopen.
Vraag 4
Voor beschermd wonen is een tekort opgenomen van € 480.000 in 2027 en € 1,349 miljoen in 2028. Voor 2029 en 2030 staat jaarlijks € 799.000. Waardoor loopt het tekort op beschermd wonen in 2028 op tot € 1,349 miljoen, en welke concrete gevolgen heeft dit voor de beschikbaarheid van passende woonplekken en begeleiding voor inwoners die niet zelfstandig kunnen wonen?
Antwoord
De oorzaak van het oplopende tekort is het toenemende aantal mensen wat gebruik maakt van beschermd wonen en beschermd thuis. De beweging van Beschermd wonen naar Beschermd thuis vindt plaats, maar de daaraan gekoppelde lokale ombuigingsmaatregel echter niet. Bij vraag 41 van de CU worden de oorzaken uitgelegd. De concrete gevolgen voor de beschikbaarheid van passende woonplekken betekent dat er meer behoefte is aan doorstroomwoningen en andere vormen van begeleiding. Als deze woningen er niet voldoende zijn, betekent dit dat Beschermd wonen
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 10
en Beschermd thuis-plekken langer bezet blijven en de wachtlijsten toenemen.
Vraag 5
Wat zijn de voordelen die uit de investering van 400.000 euro voor de routekaart IHP onderwijs komen?
Antwoord
De routekaart wordt opgesteld met als doel de uitvoering van het IHP en de Uitvoeringsagenda duurzaam, toekomstbestendig, effectief en efficiënt te organiseren, zodat gemeente en schoolbesturen de ambities van het IHP gezamenlijk kunnen realiseren. Ook wordt tijdelijk extra formatie aangevraagd om vooruitlopend op de implementatie van de routekaart voldoende menskracht te hebben om projecten volgens de uitvoeringsagenda te kunnen blijven uitvoeren en waar dit nodig is beleid te ontwikkelen, bijvoorbeeld IKC- beleid,
Vraag 6
Tijdelijke turnvoorziening: tijdens de insprekersessie op 12-10 bleek dat er mogelijk nog onduidelijkheid is over het gebruik van de beoogde locatie, omdat de school eigenaar zegt te zijn van het veld. Is dit inmiddels opgehelderd? Is aan alle randvoorwaarden voldaan om de tijdelijke turnvoorziening hier te realiseren? Hoe gaat dit proces er (ongeveer) uitzien, o.a. m.b.t. participatie?
Antwoord
Nadat budget beschikbaar wordt gesteld, gaat dit verder uitgewerkt worden in samenspraak met de verenigingen. De school maakt gebruik van het veld, maar de gemeentelijke afdeling vastgoed is eigenaar, maar zal natuurlijk wel betrokken worden.
Vraag 7
Hoe zorgen we ervoor dat er geen middelen van VSV 2021-2025 moeten worden teruggestort aan het Rijk. Welke acties doen we daarvoor?
Antwoord
Vanaf 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk van kracht gegaan. Eén van de maatregelen van deze wet is het ontwikkelen en uitvoeren van een regionaal programma. Dit programma wordt uitgevoerd in de Doorstroompuntregio Vallei (gemeenten Barneveld, Ede, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen). Het regionaal programma is de vervanging van het vsv-programma 2021-2025. In het regionaal programma zijn allerlei maatregelen opgenomen om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. Alle kosten die opgevoerd kunnen worden t.b.v. het regionaal programma en de uitvoering van deze maatregelen worden gedekt uit de resterende middelen van het vsv- programma 2021-2025.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 11
Vraag 8
Over de fietsparkeervoorziening wordt o.a. opgemerkt:_“Deze kosten_ _zijn de laatste jaren incidenteel gedekt, in afwachting van nader_ _onderzoek naar alternatieven. Uit dit onderzoek blijkt dat_ _alternatieven niet wenselijk zijn en daarom wordt dit budget nu_ _structureel aangevraagd.”_ Welke alternatieven zijn onderzocht en waarom zijn deze niet wenselijk?
Antwoord
In het onderzoek zijn drie vormen van beheer opgenomen: - bemenst bewaakt (voortzetten huidige situatie), - toezichtstalling zonder toegangscontrole (camera) - stalling met automatische toegangscontrole (poortjes). De conclusie van het onderzoek luidt: Een bemenste stalling is op de huidige locatie, binnen de huidige fietsparkeer-aanpak in het centrum, het meest kansrijk om in de behoefte van bezoekers en werknemers te voorzien. Kosten kunnen (beperkt) worden bespaard op middellange termijn als ingezet wordt op een centrumbrede aanpak fietsparkeren, waarbij het fietsparkeren rond het centrum in brede context wordt herzien.
Vraag 9
Het Hullerpad verkeert in slechte staat, onder andere door steeds intensiever gebruik i.v.m. de vestiging van een kwekerij. Waarom draagt Valunaruiters wél bij aan de verharding van het Hullerpad en de kwekerij niet?
Antwoord
Met de Valunaruiters loopt een proces van verplaatsing en in dat kader is het vragen van een bijdrage onderdeel van het proces. Met de kwekerij zijn in het verleden voor zover bekend geen afspraken gemaakt over het scenario dat zich nu voordoet. Gemeente gaat wel proberen om een bijdrage te vragen en zo de kosten te verdelen.
Vraag 10
Hoe kan een egalisatiereserve gebruikt worden voor incidentele kosten onderzoeken en nieuw beleid?
Antwoord
De reserve Parkeren bestaat al tientallen jaren en is ooit ingesteld als egalisatiereserve. De afgelopen jaren is deze reserve echter gebruikt om incidentele kosten, onderzoeken en nieuw beleid uit te betalen. Deze voorgestelde reserveonttrekkingen zijn steeds voorgelegd aan- en goedgekeurd door de gemeenteraad. We stellen nu voor het doel van deze reserve formeel te herijken naar bestemmingsreserve zodat we deze reserve ook in de toekomst kunnen blijven gebruiken voor dit soort onttrekkingen en het doel hiermee in lijn is met het gebruik.
Vraag 11
Het college stelt voor om in 2027 € 1 miljoen extra in het Fonds Woningbouw te storten. Ede heeft de ambitie om 30% sociale huur te realiseren. Welke concrete woningbouwprojecten kunnen dankzij deze extra € 1 miljoen doorgaan of versnellen, hoeveel extra sociale huurwoningen levert dit naar verwachting op en wanneer kan de raad dat resultaat controleren?
Antwoord
Woonstede heeft verschillende woningbouwprojecten op de plank liggen die passen binnen de eisen van de subsidieregeling van het Fonds Woningbouw. Het gaat om circa 200 sociale huurwoningen waarvoor dit extra miljoen kan worden ingezet. Concreet verwachten we dat Woonstede aanvragen zal doen voor de projecten (dit altijd onder voorbehoud van wijzigingen):
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 12
- Jan Voermanstraat Ede - 39 eenheden - Sero Otterlo – 10 eenheden - Pascalstraat/Galvanistraat Ede – 100 eenheden - Diedenweg Ede – 46 eenheden Met subsidie kunnen die projecten binnen twee jaar starten. Zonder subsidie zullen er in deze projecten keuzes moeten worden gemaakt: ambitie afschalen (minder sociale huurwoningen opleveren), temporiseren (verder schuiven in de tijd), of het programma omzetten (minder sociale huur, meer sociale koop). Over de gehele linie kunnen we met subsidie ook beperken dat Woonstede investeringsruimte moet creëren door bijvoorbeeld verkoop van bestaande sociale huurwoningen of bezuiniging op onderhoud/verduurzaming. Het is ook mogelijk dat ontwikkelaars of andere corporaties aanspraak willen maken subsidie om zo meer sociale huurwoningen te bouwen.
Vraag 12
Ogenschijnlijk is de situatie met foutgeparkeerde (brom)fietsen en scooters de afgelopen tijd verbeterd, zeker nu er ook een specifieke scooterstalling aan de zuidzijde van het station is gerealiseerd. Waarom wordt er nu dan toch gekozen de pilot met twee jaar en niet bijv. met één jaar te verlengen? Is er echt twee jaar nodig om tot een passende aanpak te komen?
Antwoord
Er is gekozen voor verlenging met twee jaar omdat de pilot pas sinds mei 2026 loopt en de huidige periode te kort is om de aanpak goed te evalueren. Met twee jaar kan beter worden vastgesteld wat werkt, welke inzet en kosten nodig zijn en hoe een structurele aanpak zorgvuldig kan worden ingericht. Daarnaast is voortzetting nodig om de toegankelijkheid en veiligheid rond station Ede-Wageningen te waarborgen, afspraken met NS en ProRail na te komen en invulling te geven aan de gemeentelijke handhavingsplicht op basis van de APV en het Aanwijzingsbesluit fietsparkeerverbod NS-stations Ede (2024).
Vraag 13
Het idee is dat ‘Heldere taal’ na 2028 is ingebed in de organisatie. Hoe wordt dat vastgesteld?
Antwoord
Door te kijken naar de feedback van inwoners in het onderzoek "Inwoners aan het woord", steekproeven die gedaan worden op B1 schrijven voor brieven die namens de gemeente Ede verzonden worden en door het analyseren van vragen die binnen komen van inwoners bij het KCC.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 13
Vraag 14
Gemeente Ede wil inzetten op AI-geletterdheid en een centraal en veilig AI-platform. Gaat Ede dat zelf doen? Of samen met anderen? En hoe verhoudt zich dat tot de gewenste soevereiniteit op ICT- gebied (p. 47)?
