Haarlem, 13 november 2026
Gemeente Haarlem
Raadsfractie PvdA Ons kenmerk PCM/2019/256859
t.a.v. mevrouw Schopman Datum 2 april 2019
Afdeling Project- en Contractmanagement
Contact K. Kapteijn
Telefoon 023-5113979
E-mail kkapteijn@haarlem.nl
Onderwerp: Collegebesluit ontwikkeling Koepel en Business Case
Geachte mevrouw Schopman,
Op 24 maart 2019 heeft u 55 vragen gesteld waarvan 15 ex art. 38 RvO inzake de gevraagde zienswijze op het collegebesluit over het ontwikkelen van de Koepel. Met deze brief geven wij antwoord op deze 15 vragen, waarbij wij de nummering uit uw document aanhouden. Hieronder is uw vraag steeds cursief weergegeven, waarna het antwoord van het college volgt. De overige vragen zijn technisch van aard en zijn inmiddels via de gebruikelijke weg
beantwoord.
_1._ _Er_ _wordt_ _gesteld_ _(blz._ _1)_ _in_ _het_ _Collegebesluit_ _dat_ _het_ _doorlopen_ _proces_ _sinds 2017_ _heeft_ _geleid_ _tot_ _een_ _'degelijk_ _voorstel_ _voor_ _een_ _'University_ _ofSmall_ _&_ _Medium_ _Business,_ _ook_ _al_ _is_ _het uiteindelijke_ _voorstel_ _anders_ _geworden_ _dan_ _aanvankelijk_ _werd_ _beoogd._ _Zou_ _je daaruit_ _kunnen_ _concluderen_ _dat_ _P_ _(=Panopticon) niet_ _heeft_ _voldaan_ _aan_ _de_ _harde_ _voorwaarden_ _zoals_ _gesteld in_ _de_ _gesloten_ _koopovereenkomst?_
Antwoord: zie ook bijlage 4. Op basis van de Loi's heeft de gemeente in april 2018 (eerste toetsingsmoment koopovereenkomst) aan Panopticon de ruimte gegeven om met de SRH en GSE de plannen voor een private academische bacheloropleiding uit te werken. In de wetenschap dat daarmee het oorspronkelijke plan op de achtergrond was geraakt, heeft het college nieuwe uitgangspunten geformuleerd. Met het voorstel van SRH en GSE voldoet P nog niet aan de voorwaarden zoals die formeel zijn vastgelegd in de koopovereenkomst; de huurovereenkomst is nog niet ondertekend en de entiteit is nog niet opgericht. Ook is voor de academische accreditatie een langer benodigd tijdpad geschetst. Al die aspecten zijn vastgelegd in de Sok en daarmee is het ondertekenen van de Sok het maximaal haalbare. Het komt tegemoet aan de nieuwe uitgangspunten van het college.
2. _In_ _de_ _koopovereenkomst_ _staan_ _bij_ _20-A_ _lid_ _2_ _als_ _voorwaarden_ _gesteld:_ _realisatie_ _van_ _academisch_ _onderwijs_ _(Nb._ _=_ _universitair/geaccrediteerd)_ _en_ _een_ _afgesloten_ _langlopend_ _huurcontract._ _Bij_ _niet_ _voldoen_ _aan_ _deze_ _voorwaarden_ _dan_ _heeft_ _de_ _gemeente_ _het_ _recht_ _om_ _de_ _verkoop_ _kosteloos_ _te_ _ontbinden_ _per_ _10-04-2019._
1/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl
_Op_ _welke_ _wijze_ _is_ _volgens_ _het_ _College_ _aan_ _bovenstaande 2_ _voorwaarden_ _uit_ _de_ _koopovereenkomst_
_voldaan per_ _10-4-2019?_
Antwoord: zie ook bijlage 4 van het collegevoorstel. Volgens de nieuwe uitgangspunten (zie antwoord op vraag 1) wordt toegewerkt naar een academisch geaccrediteerde opleiding. Het voorstel ('proposal') van SRH en GSE voldoet daaraan. Zodra het terugkooprecht vervallen is, wordt het huurcontract met deze partijen getekend, en zullen deze partijen de entiteit gaan oprichten.
_3a._ _Er wordt_ _gesteld_ _dat_ _de_ _SOK_ _aansluit_ _bij_ _de_ _uitgangspunten_ _van_ _het_ _College._ _Wat_ _zijn_ _die_ _uitgangspunten?_
Antwoord: zie de inleiding op pagina 5 van het collegevoorstel:
1. het onderwijsprogramma moet toewerken naar een academisch geaccrediteerde opleiding; 2. het onderwijsprogramma moet door de partijen zelf worden gefinancierd en men is niet afhankelijk van financiering door de gemeente; 3. aandacht voor de toegankelijkheid van de opleiding voor Nederlandse studenten, in het besef dat met de private partners andere uitgangspunten voor de business case gelden (i.c. niet gesubsidieerde en daarmee hoge collegegelden); 4. partijen zullen in het kader van het publiekrechtelijke spoor zelf voor een (goede ruimtelijke) onderbouwing moeten zorgdragen voor de overige functies; 5. bij de uitwerking dient toegewerkt te worden naar een sluitende business case voor de Koepel en
het onderwijs.