Antwoord
Ede doet dit deels zelf, maar ook gebruiken we kennis en ervaring van andere gemeenten. Voor het ontwikkelen van AI-geletterdheid is samen met medewerkers van de gemeente een AI-faculteit ontwikkeld en wordt gewerkt aan verdere versterking van de vaardigheden in de organisatie. Voor het centrale en veilige AI-platform maakt Ede momenteel gebruik van een oplossing van een externe partij.Voor de structurele oplossing geldt als expliciete randvoorwaarde dat deze moet passen binnen de soevereiniteitswensen en -eisen van de gemeente.
Vraag 15
Waarom zijn de verkeersongevallen van 2025 nog niet bekend? Waarom hebben we geen beschikking hierover?
Antwoord
Het BRON-bestand (Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland) bevat de ongevallenmeldingen van diverse aanleverende instanties – waaronder Politie - en is gekoppeld aan het digitale wegennet (het Nationale Wegenbestand, NWB). Omdat er verschillende controles plaatsvinden komen de geregistreerde ongevallen volgens de jaarlijkse planning van NDW in het 4e kwartaal beschikbaar. Deze is inmiddels gepubliceerd in het portaal.
Vraag 16
In 2025 werden 464 woningen netto opgeleverd. De gemiddelde zoektijd voor sociale huur bedroeg 3,8 jaar. De begroting noemt voor 2027 een streefwaarde van 750 bruto opgeleverde woningen en 60% betaalbare woningen. Hoe gaat het college de stap maken van 464 netto opgeleverde woningen in 2025 naar de ambitie van 750 bruto woningen in 2027, terwijl de zoektijd voor sociale huur nog steeds 3,8 jaar bedraagt? Kan het college ook aangeven hoeveel van die 750 woningen daadwerkelijk sociale huurwoningen zullen zijn?
Antwoord
Op basis van de woningbouwambitie uit de omgevingsvisie (11.000- 15.000 woningen) en de looptijd (2022-2040) is een gemiddelde bruto jaarproductie nodig van 750 woningen per jaar. Sturing hierop vindt vooral meerjarig plaats en minder op jaarschijf. Dit komt omdat er te veel factoren invloed hebben op de productie (denk bijvoorbeeld aan fluctuerende bouwkosten of tegenvallers door stikstof en netcongestie) om op jaarschijf te sturen. Deze manier van sturing geldt ook voor sociale huur. Naast de woningbouwprojecten van Woonstede waarbij 100% sociale huur wordt gerealiseerd, wordt er in de woningbouwprojecten gestuurd op het toevoegen van minimaal 30% sociale huur. Volgens de huidige woningbouwprognose bestaat ruim 32% van de woningen die de komende jaren aan de woningvoorraad worden toegevoegd uit sociale huurwoningen. We verwachten hiermee een positief effect op de
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 14
zoektijd te bereiken. Ook hierin zijn we echter afhankelijk van externe factoren. In 2025 zijn er bruto 877 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad waarmee we de ambitie voor dat jaar ruimschoots hebben behaald.
Vraag 17
Eén van de prestaties op deze pagina is ‘Verkennen van snellaadlocaties rondom het centrum van Ede, bij winkelcentra en bij tankstations’. Wordt hier de komende tijd ook op ingezet, ook nu de zero-emissiezone niet wordt ingevoerd?
Antwoord
Ja hier wordt op ingezet. De doelstelling om Co2 te reduceren blijft staan. Duurzame mobiliteit is een belangrijke pijler. Juist nu de ze-zone niet wordt ingevoerd moet er worden gekeken naar andere middelen om bewoners en ondernemers te stimuleren om minder fossiele brandstoffen te gebruiken. Voldoende snellaadlocaties zijn daarvoor belangrijk.
Vraag 18
Over toepassing van AI bij beheer openbare ruimte wordt gezegd dat de gemeente ontwikkelingen blijft volgen en kijkt wat potentieel toegepast kan worden. Dat klinkt nog wat voorzichtig, waarom hier niet proactiever mee aan de slag (bijv. samen met andere gemeenten)?
Antwoord
Vanwege dataveiligheid zijn we terughoudend en wordt er verkend wat de mogelijkheden zijn om AI gericht toe te passen binnen beheer. Daarnaast zetten we in op het opleiden van de medewerkers in het toepassen van AI. Bij het aanbesteden van nieuwe beheerpaketten worden mogelijkheden met de toepassing van AI ook meegenomen in de eisen set.
Vraag 19
Wat is de reden dat het budget voor vrouwenveiligheid niet (volledig) is ingezet in 2026? Welke maatregelen of activiteiten zijn in 2026 van dit budget uitgevoerd of nog gepland, en welk bedrag is hieraan besteed? En wat wordt verwacht of zijn de geplande maatregelen in 2027 om (vrouwen)veiligheid in de openbare ruimte te verbeteren?
Antwoord
In 2026 is het budget voor vrouwenveiligheid nog niet volledig ingezet, omdat eerst is gestart met quick wins in de openbare ruimte en het bredere programma Vrouwenveiligheid nog in opbouw is. Daardoor vindt een deel van de uitvoering en besteding gefaseerd plaats. In 2026 zijn onder andere de volgende maatregelen uitgevoerd: • Extra lichtmasten geplaatst bij enkele sportverenigingen en scholen; • Verlichting van een aantal_(fiets)tunnels_ gecontroleerd en waar nodig vervangen; • Op meerdere locaties extra snoeiwerk uitgevoerd; • In meerdere tunnels graffiti verwijderd;
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 15
• Het meldingsformulier voor onveilige plekken beter vindbaar gemaakt op de gemeentelijke website. • Extra snoeiwerk op ongeveer tien locaties langs trottoirs en fietspaden; • Het opnieuw schilderen van een tunnel met streetart; Dit is naar verwachting € 140.000 en dat staat ook vermeld op pag. 42 van de PB 2027-2030. Voor 2027 is de inzet gericht op verdere inrichting en uitvoering van het programma Vrouwenveiligheid. Daarbij worden bestaande activiteiten beter verbonden en waar nodig versterkt, met aandacht voor: • Openbare ruimte; • Sociale veiligheid; • Opvang; • Bewustwording en preventie. Voor de verdere structurele uitvoering wordt in de Perspectiefnota 2028–2031 aanvullende financiering gevraagd.
Vraag 20
De streefwaarde voor 2027 voor initiatieven van EdeDoet is lager dan het aantal daadwerkelijke initiatieven in de afgelopen jaren. Waar is de streefwaarde voor 2027 op gebaseerd?
Antwoord
De streefwaarde voor Ede Doet is gebaseerd op het gemiddelde aantal ingediende initiatieven over de laatste drie jaar. Het aantal initiatieven neemt niet ieder jaar toe.
Vraag 21
Indicatoren: Kosten ambtelijk apparaat: zijn dat niet het aantal medewerkers totaal? Zo ja, wat zijn dan de kosten van het ambtelijk apparaat? Kosten externe inhuur: in miljoenen of procenten? Als in procenten, dan ook graag totale kosten. Overheadkosten: in procenten of miljoenen? Waarom is de wens om overhead in streefwaarde te laten stijgen?
Antwoord
De indicator ‘kosten ambtelijk apparaat’ geeft de kosten per inwoner in € van alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie exclusief griffie en bestuur weer. De indicator komt tot stand door de apparaatskosten in € te delen door het aantal inwoners. De totale apparaatskosten voor 2027 is begroot op €113.851.732. De indicator ‘kosten externe inhuur’ geeft de kosten van externe inhuur als percentage van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen weer. Deze streefwaarde is vastgesteld in het DT en is
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 16
gebaseerd op de ambitie van het DT om niet meer dan dit percentage in te huren. In de programmabegroting wordt geen bedrag begroot voor het inhuren van personeel. Bij de jaarrekening worden de totale werkelijke kosten voor inhuur gepresenteerd en kan de indicator berekend en vergeleken worden. De indicator ‘overheadkosten’ geeft de overheadkosten ten opzichte van alle gemeentelijke lasten (exclusief stortingen in reserves) in percentage weer. De streefwaarde wordt berekend op basis van de opgenomen cijfers in de begroting en beweegt daardoor mee met ontwikkelingen in de begroting. Een toenemende streefwaarde is geen wens maar een gevolg van de ontwikkelingen in de programmabegroting 2027.
Vraag 22
Over gebruik van QR-codes bij aanmaningen en dwangbevelen: In hoeverre is het gebruik van QR-codes bij aanmaningen en dwangbevelen fraudegevoelig? En in hoeverre is de doelgroep voldoende digitaal vaardig om met QR-codes te betalen? Welke alternatieven zijn er voor inwoners die geen smartphone, mobiel of digitaal bankieren hebben?
Antwoord
Voor ieder poststuk wordt een unieke QR code gegenereerd. Een QR code wordt momenteel gemaakt voor het aanslagbiljet, de herinnering en de aanmaning. Op het poststuk staat een betaaltermijn vermeld. De QR code is de periode van de betaaltermijn + 1 week te gebruiken. Na deze periode verdwijnt de gehele URL waar de QR code naar verwijst. In de URL waar de QR code naar verwijst zijn geen gegevens opgenomen die herleidbaar zijn tot het aanslagbiljet. Er wordt een willekeurige tekenreeks gegenereerd. De QR code is een extra mogelijkheid voor betaling. Naast betaling via de QR code is het betalen met een reguliere overschrijving (digitaal of analoog) of betaling via automatische incasso mogelijk. Inwoners worden niet verplicht om via de QR code te betalen, het is een extra betaalmogelijkheid waarbij gegarandeerd kan worden dat de betaling direct aan de juiste aanslag wordt gekoppeld.
Vraag 23
De beschikbare weerstandscapaciteit daalt van € 135,9 miljoen in de jaarrekening 2025 naar € 111,5 miljoen in de begroting 2027–2030. De begroting waarschuwt dat de ratio verder kan dalen als reserves voor nieuw beleid worden ingezet. Welke concrete risico’s zijn in
Antwoord
De inventarisatie van risico’s is altijd een momentopname. Op basis van de voor deze begroting geïnventariseerde risico’s kan worden gesteld dat deze volledig zijn afgedekt door het beschikbare
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 17
| deze begroting nog niet of slechts gedeeltelijk financieel afgedekt? En op welk moment wordt de raad geïnformeerd als de financiële ruimte sneller afneemt dan nu voorzien? | weerstandsvermogen. De ratio weerstandsvermogen is immers (ruim) boven de 1,0. Het informeren van de raad gebeurt door middel van de reguliere planning & control-cyclus. Bij de begroting en jaarrekening wordt daarbij aandacht besteed aan het financieel beeld, de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit en daarmee de ratio weerstandsvermogen. In de perspectiefnota wordt de ratio niet berekend, maar wel inzicht gegeven in het verwachte financieel beeld en de stand van de reserves. |
|---|
Vraag 24
Er wordt verwezen naar PB27.08.04.01, dit kan ik niet vinden. Wel de uitleg op pagina 47, is dit de juiste verwijzing?
Antwoord
Klopt. Onder het kopje 'Actualisatie belastingopbrengsten OZB'
Vraag 25
De hondenbelasting gaat naar kostendekkendheid. Tegelijkertijd wordt er melding gemaakt van minder honden. Hoe verhouden die zich tot elkaar? Als er minder honden zijn, worden er dan ook minder kosten gemaakt? Kunt u een overzicht geven van kosten voor hondenvoorzieningen en hoe die in verhouding staan tot de belasting?
Antwoord
We zien de afgelopen 2 jaar een afname in het aantal geregistreerde honden. De kosten voor hondenvoorzieningen dalen niet in dezelfde mate mee, omdat het overgrote deel van deze kosten min of meer vast is. Denk hierbij aan toezicht en handhaving, de inzet van de poepzuiger en het onderhoud van voorzieningen. Deze kosten blijven nodig om te voldoen aan de vastgestelde beeldkwaliteit in de openbare ruimte. Hierdoor betekent een hogere kostendekkendheid een hogere stijging van het tarief bij minder honden. Andersom werkt het natuurlijk ook. Als er meer honden komen, daalt het tarief per hond. Een overzicht van de kostenopbouw is opgenomen in bijlage 1 van het beheerplan honden.Beheerplan honden 2022 - 2026
Vraag 26
Welke mogelijkheden zijn er om de gemiste inkomsten op een andere manier op te halen wanneer de hondenbelasting afgeschaft zou worden?
Antwoord
Als de hondenbelasting afgeschaft zou worden, komt dit als verlies ten laste van de algemene middelen. Een andere optie is om dit tekort via een andere algemene belasting op te halen.
Vraag 27
De begroting noemt kwaliteitsniveau C als uitgangspunt voor de technische kwaliteit van verhardingen en groen. Elders wordt aangegeven dat de kwaliteit van het asfalt in 2026 onvoldoende is en op niveau D zit (sorry ben vergeten waar ik dat las). Welke
Antwoord
Het beleidskader voor de technische kwaliteit van wegen en groen gaat uit van kwaliteitsniveau C. Op dit moment bevindt een deel van de asfaltverharding zich op kwaliteitsniveau D. Het gaat daarbij om de volgende grotere wegen en gebieden:
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 18
| concrete wegen of gebieden in Ede voldoen momenteel niet aan het afgesproken kwaliteitsniveau, en volgens welke planning worden de grootste achterstanden aangepakt? Kan het college toezeggen dat locaties met veiligheidsrisico’s voorrang krijgen? | • Bruinehorstweg (Lunteren) • Edeseweg (Wekerom en Harskamp) • Hoofdweg (Ederveen), binnen en buiten de bebouwde kom • Galvanistraat (Ede) • Kamerlingh Onnesweg / Ir. Lelystraat (Ede) • Lumièrestraat (Ede) • Maxwellstraat (Ede) • Trapjesweg (De Klomp) • Jachtlaan (Ede) • Nienhof (Ede) • Zandkampweg / Arnhemseweg / Ieplaan (Lunteren) • Lunteren Noordwest, tussen Dorpsstraat, Postweg en Bisschopsweg • Postweg (Lunteren) • Molenstraat (Ede) • Dijkgraaf (Bennekom) • Laan der Verenigde Naties, fietspaden (Ede) • Doesburger Molenweg, fietspaden (Ede) • Dr. W. Dreeslaan, fietspaden (Ede) • Edeseweg / Lunterseweg, fietspaden (Lunteren/Ede) De aanpak van deze achterstanden is opgenomen in de meerjarenplanning en in de kaart integrale planning (KIP). De uitvoering vindt plaats in de komende jaren en is afhankelijk van beschikbaar budget, technische urgentie en afstemming met andere werkzaamheden in de openbare ruimte. Ja, het college kan toezeggen dat locaties met veiligheidsrisico’s prioriteit krijgen bij de uitvoering van regulier en groot onderhoud. |
|---|
Vraag 28
Bij Vogelbuurt en Indische buurt lijken niet alle ambities realiseerbaar. Is het weer de vergroening die het onderspit delft of
Antwoord
Nee, het is niet zo dat automatisch vergroening vervalt. Per project worden verplichtingen en ambities integraal afgewogen. Door
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 19
| een andere ambitie? Hoe wordt het niet halen van een ambitie gemitigeerd met (minder optimale) oplossingen? | beperkte ruimte kunnen niet altijd alle ambities volledig worden gerealiseerd. Welke ambitie dat raakt, verschilt per locatie. Dit vraagt om een zorgvuldige bestuurlijke afweging. Als een ambitie niet volledig haalbaar is, wordt gekozen voor een zo passend mogelijke alternatieve oplossing, met een duidelijke onderbouwing. Vergroening blijft daarbij een belangrijke ambitie, ook als dit soms niet leidt tot meer bomen maar wel tot duurzamere groeiplaatsen en betere kwaliteit op de lange termijn. |
|---|
Vraag 29
Bij een AI-platform wordt niet alleen gekeken naar wat juridisch en technisch mogelijk is, maar ook naar wat de gemeente ethisch wenselijk vindt. Hoe worden die verschillende aspecten ten opzichte van elkaar gewogen? Hoe wordt de gemeenteraad hierbij betrokken?
Antwoord
Bij de inzet van AI kijken we steeds naar drie vragen: kan het (technisch), mag het (juridisch) en willen we het (vanuit ethisch en maatschappelijk perspectief). Die drie aspecten worden in samenhang beoordeeld voordat AI in een proces wordt toegepast. Over de betrokkenheid van de gemeenteraad bij het ethische vraagstuk gaan wij graag met de raad in gesprek, zodat we kunnen aansluiten bij de wijze waarop de raad die rol wil invullen.
Vraag 30
Klopt mijn aanname dat de eerste drie genoemde evaluaties (1. Evalueren van het participatiebeleid (de Edese Participatie Aanpak uit 2023), 2. Evalueren van de participatieverordening (uit 2025) en 3. Evalueren van de kwaliteit van de participatieparagraaf in raadsstukken) in samenhang worden opgepakt? Wanneer is dit (ongeveer) voorzien?
Antwoord
Ja dat wordt in samenhang opgepakt. De evaluatie van de EPA en verordening kent verschillende fasen die over het jaar 2027 zullen worden uitgespreid. De evaluatie zal eind 2027 afgerond zijn. Op dit moment is de planning op hoofdlijnen: `o` Q3-Q4 2026: voorbereiding project en participatie. `o` Q4 2026 - Q2 2027: uitvoeren evaluatie. `o` Q3 2027: analyse en opstellen rapportage. `o` Q4 2027: naar college en raad.
Vraag 31
De OddV werkt aan een plan voor verbetering van haar robuustheid. Hoe gaat de OddV haar robuustheid nog verder verbeteren? Kan de OddV überhaupt aan de robuustheidscriteria gaan voldoen? Hoe kijkt het nieuwe AB/DB van de OddV naar de robuustheid van onze omgevingsdienst?
Antwoord
OddV werkt met het programma Vallei Versterkt aan de doorontwikkeling. In september 2025 is de tweede kamer geïnformeerd over de voortgang monitoring robuustheid omgevingsdienstenManagementsamenvatting analyse tweede voortgangsrapportages omgevingsdiensten Rijksoverheid.nl. Daarin wordt aangegeven dat de verwachting is dat OddV niet gaat voldoen
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 20
aan de omzetnorm. Zoals nu gepland wordt 12 november de tweede kamer geïnformeerd over de definitieve eindbeoordeling. OddV werkt met de gemeenten aan een nieuw koers. Naar verwachting worden de raden hier ook bij betrokken (relatie met motie CU). Uit de nieuwe koers zal ook blijken hoe het bestuur naar de robuustheid kijkt.
Vraag 32
Meerjarenperspectief Regio Foodvally is niet sluitend: Er worden nu alternatieven geschetst: verhogen bijdrage gemeente of afschalen activiteiten. Welke voorkeur heeft college én waarom? Moet gemeenteraad eventuele verhoging af- of goedkeuren?
Antwoord
Op dit moment zijn er voor deze alternatieven nog geen concrete voorstellen van het regiobestuur. Er is vooralsnog ook voldoende perspectief op het verkrijgen van benodigde middelen door bijvoorbeeld bijdragen aan de regio die volgen uit ontvangen rijkssubsidies of specifieke uitkeringen. Het college houdt daarom op dit moment vast aan de uitvoering van de vastgestelde Strategische Agenda. In geval van verhoging van de gemeentelijke bijdrage als dekking voor de werkbudgetten voor de strategische agenda wordt dit – aan de hand van de P&C cyclus van de Regio – ter goedkeuring aan de raden voorgelegd. Het Algemeen Bestuur van de Regio neemt vervolgens in meerderheid een besluit.
Vraag 33
OMVV, hier staat:_de gemeente heeft de verplichting een eventueel_ _negatief bedrijfsresultaat naar rato aan te vullen._Is dit al eens gebeurd? Hoe wordt gestuurd op het voorkomen van een negatief resultaat? Waarom is eigen vermogen afgenomen van 6,5 miljoen naar 5,6 miljoen? Kunt u jaarrekening 2025 toesturen? Kunt u de begroting die samenhangt met plan 2026-2030 toesturen?
Antwoord
Het risico betreft hier alleen een negatief bedrijfsresultaat van de organisatiekosten. Tekorten en overschotten bij de concrete projecten komen terecht bij de risicodragende partijen. De omzet voor de organisatiekosten is beperkt (in totaal circa € 200.000 waarvan het Edese deel € 30.000 bedraagt). Hier wordt op gestuurd via de AvA. De daling van het eigen vermogen wordt veroorzaakt door een waardevermindering van een recreatiepark van de OMVV. Door recente wijziging in het beleid van de provincie Gelderland – het zogenoemde strokenbeleid – is uitbreiding vanwege de vergunningverlening door de gemeente niet (langer) toegestaan. In combinatie met het uitblijven van een bestemmingsplanwijziging door een gemeente heeft dit geleid tot een substantieel lagere marktwaarde
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 21
van het park. Het verlies wordt volledig opgevangen binnen de bestaande reserves van de OMVV.
Vraag 34
“Voorgesteld wordt om op basis van de opgestelde scenario’s voor de Keetmolen een proces te doorlopen dat leidt tot een keuze voor de Keetmolen in samenhang met de ontwikkeling van het Noordplein.” Hoe verhoudt dit zich tot de ontwikkelingen in het gebied (Stationsweg 124a, Stationsweg 111-115) en de maatregelen die t.b.v. van de molen daarvoor zijn/worden genomen?
Antwoord
U hebt eerder met de ‘Startnotitie Noordplein eo Ede’ op 7 april 2022 besloten om de plannen van de Stationsweg 124a en de Stationsweg 111-115 separaat op te pakken. Voor deze twee plannen is het effect onderzocht op de windvang van de Keetmolen. Daarvoor zijn maatregelen opgenomen om de windvang niet te verslechteren. De scenarioverkenning richt zich op de verdere ontwikkeling van een integrale toekomstvisie voor zowel de Keetmolen als het Noordplein.
Vraag 35
_“Tot op heden is er voor de overige woonwagens en standplaatsen_ _nog geen koper en gaan er gesprekken plaatsvinden met potentiële_ _kopers, zoals woningcoöperaties.”_Wat betekent dit voor het subdoel (p. 143) om in 2027 woonwagens en woonwagenstandplaatsen te hebben afgestoten? Wordt dat vooralsnog haalbaar geacht?
Antwoord
In theorie wordt dit haalbaar geacht, echter de praktijk is vaak weerbarstiger. Begin 2027 zullen gesprekken met potentiële kopers worden opgestart. In 2027 zal er in ieder geval meer duidelijkheid zijn over de mogelijkheden om de woonwagens en woonwagenstandplaatsen wel of niet af te kunnen stoten.
Vraag 36
Als de raad een gesprek over kaders informatieveiligheidsbeleid wil voeren, is daar dan in het proces rond nieuw beleid nog ruimte voor?
Antwoord
Ja
Vraag 37
In de tabel met ombuigingen staan onder meer een versobering van de opdracht aan Werkkracht van € 500.000 per jaar en besparingen op thuisondersteuning en beschermd wonen. Hoe wordt bij de besparing van € 500.000 op Werkkracht gemeten of inwoners nog steeds duurzaam aan werk worden geholpen? Kan het college concreet aangeven welke dienstverlening verandert en hoeveel inwoners hierdoor mogelijk minder ondersteuning krijgen?
Antwoord
Met het afspreken van de meerjarige ombuigingen bij Werkkracht is de dienstverlening aan de inwoners van Ede -de kernactiviteit Werk en Participatie als uitvoerder van de Participatiewet- buiten de ombuiging gehouden. Dit betekent géén wijziging in de dienstverlening dan wel vermindering van ondersteuning. Ingezet is en wordt op efficiëntere bedrijfsvoering, gericht schrappen van een selectie van preventieve activiteiten en het verhogen van de inkomsten, zowel in de regio als daarbuiten.
Vraag 39
Kan worden toegelicht hoe de ontwikkeling van de tweede ingang inclusief eigen horecavoorziening ten goede gaat komen aan cultuur en goede exploitatie Cultura?
Antwoord
Deze voorziening creëert ruimte voor aanvullende culturele programmering. Daarnaast kan de horecafunctie ondersteunend zijn aan de exploitatie, onder meer door een aantrekkelijk verblijfsklimaat en aanvullende inkomsten. De inzet blijft nadrukkelijk dat deze
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 22
ontwikkeling ten dienste staat van de culturele meerwaarde van Cultura.
Vraag 40
Wat is de achtergrond van het feit dat de volledige accres Maatschappelijke Opvang vanuit de regio nog niet aan Ede is uitgekeerd ondanks dat Ede de voorzieningen verzorgd als centrumgemeente?
Antwoord
Het feit dat het volledige accres Maatschappelijke Opvang tot op heden niet aan Ede is uitgekeerd, hangt samen met het gegeven dat hiervoor eerder geen financiële noodzaak bestond. Met ingang van 2026 is die noodzaak er wel. Daarom is hierover reeds eind vorig jaar bestuurlijk overleg gevoerd met de regiogemeenten, wat heeft geresulteerd in de huidige afspraken over regionale bijdragen, conform het antwoord op vraag 16 van de SGP.
Vraag 41
De beoogde daling van Beschermd Wonen blijft uit. Kan daar een toelichting op worden gegeven?
Antwoord
- De beoogde daling van BW was gekoppeld aan de beoogde beweging (zoals beschreven in de Regiovisie van BW naar BT) van BW naar BT. Deze beweging vindt wel degelijk plaats, maar in de praktijk/realisatie zien we niet dat het totale volume van BW daarbij daalt. - De beschikbare volumegegevens ondersteunen dat beeld. Met name sinds 2025 zien we 18,5% meer BW en 36% meer BT geleverd (t.o.v. 2024). - Als uitsluitend deze volumegroei indicatief wordt toegepast op het kostenniveau van 2024, verklaart volumegroei alleen al circa € 2,85 miljoen van de € 3,37 miljoen kostenstijging van BW en BT samen. - Dit is nog geen definitieve financiële decompositie, omdat ook tarieven en productmix kunnen zijn gewijzigd, maar het maakt wel aannemelijk dat meer geleverde zorg de belangrijkste financiële motor is. - Er lijkt sprake te zijn van een toenemende (structurele) disbalans tussen instroom, verblijfsduur en uitstroom. Beschermd Thuis kan daardoor nu nog niet als (goedkopere) vervanger van Beschermd Wonen komen te staan. Dit terwijl
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 23
in de oorspronkelijke financiële aannames werd uitgegaan van substitutie. - De instroom BW en BT is op dit moment hoger dan de uitstroom. Ook de wachtlijst van beide producten groeien. Dit is niet alleen een trend in de Valleiregio, maar een landelijke trend. Overige oorzaken die een rol spelen en waar actie op wordt ondernomen is dat een deel van de bewoners (te) lang binnen Beschermd Wonen en Beschermd Thuis blijven, het aantal beschikbare (doorstroom)woningen, passende/preventieve vormen van ambulante begeleiding als vervanging voor verblijf, maar ook (te) lange wachttijden in de GGZ en afwijzingsgronden door het CIZ voor de Wlz.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 24
CDA
Vraag 1
Hoe voorkomen we dat de ombuigingen voor nog langere wachttijden binnen de jeugdzorg zorgen?
Antwoord
We willen langere wachttijden voorkomen door de inzet van stevige lokale teams en actieve regie op jeugdhulp. Daarbij sturen we op tijdelijke ondersteuning, gericht op het versterken van de eigen kracht en het netwerk van gezinnen. Waar mogelijk zetten we lichtere of collectieve vormen van hulp in. Zo ontstaat meer ruimte voor specialistische jeugdhulp en bevorderen we de doorstroom.
Vraag 2
Op een aantal openbare scholen oa Uniek is de verlengde schooldag. Is iets anders dan rijke schooldag. Hoeveel scholen hebben deze dag en welk budget is beschikbaar om het op meer scholen te laten plaatsvinden?
Antwoord
Welke scholen een verlengde schooldag hebben is niet bekend. Rijke Schooldag ofwel School en Omgeving is een rijksprogramma waaraan Uniek ook deelneemt. In het huidige programma doen 8 po-scholen en 2 vo scholen mee. Vanuit het rijk ontstaat er ruimte om meer scholen toe te laten tot het programma. Er is voor nog enkele po-scholen en 1 vo-school een aanvraag gedaan. Binnenkort wordt bekend of ook zij een toekenning hebben gekregen. Het betreft rijksbudget, waarvoor een van de schoolbesturen penvoerder is. Penvoerder heeft zicht op het budget.
Vraag 3
Het college verwacht toename aantal mensen met dementie en benoemt toenemende druk op professioneler zorg en mantelzorgers. Welke concrete maatregelen neemt Ede in 2027 om deze mantelzorgers te ondersteunen en hoe kan de raad volgen of deze maatregelen voldoende zijn? Welk budget is in 2027 beschikbaar voor ondersteuning van mensen met dementie en hun mantelzorgers?
Antwoord
We ondersteunen we mensen met dementie en hun mantelzorgers op verschillende manieren. Denk hierbij aan dagbesteding, ontmoetings- en inloopvoorzieningen en mantelzorgondersteuning, bijvoorbeeld in de vorm van respijtzorg. Daarnaast verstrekken we subsidies aan organisaties die zich inzetten voor mensen met dementie en hun naasten, zoals het Netwerk Dementie Gelderse Vallei, het Odensehuis en het Alzheimercafé. Er is geen afzonderlijke post voor dementie opgenomen in de programmabegroting. Verder hebben we vanuit de lokale AZWA- middelen circa € 50.000 aangevraagd voor de ondersteuning van mensen met dementie en hun naasten in 2027.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 25
Vraag 4
Waardoor veranderen de cultuurbudgetten zo sterk tussen 2028 en 2029? Welke gevolgen heeft dat voor verenigingen en culturele instellingen?
Antwoord
Het verschil wordt veroorzaakt door incidentele reserveringen voor de realisatie van Friso en De Basis in 2027 en 2028. Vanaf 2029 vervallen deze reserveringen. Dit heeft geen gevolgen voor verenigingen en culturele instellingen.
Vraag 5
Op welke concrete woningbouwprojecten wordt de extra storting van 1 miljoen in het fonds woningbouw 2027 naar verwachting ingezet?
Antwoord
Met de extra storting kan Woonstede naar verwachting in 4 projecten zo’n 200 sociale huurwoningen opleveren. Met de subsidie kunnen deze projecten binnen 2 jaar starten. Het is ook mogelijk dat ontwikkelaars of andere corporaties aanspraak willen maken subsidie om zo meer sociale huurwoningen te bouwen.
Vraag 6
Welke budgetten zwijn er vanaf 2027 beschiktbaar voor DNA evenementen en de uitvoeringsagenda Evementen?
Antwoord
Vanaf 2027 is er, conform aanvraag PB 2027-2030, per jaar 200k voor (DNA-)evenementen en de uitvoeringsagenda evenementen samen. Er zijn hiervoor geen andere budgetten beschikbaar.
Vraag 7
Welke gevolgen hebben de structurele bezuinigingen van 50.000 op evenementen met landelijke uitstraling voor het beschikbare budget?
Antwoord
Deze bezuinigingen hebben als gevolg dat er voor evenementen met landelijke uitstraling jaarlijks nog slechts 150k beschikbaar is. (was 200k). Dit betekent dat er minder subsidie beschikbaar is om evenementen met landelijke uitstraling naar Ede te halen.
Vraag 8
Welke belangrijkste financiële risico’s zijn verbonden aan de ruimtelijke ontwikkelopgaven en hoe worden deze beheerst?
Antwoord
In de 'Ontwikkel- en Investeringsstrategie 2026' die als bijlage bij de Programmabegroting is gedeeld, heeft het college de belangrijkste ambities, opgaven en risico’s voor ontwikkelingen binnen het ruimtelijke domein aangegeven. Daarin is ook geschetst hoe we om willen gaan met de beheersing van de risico’s onder meer in paragraaf 3.1 Regie vanuit Inzicht en hoofdstuk 4 Hoe: Investeringsstrategie. Naast bovenstaande beheersing van toekomstige risico’s vanuit de Ontwikkel- en Investeringsstrategie proberen we alle huidige risico’s vanuit de lopende ruimtelijke opgaven te beheersen. Dit doen we op projectniveau- en portefeuilleniveau in de ruimtelijke plannen. De financiële risico’s inclusief beheermaatregelen worden behandeld in de geheime bijlage bij het MPG: Risicoanalyse grondexploitaties 2026 (zaaknummer 513058). De belangrijkste risico’s worden samengevat in
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 26
de tabel Top 10 risico’s op blz. 154 en 155 in de Programmabegroting 2027-2030.
Vraag 9
Kunnen jullie aangeven voor welke ruimtelijke projecten deze verworven stikstofruimte gebruikt wordt?
Antwoord
De stikstofruimte is verworven voor de volgende 12 projecten: 1. Herontwikkeling Hoogbouw Ede-Zuid 2. Gebiedsontwikkeling Nieuw Maanen Ede (Pascalstraat- Galvanistraat) 3. Nieuwbouw brandweerkazerne Ede-Stad 4. Herinrichting sportpark Peppelensteeg 5. Nieuwbouw turnhal Peppelensteeg 6. Herontwikkeling appartementen Piet Heinstraat Ede 7. Bedrijventerrein Harskamp 8. Verzwaring netcapaciteit Ede-Wekerom 9. Herontwikkeling Groevenbeek Ede 10. Herontwikkeling gebouwen Hoofdkwartier 85/86 Ede (op WFC terrein) 11. Herinrichting kruispunt Klinkenbergerweg-Eikenlaan Ede 12. Nieuwe ambulancepost Ede-Stad Mogelijk zullen niet alle genoemde projecten kunnen of hoeven gebruikmaken van de stikstofruimte. Dat is afhankelijk van nadere uitwerking en planning.
Vraag 10
Bij het stukje over verdere groei agri-food(gerelateerde) bedrijven. Hoe gaan we ervoor zorgen dat het niet vooral food gerelateerde bedrijven betreft, en primaire voedselproducerende bedrijven steeds minder worden? Is hier een plan voor?
Antwoord
We zetten in op het versterken van de primaire agrarische sector in Ede. We stimuleren innovatie op het boerenerf, verbeteren het inzicht in de ontwikkeling en het perspectief van agrarische bedrijven. En daarnaast verkennen we hoe geschikte locaties beschikbaar kunnen blijven voor jonge boeren of opvolgers. Er is geen masterplan, maar wel een gerichte aanpak via meerdere sporen om primaire voedselproductie toekomstbestendig te houden. Dit is ook van
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 27
levensbelang voor toeleverende en verwerkende bedrijven in de gehele keten.
Vraag 11
Hoe worden de centra in de dorpen meegenomen? Hier lees ik vooral dat het levendig centrum Ede betreft?
Antwoord
Subdoel 'De winkelcentra in Ede blijven levendig en toekomstbestendig' heeft betrekking op alle winkelcentra in de gemeente Ede. Naast het ondersteunen van activiteiten en ondernemerschap werken we via de aanpak Vitale winkelgebieden aan het versterken van de dorpscentra. De prestatie 'Herinrichting van twee winkelgebieden' betreft Otterlo en Harskamp. Het onderzoek naar een ruimtelijk-economisch perspectief voor deze dorpscentra is afgerond. De uitkomsten worden verder opgepakt binnen het gebiedsteam. Voor Bennekom en Lunteren zijn in 2026 twee afzonderlijke verkenningen gestart. Deze worden in 2027 afgerond. Ook voor deze dorpscentra ontstaat daarmee een onderbouwd richtinggevend perspectief.
Vraag 12
Wat wordt verstaan onder doorontwikkeling Landgoedregelingen? Hoe is deze regeling nu, en zien we een groei in aanvragen?
Antwoord
Op dit moment zijn er hoogstens twee aanvragen per jaar omdat de voorwaarden vrij zwaar zijn en de mogelijke locaties beperkt. We onderzoeken hoe we gebruik van de regeling kunnen stimuleren en wanneer er meer gebruikt van zou worden gemaakt. En we willen in gesprek met de provincie, die mede de voorwaarden bepaalt in haar ruimtelijk beleid, over meer flexibiliteit in het toepassen van de regeling.
Vraag 13
Het landschapsfonds wordt geactualiseerd. Kan hier iets meer uitleg over komen?
Antwoord
De actualisatie is een wens vanuit het coalitieakkoord. Nu wordt het fonds gevuld door functiewisselingen in het buitengebied. we willen onderzoeken of er meer kansen zijn om het fonds te vullen. Bijvoorbeeld functiewijzigingen in het stedelijk gebied.
Vraag 14
Bij de actualisatie zandwegen, wordt hierin ook gekeken naar de fietspaden welke hier vaak langs lopen, of valt dit alleen onder Fietspaden buitengebied?
Antwoord
Ja, bij de actualisatie van het zandwegenbeleid wordt ook gekeken naar de fietspaden die hier vaak langs of in samenhang mee lopen. Daarbij wordt gekeken hoe hiermee om te gaan en wordt een afwegingskader opgesteld. De samenhang met het dossier Fietspaden buitengebied wordt daarin meegenomen.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 28
PRO
Vraag 1
De brede SPUK-regeling komt te vervallen. Hierdoor is er 0.6 miljoen neutraal gebudgetteerd. Is er in deze begroting budget gereserveerd om het wegvallen van deze regeling op te vangen?
Antwoord
Vanaf 2027 worden de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) en de SPUK Stimulering Sport samengevoegd tot één nieuwe 'SPUK Stimulering Sport en BRC-regeling'. Per saldo verandert er niks, alleen de naamgeving.
Vraag 2
Welke evenementen vallen precies onder DNA-evenementen?
Antwoord
Dit zijn publieksevenementen die voorzien in een behoefte van een breed publiek en passen bij het karakter van onze kernen. Ze bestaan al lange tijd en zijn belangrijk voor de sociale verbinding tussen onze inwoners. Voorbeelden van DNA-evenementen zijn de Heideweek, de Vlegeldag, de Schaapscheerdersdag, de Valkse Dag en het Rondje om de Koepel. In totaal zijn dit zo'n 30 evenementen.
Vraag 3
Wat zijn de voorwaarde om tot DNA-evenementen gerekend te worden?
Antwoord
Een DNA-evenement voldoet aan de volgende kenmerken: • Draagt bij aan de sociale cohesie binnen onze gemeente als geheel dan wel binnen individuele kernen; • Past bij de cultuur van een individuele kern van onze gemeente; • Trekt met name inwoners uit de gemeente Ede aan; • Wordt over het algemeen georganiseerd door een groep gemotiveerde en betrokken vrijwilligers; • Kent een lange historie en zal zonder tegenslagen (bijvoorbeeld corona) ook altijd binnen onze gemeente georganiseerd worden. Wordt het niet georganiseerd, zoals ten tijde van corona, dan wordt het ook echt door inwoners gemist; • Leunt sterk op gouden successen uit de lange historie én kent vormen van vernieuwing; • Vraagt van de gemeente met name een faciliterende en stimulerende rol.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 29
Vraag 4
Welke biotoopgebieden zijn er op dit moment in Ede?
Antwoord
Zes molenbiotopen voor historische windmolens en verder nog geen monumentenbiotopen.
Vraag 5
Welke scholen zijn/ of worden betrokken bij cultuureducatie?
Antwoord
Alle basisscholen en scholen voor gespecialiseerd onderwijs (GO) in de gemeente Ede. Ook in CMK4 kunnen alle VO scholen in de gemeente Ede meedoen. De VO Scholen worden hierover apart geïnformeerd
Vraag 6
De SPUK-regeling jongerencultuur en talent vervalt. Hierdoor is 50.000 budget neutraal begroot. Is er in deze begroting budget gereserveerd om het wegvallen van deze regeling op te vangen?
Antwoord
Nee, in de begroting zijn geen aanvullende middelen gereserveerd om het wegvallen van de SPUK-regelingen Jongerencultuur en Jongeren en Talent op te vangen. De regelingen worden vanaf 2027 niet meer uitgevoerd. Hierdoor vervallen zowel de bijbehorende inkomsten als de uitgaven van € 50.000. Dit is budgettair neutraal.
Vraag 7
De SPUK-regeling voor de bibliotheken Bennekom en Otterlo zijn vervallen. Was dit een incidentiele of structurele regeling?
Antwoord
Dit was een incidentele regeling.
Vraag 8
Komen er structurele middelen beschikbaar voor beleid tegen geweld in afhankelijkheidsrelaties?
Antwoord
Het Rijk heeft in de miljoenennota voor onderdelen van de aanpak extra middelen gereserveerd (zieKamerbrief over middelen aanpak geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld Miljoenennota 2027). Voor een deel gaat het om structurele middelen. Tegelijkertijd is de concrete invulling en verdeling, ook richting gemeenten, op meerdere onderdelen nog onderwerp van nadere uitwerking samen met de VNG en gemeenten.
Vraag 9
De CBS-risico-indicator budget onderwijsachterstanden is herijkt. De beschikking kwam naar verwachting eind september binnen. Is deze al binnen? Val de herijking positief of negatief uit?
Antwoord
De beschikking van OCW is eind september ontvangen. De herijking valt negatief uit voor Ede. De gemeenteraad is op 15 oktober 2026 separaat door het college geïnformeerd.
Vraag 10
Krijgt de afdeling leerplicht meer capaciteit om het toetsingskader art. 5 sub B uit te voeren?
Antwoord
Nee, dit is niet nodig. We denken met de huidige formatie de uitvoeringswerkzaamheden op te kunnen pakken.
Vraag 11
Hoeveel aanvragen waardering mantelzorg zijn er het afgelopen jaar geweest?
Antwoord
In 2026 zijn er 821 aanvragen mantelzorgaanvragen geregistreerd.
Vraag 12
Het aantal melding bij Vizier-Oost zijn gestegen. Is er de afgelopen periode gewerkt aan bekendheid van het discriminatiemeldpunt?
Antwoord
We werken voortdurend aan de bekendheid van discriminatie.nl. Bijvoorbeeld door informatie op onze website, communicatie-uitingen
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 30
over Inclusie, aanwezigheid van Vizier op informatiemarkt EdePride en in gesprekken met onze samenwerkingspartners.
Vraag 13
De SPUK-regeling Onderwijsachterstandsbeleid vervalt. Is er in deze begroting budget gereserveerd om het wegvallen van deze regeling op te vangen?
Antwoord
De SPUK-regeling Onderwijsachterstandenbeleid vervalt niet. Wel pakt deze regeling voor Ede financieel ongunstiger uit dan voorheen (zie ook het antwoord op vraag 9). Op dit moment zet de gemeente geen extra eigen middelen in om de lagere rijksbijdrage op te vangen.
Vraag 14
Wat is de gemiddelde wachttijd momenteel voor een WMO- aanvraag?
Antwoord
Op dit moment is de gemiddelde wachttijd tot een keukentafelgesprek 4-6 weken.
Vraag 15
Is er een tijdindicatie aan te geven wanneer de implementatie van Participatiewet in balans afgerond is?
Antwoord
De invoering van de Participatiewet in Balans loopt gefaseerd. Naar verwachting wordt een groot deel van de implementatie gerealiseerd in 2027. Deze planning blijft afhankelijk van uitvoeringscapaceit, ICT- aanpassingen en ervaringen in de praktijk.
Vraag 16
Op welke manier vindt nazorg plaats binnen de schulddienstverlening?
Antwoord
Nazorg is onderdeel van het plan van aanpak bij de beschikking schulddienstverlening. Hoe de ondersteuning eruitziet is maatwerk. Bij het afsluitende gesprek bespreken we met de inwoner welke behoefte aan ondersteuning er blijft. Dit kan in de vorm van budgetbegeleiding of flankerende hulp.
Vraag 17
Op welke manier worden medewerkers meegenomen in deze ontwikkelingen binnen de schulddienstverlening?
Antwoord
We bespreken de ontwikkelingen op de afdeling. Daarnaast volgen de medewerkers een jaarlijkse actualiteitendag en zijn er diverse mogelijkheden voor opleiding en het volgen van informatieve sessies via de branchevereniging NVVK.
Vraag 18
Is de verwachting dat 1 september 2027 afdoende is om de brede ondersteuning toeslagenaffaire af te ronden?
Antwoord
Inwoners kunnen zich tot 1 september 2027 melden, deze deadline is landelijk ingevoerd. Inwoners die zich voor die tijd melden hebben twee jaar recht op hulp vanuit de brede ondersteuning. Hierna kan dit voortgezet worden door de vakafdelingen.
Vraag 19
Wat is het te verwachten effect van et overdragen van de studietoeslag naar het DUO?
Antwoord
Overdracht van de studietoeslag naar DUO leidt naar verwachting tot een vermindering van de gemeentelijke uitvoeringslasten en bevordert landelijke uniformiteit.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 31
Vraag 20
Er is 0.20 miljoen beschikbaar voor alleenverdienersproblematiek en IBO-middelen. Zijn er na deze beschikbaarstelling nog middelen beschikbaar voor dit doel uit de reserve overlopende verplichtingen?
Antwoord
Nee. De reserve overlopende verplichtingen wordt ingezet om budgetten die nog niet zijn besteed in het oorspronkelijke begrotingsjaar, beschikbaar te houden voor besteding in een volgend jaar. De reserve is daarmee een technisch instrument voor budgetoverheveling en geen bron van aanvullende financiële middelen. De beschikbaar gestelde € 0,20 miljoen voor de alleenverdienersproblematiek en de IBO-middelen is/worden voor dat doel ingezet. Na deze beschikbaarstelling zijn er vanuit deze reserve geen aanvullende middelen meer beschikbaar voor deze doeleinden. Wel is inmiddels vanuit het Rijk bekend geworden dat de IBO-middelen een structureel karakter krijgen, waardoor hiervoor in de toekomst structurele middelen beschikbaar komen.
Vraag 21
Er is 3.3 miljoen geïnvesteerd in de verbouwing van de opvang aan de Galvanisatraat. Voor hoeveel jaar voldoet het gebouw nu aan de eisen?
Antwoord
De investering is gedaan om het gebouw te verbeteren en voor een langere periode geschikt te houden voor opvang. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden kan het gebouw in ieder geval nog vijf jaar worden gebruikt. Naar verwachting is gebruik gedurende een langere periode eveneens mogelijk. Regulier onderhoud blijft daarbij noodzakelijk.
Vraag 22
Wat betekent het herverdeeleffect voor de gemeente Ede?
Antwoord
Met ingang van 2027, en volgens een ingroeipad, ontvangt de gemeente Ede middelen beschut werk_op basis van realisatie_. Tot en met 2026 vond financiering plaats op basis van een aanname van het Rijk over gerealiseerde/te realiseren beschut werkplekken. Het herverdeeleffect zou financieel kunnen betekenen dat de gemeente Ede minder middelen krijgt. Het aantal beschut werkplekken is in relatieve zin namelijk laag. Zie verder de antwoorden op de vragen 23 en 24.
Vraag 23
Wordt er naar verwachting meer beschut werk gerealiseerd?
Antwoord
Het aandeel beschut werk is afhankelijk van het aantal positieve indicaties beschut werk door het UWV. De jaarlijkse trend is een stelselmatige toename van beschut werk (2026: 38 werkplekken). De verwachting voor 2027 en volgende jaren is dit aantal te vergroten met
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 32
een extra impuls op de samenwerking met Vso/Pro, de Wmo en dagbesteding, en een nadere analyse van werkenden (met beperkingen waarop ondersteund wordt) die toch terugvallen vanuit werk naar bijstandsafhankelijkheid.
Vraag 24
Wat zijn de te verwachten financiële gevolgen van de herverdeling?
Antwoord
Vooralsnog gaan we uit van een positief effect van de extra impuls op het verkrijgen van de middelen beschut werk (vraag 24). Het precieze effect vervolgens op het financieel kader van Werkkracht (de jaarlijkse basis voor de begroting van Werkkracht) over 2027 en volgende is nog moeilijk te voorspellen. Het weerstandsvermogen van Werkkracht, waarmee risico's worden opgevangen, is naar verwachting voor nu robuust genoeg om eventuele negatieve financiële effecten af te vangen.
Vraag 25
De regionale doelgroep specifieke aanpak vervalt. Worden de mensen die onder deze aanpak vallen ondergebracht in een andere aanpak?
Antwoord
Ja. Voor bijvoorbeeld jongeren in een kwetsbare positie is een Regionaal Programma Jongeren opgestart. Hiermee wordt een al gestarte praktijk geborgd, zoals jobcoaches en lifecoaches via Werkkracht Ede BV die zijn toegevoegd aan de loopbaanbegeleiding binnen het onderwijs (Vso/Pro en Mbo), en worden nieuwe initiatieven ontplooid. Voor bijvoorbeeld statushouders zijn onder de vervallen regeling initiatieven gestart zoals cultuursensitief werken, anderstalige jobcoaches en specifieke duale trajecten die (lokaal) geborgd zijn via Werkkracht Ede BV. Regionale initiatieven kunnen verder ontwikkeld worden mede met inzet van de financieringsruimte van het Regionaal Werkcentrum Foodvalley.
Vraag 26
Er is een stijging te zien van het aantal aanvragen van bijzondere bijstand. Is hier een verklaring voor?
Antwoord
Een gedeeltelijke verklaring is de stijging van het aantal huishoudens dat de regeling 'Meer kinderen meedoen' en 'meer volwassenen meedoen' heeft aangevraagd, nadat hier tijdens de coronaperiode minder aanvragen zijn geweest. Inwoners zijn hier actief op gewezen.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 33
Ook nam onder andere het aantal aanvragen voor inrichtingskosten toe.
Vraag 27
Er komt een wijziging in het BOA-bestel. Wanneer is de te verwachten wijziging geïmplementeerd?
Antwoord
De wijzigingen in het BOA bestel zullen gefaseerd plaatsvinden. Het streven van het Rijk is daarbij om de wijzigingen medio 2028 vastgesteld te hebben. De volledige implementatie van de gehele bestelswijziging op lokaal niveau zal na die tijd plaats kunnen vinden. Momenteel zijn werkgroepen, waarin de VNG is vertegenwoordigd en Ede deelneemt aan klankbordgroepen, op rijksniveau met specifieke wijzigingsvraagstukken aan de slag. De gedetailleerde impact op lokaal niveau is daarom op dit moment nog niet te overzien.
Vraag 28
Op welke wijze is preventie onderdeel van de professionalisering van toezicht en handhaving?
Antwoord
Preventie, en het pro-actief en preventief optreden door handhavers, is integraal onderdeel van de werkwijze van de afdeling THOR. Handhavers zijn opgeleid en getraind om situationeel te kunnen handelen binnen alle stappen van de veiligheidsketen van pro-actie tot respons.
Vraag 29
Ede Doet cheques worden verhoogd naar 8 euro. Op welke manier wordt middelen voor Ede Doet gereserveerd?
Antwoord
De verhoging van 50 cent leidt tot extra kosten ter hoogte van €28.350. Deze kosten worden gedekt uit product Wijkbeheer. Het voorstel past daarmee binnen de begroting van 2027. Eerder is er gekeken naar indexering, maar er is toen besloten om het bedrag nog niet op te hogen vanwege een niet afgerond bedrag (bijvoorbeeld € 7,70) en te wachten tot het bedrag verder geïndexeerd kon worden. 2027 is hiervoor het jaar dat dit mogelijk is.
Vraag 30
Wat gebeurd er met de middelen wanneer niet alle Ede Doet cheques worden uitgegeven?
Antwoord
De afgelopen jaren is het percentage verzilverde bonnen nagenoeg gelijk (rond de 54%). Op dit bedrag is de begroting gebaseerd. Omdat de kosten voor Ede Doet worden gedekt vanuit wijkbeheer, kunnen eventuele overgebleven middelen worden ingezet binnen product Wijkbeheer.
Vraag 31
Waar wordt de 0.50 euro per verkochte dagkaart straks ondergebracht nu de reserve Parkeren vervalt?
Antwoord
De reserve parkeren vervalt niet, maar wordt omgezet van een egalisatiereserve naar een bestemmingsreserve. De € 0,50 per
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 34
verkochte dagkaart wordt hierin ondergebracht en blijft binnen de reserve apart inzichtelijk voor het mobiliteitsfonds Ede-centrum.
Vraag 32
Er zijn minder begrafenissen. De kosten hiervan moeten uiteindelijk 99% kostendekkend zijn. Betekent dit dat de kosten voor begraven voor inwoners die dit nog wel willen uiteindelijk hoger zijn?
Antwoord
In 2026 en 2027 is de kostendekkendheid van begraven 99%, uiteindelijk moeten de kosten 100% kostendekkend zijn. Bij minder begrafenissen betekent het inderdaad dat de kosten voor inwoners die dit nog wel willen, hoger worden.
Vraag 33
De legesopbrensten kabels en leidingen worden verhoogd met 29.3%. Bij wie worden deze kosten in rekening gebracht en wanneer worden die betaald?
Antwoord
De kosten worden in rekening gebracht bij de indiener van het instemmingsbesluit of de melding. Dat is meestal een aannemer, maar kan ook het nutsbedrijf zelf zijn. Net wie de aanvraag doet. De kosten worden gefactureerd zodra het besluit is genomen, die worden verzameld zodat dit elke maand wordt gefactureerd.
Vraag 34
Er staat:’ De decentralisatie-uitkering vrouwenopvang en de jaarlijkse rijksindexatie dekken de hogere uitvoeringskosten niet volledig. Voor de regio resteert vanaf 2027 een structureel tekort van € 440.000; het aandeel van Ede is € 200.000 per jaar. Voorgesteld wordt om dit bedrag structureel beschikbaar te stellen.’ Komt dit bedrag uit de algemene middelen?
Antwoord
Ja.
Vraag 35
Zero-emissiezone: Er staat: ‘vanaf 2029 laten we daarnaast €240.000 aan gemeentelijke middelen voor duurzaamheid vrijvallen. De verwachting is dat de middelen van het Rijk toereikend zijn om de ambities te realiseren.’ Welke ambities worden hier bedoeld? En wat is de aanleiding voor deze verwachting?
Antwoord
Het gaat hier om de ambities die zijn opgenomen in het klimaatakkoord en zijn doorvertaald in het Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal. Hier zitten berekeningen op het gebied van CO2- reductie en opwek achter. Berekeningen laten op dit moment zien dat de huidige middelen voldoende zouden moeten zijn voor de benodigde activiteiten. Mocht dit de komende jaren worden bijgesteld, dan komen we daarop terug bij de raad.
Vraag 36
Herinrichten Groenstrook Tooroplaan: Blijven de aanwezige volwassen bomen daarbij behouden?
Antwoord
Uitgangspunt is dat de bestaande bomen worden gehandhaafd en dat het bestaande groen versterkt wordt. Daarbij wordt ook naar de kwaliteit van de bestaande bomen gekeken. Dan kan het soms nodig zijn om sommige bestaande bomen te kappen.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 35
Vraag 37
Er staat: ‘Tevens zijn maatregelen afgekondigd om de veiligheid van vrouwen in de publieke ruimte te verbeteren.’ Welke maatregelen worden hier bedoeld?
Antwoord
Bij maatregelen in de publieke ruimte kun je denken aan het snoeien van onoverzichtelijke bosschages en het verbeteren van de verlichting of extra aandacht voor vrouwveiligheid bij surveillances. Dit wordt verder uitgewerkt in een plan van aanpak. Dit volgt bij de perspectiefnota 2028-2031.
Vraag 38
Er staat: ‘We bereiken en borgen een dekkend, 24/7 bereikbaar netwerk van AED’s.’ Worden reanimatiecursussen en herhalingscursussen daar ook in meegenomen en begroot?
Antwoord
Ja, ook het trainen van burgerhulpverleners valt hieronder.
Vraag 39
Er wordt gesproken over het verkennen van nieuwe grootschalige opwekprojecten. Betreft dit alleen zonnestroom of ook windenergie en geothermie?
Antwoord
Dit betreft alle vormen van grootschaligeelektrische opwek. In de omgevingsvisie is opgenomen hoe de verdeling naar verschillende bronnen er uit ziet. Zie figuur 3.3 in de paragraaf 3.3.3. Duurzame klimaat en energietransitie: link. De onderzoeken en verkenning naar Geothermie wordt ook opgepakt. Er is uiteindelijk minder elektrische opwek nodig, wanneer geothermie kan worden benut.
Vraag 40
Zijn bij het aantal elektrische auto’s per 10.000 ook bedrijfsauto’s meegerekend? Zo niet, zijn daar aparte data van? En zijn er ook data van bedrijfsauto’s op waterstof?
Antwoord
Nee bij deze data zijn bedrijfsauto's niet meegenomen. Hier is aparte data van beschikbaar via de klimaatmonitor. Ook is er data beschikbaar van bedrijfsauto's op waterstof.
Vraag 41
Waarom zijn de warmteproductiecijfers van het warmtebedrijf over 2024 en 2025 niet bekend en is het cijfers van 2023 een prognose?
Antwoord
In deze dataverstrekking zijn we afhankelijk van het Warmtebedrijf. Het Warmtebedrijf is niet verplicht om de gegevens met de gemeente te verstrekken. Het Warmtebedrijf levert deze gegevens aan bij de ACM. De rapporten en daarmee de data zijn nog niet ontvangen.
Vraag 42
Er staat: ‘De subsidie, voor het realiseren van bovenwettelijke emissie reducerende maatregelen aan de warmtecentrales Knuttel- en Geerweg, is ingetrokken en teruggevorderd omdat de werkzaamheden niet zijn uitgevoerd.’ Het komt in de begroting niet terug. Waarom zijn die werkzaamheden niet uitgevoerd? En waarom wordt er niet op ingezet dat dit alsnog gebeurt?
Antwoord
Het is een keuze van het Warmtebedrijf om de maatregelen niet te treffen, ondanks dat gemeente en provincie hier ruimschoots de tijd voor hebben gegeven. Omdat het bovenwettelijke maatregelen zijn, kunnen we dit als gemeente (en in dit geval Provincie) niet afdwingen. Ondanks verlenging van de subsidietermijn kon het Warmtebedrijf niet aangeven of en wanneer de subsidie ingezet zou gaan worden, waarna besloten is deze in te trekken.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 36
Vraag 43
Er staat: ‘ We werken aan de transformatie van een vakantiepark’. Welk park betreft het?
Antwoord
We zijn gestart met het vakantiepark Horabos. We gebruiken dit park als pilot om het concept transformatiebeleid aan te scherpen en uitvoerbaar te maken.
Vraag 44
Er staat: ‘We vergroten het inzicht in de effecten van klimaatverandering.’ Kan dit worden toegelicht?
Antwoord
Vanuit het Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie worden met enige regelmaat klimaatstresstesten uitgevoerd waardoor we inzicht hebben in hoe kwetsbaar zijn onze stad, de dorpen en het buitengebied voor extreme neerslag, hitte en droogte. Via deelname aan het onderzoeksprogramma CSI trees van de WUR krijgen we inzicht in welke boomsoorten het veranderende stedelijke klimaat aankunnen.
Vraag 45
Er staat: ‘Incidenteel budget van €240.000 voor impuls (vrouwen)veiligheid in de openbare ruimte komt te vervallen.’ Kan dit worden toegelicht?
Antwoord
Bij de Programmabegroting 2026-2029 is amendement 4 ‘Extra impuls aan (vrouwen)veiligheid in de openbare ruimte’ met algemene stemmen aangenomen waarin staat dat de resterende middelen van de SUP-vergoeding en prullenbakvergoeding besteed worden aan het verbeteren van (vrouwen)veiligheid in de openbare ruimte in 2026. Dus alleen voor 2026 is hiervoor geld beschikbaar gesteld. Zie ook pag. 42 van de Programmabegroting 2027-2030: Van het beschikbaar budget van € 240.000 wordt naar verwachting een bedrag van circa € 100.000 niet besteed in 2026. Voorgesteld wordt dit bedrag via een resultaatbestemmingsvoorstel over te hevelen naar 2027 en in te zetten voor de opzet van het nieuwe programma Vrouwenveiligheid. Het nieuwe programma Vrouwenveiligheid brengt bestaande activiteiten in kaart, verbindt deze beter en versterkt ze waar nodig. Daarbij wordt gekeken naar maatregelen in de openbare ruimte, opvang, veiligheid en bewustwordingscampagnes. In de Perspectiefnota 2028-2031 wordt aanvullende structurele financiering aangevraagd voor verdere uitvoering van het programma.
Vraag 46
Investeringen bij post ‘Bomen’: volgend jaar €631.000, in 2028 €96.000 en de jaren daarna gaat de post naar nul. Kan dit worden toegelicht?
Antwoord
Bij de Perspectiefnota 2016-2019 is voor 10 jaar een krediet van € 600.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 37
Bomenbeleidsplan. In 2027 en 2028 staan projecten geraamd die de afgelopen jaren doorgeschoven zijn. Bij de Perspectiefnota 2026-2029 is voor 10 jaar een krediet van € 6 miljoen beschikbaar gesteld (wordt jaarlijks geïndexeerd) voor vervangingen in de openbare ruimte incl. bomen. Vanaf 2027 is dus geen sprake meer van een afzonderlijk krediet voor bomen. Het gehele krediet staat vermeld onder het kopje ‘Openbare ruimte (wegen, openbare verlichting, groen, etc.) en is dus ook bestemd voor bomen.
Vraag 47
Uit recent onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit in Ede beter wordt en gaat worden. Mensen van 30 jaar en ouder leven daardoor naar schatting 71 dagen langer in 2030 ten opzichte van 2025. Is bekend of het niet invoeren van de Zero-emissiezone hier effect op heeft?
Antwoord
Het wel of niet invoeren van de ze-emissiezone heeft een minimaal effect op de totale luchtkwaliteit (fijnstof en stikstof) in Ede-centrum volgens onderzoek van Goudappel (Rapportage Nut en of noodzaak ZE- zone Ede). Dit onderzoek is als bijlage meegezonden met de beantwoording van de technische vragen ten aanzien van de programmabegroting 2027-2030.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 38
D66
Vraag 1
Op welke manier wordt er nu opvolging gegeven aan het initiatiefvoorstel voor permanente opvang asielzoekers?
Antwoord
Op dit moment worden de asielzoekers in Ede opgevangen op de Kop van Deelen en de Galvanistraat. Aan de Galvanistraat is inmiddels een Duurzame Gemeentelijke Opvang (DGO) gerealiseerd, welke open zal zijn tot 30 juni 2030, met een optie tot verlengen tot 30 juni 2035. Tot op heden is er nog geen geschikte locatie gevonden welke voldoet aan de punten van het initiatiefvoorstel ter vervanging van locatie Kop van Deelen. Deze zoektocht loopt nog door.
Vraag 2
Op welke manier wordt er opvolging gegeven aan de motie ondernemersfonds?
Antwoord
Op dit moment wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een ondernemersfonds. De raad wordt binnenkort in een informatieve sessie bijgepraat over de vorderingen en de voorstelde aanpak.
Vraag 3
Welke concrete uitvoering is er gegeven aan de motie Urgentie daklozen? Welke aanpassingen hebben er plaatsgevonden in het beleid (mede) nav deze motie?
Antwoord
De raad is in december 2025 door het college middels een memo geïnformeerd over de aanpak van dakloosheid. Daarin zijn verschillende lijnen benoemd. Met ingang van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting per juli 2026 zijn verschillende aandachtsgroepen benoemd tot wettelijk urgent en kunnen zo versneld aanspraak maken op een sociale huurwoning. Een deel van de (dreigend) dakloze personen die geteld zijn in de ETHOS telling valt hieronder. Om ervoor te zorgen dat deze aandachtsgroepen verdeeld over de regio gehuisvest worden (‘fair share’) is in maart 2026 het Afsprakenkader Huisvesting Aandachtsgroepen vastgesteld. Op dit moment is een herijking versie van de huisvestingsverordening in voorbereiding waarin de nieuwe urgentieregels worden verwerkt. Deze wordt verwacht in de loop van 2027. Vanuit het Programma Beter Benutten Bestaande Woningvoorraad wordt volop ingezet op het vergroten van het aantal woonplekken via woningdelen, splitsen en tijdelijke huisvesting. In het voorjaar van 2026
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 39
is er een lokale campagne uitgerold om hier bekendheid aan te geven. Daarnaast gaan we onverminderd door met de woningbouwprogrammering voor het realiseren van woningen in de nieuwbouw en met transformatie. Deze koers verankeren we in het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma, wat medio 2027 gereed zal zijn voor vaststelling. Zo lopen we het woningtekort in en zijn er steeds meer woningen beschikbaar om dakloosheid te voorkomen en op te lossen. Begin 2026 is gestart met de beweging Wonen Eerst, waarbij het uitgangspunt is dat dakloze inwoners zo snel mogelijk toegang krijgen tot een passende en duurzame woonplek. Hiervoor is een regionale, integrale, werkgroep opgericht en zijn verschillende plenaire sessies georganiseerd om de mogelijkheden en randvoorwaarden te verkennen. Momenteel wordt een voorstel voorbereid om de aanpak Wonen Eerst gefaseerd in te voeren, te beginnen met een afgebakende doelgroep. Dit heeft nog niet geleid tot concrete aanpassingen van het urgentiebeleid. Wel wordt hiermee gewerkt aan het vergroten van de huisvestingsmogelijkheden voor dakloze inwoners.
Vraag 4
Is het zwarte laantje inmiddels (in lijn met de aangenomen motie daarover) opgenomen als gemeentelijk erfgoed?
Antwoord
Het Zwarte Laantje heeft nog geen beschermde erfgoedstatus. Komend jaar wordt, mede in het kader van het lopende project Monumentenbiotopen, beoordeeld of bescherming als gemeentelijk monument of planologische borging in het Omgevingsplan het meest doelmatige en effectieve instrument is om de cultuurhistorische waarden van de laan te beschermen. Op basis van deze afweging wordt het benodigde besluitvormingsproces voor de bescherming van de laan in gang gezet.
Vraag 5
Welke concrete actie is er vanuit het college ondernomen nav de aangenomen motie Behoefteonderzoek voor meer/nieuw openbaar onderwijs?
Antwoord
Het initiëren van een behoefteonderzoek openbaar onderwijs ligt bij Proominent. Tot op heden zijn er nog geen stappen daartoe gezet.
Beantwoording raadsvragen Programmabegroting 2027-2030 (versie 26-10-2026) 40