4. _Duwo,_ _Elan_ _en_ _The_ _Movies_ _hebben_ _mij_ _tijdens_ _de_ _door_ _P_ _georganiseerde_ _bijeenkomstjl._ _vrijdag_ _persoonlijk_ _laten_ _weten_ _dat,_ _ook_ _indien_ _het_ _terugkooprecht_ _er_ _wordt_ _afgehaald_ _c.q._ _de_ _gemeente_ _besluit_ _tot_ _terugkoop_ _e.d._ _en_ _P_ _geen_ _partij_ _meer_ _is_ _bij_ _de_ _ontwikkeling_ _vd_ _Koepel,_ _zij_ _graag_ _(met_ _ev.t_ _een_ _andere_ _partner/ontwikkelaar_ _o.i.d.)_ _hun_ _beoogde_ _huidige_ _plannen_ _voortzetten._ _Heeft_ _het_ _College_ _deze_ _toezeggingen_ _ook?_ _Is_ _er_ _bij_ _hen_ _naar_ _gevraagd?_
Antwoord: met DUWO en Elan is voorafgaand aan de doorlevering gesproken over de mogelijke situatie waarbij P geen partij meer zou zijn. In dat geval zouden zij met de gemeente in overleg treden over de nieuwe situatie. Deze partijen zijn eigenaar (geworden) van de omliggende gronden. Dat is anders voor de huurders. Panopticon heeft een coalitie gevormd met huurders. Het college heeft niet bij de huurders navraag gedaan naar de ambities ingeval zich scenario's voordoen waarbij Panopticon geen partij meer zou zijn. Panopticon is immers de initiatiefnemer en de huidige eigenaar met wie de gemeente een contractuele relatie heeft. Het college acht het richting P niet getuigen van behoorlijk bestuur om op dit moment de overeenkomst te ontbinden op inhoudelijke grondslag en vervolgens verder te gaan met dezelfde huurders. Overigens is het maar de vraag of ingeval van terugkoop de huurders zoals de Movies nog een positie zouden kunnen krijgen in een vervolgtraject. Die is er wel in de situatie dat een andere eindbelegger het eigendom (en daarmee alle rechten en verplichtingen) van Panopticon overneemt. Die is er niet (zonder meer) ingeval de gemeente gebruik maakt van het terugkooprecht.
2/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl
_6._ _Een_ _belangrijk_ _uitgangspunt_ _was_ _en_ _is_ _dat_ _er_ _geen_ _financiële_ _bijdrage_ _aan_ _het_ _onderwijsprogramma_ _door_ _de_ _gemeente_ _wordt geleverd._ _Waarom_ _kiest_ _het_ _college_ _dan_ _toch_ _voor_ _het_ _BASIS_ _pakket,_ _dat_ _vooral_ _gericht_ _zal_ _zijn_ _op_ _de_ _tripte helix,_ _en_ _waarvoor_ _naar_ _inschatting_ _enige_ _ambtelijke_ _capaciteit_ _(1,5_ _a_ _2_ _fte)_ _en_ _advies-_ _en_ _procesbudget_ _(€25.000_ _perjaar)_ _nodig_ _is?_
Antwoord: de inzet en het budget wordt benut om het voor de stad impactvolle initiatief bij de opstart te faciliteren en vooral om de synergie mogelijkheden in de triple helix optimaal te benutten; de inzet is vooral gericht op de kansen door samenwerking met andere partijen en instituten, op de
economische voordelen die voor de MKB-bedrijven in Haarlem en de MRA-regio kunnen ontstaan, op het profileren van Haarlem. Er wordt geen inzet gepleegd op het onderwijsprogramma. Het college kiest ervoor om zich in te zetten voor de triple helix, omdat het breder kijkt dan onderwijs en omdat we zien dat ook in andere steden waar een dergelijk college komt, er economische spin-off tot stand komt (zie ook de eerder toegezonden onderzoeksrapporten van Den Haag en Middelburg). Dat legitimeert voor het college de inzet van het BASIS pakket.
_9._ _Zoals_ _steeds_ _is_ _afgesproken_ _en_ _uitgesproken_ _door_ _het_ _college_ _de_ _afgelopen_ _jaren,_ _en_ _recent_ _geborgd_ _in_ _het_ _Coalitieakkoord_ _2018-2022,_ _zou_ _en_ _zal_ _de_ _gemeente_ _geen_ _cent_ _bijdragen_ _aan_ _de_ _uitwerking/realisatie_ _vd_ _plannen_ _van_ _P in_ _de_ _Koepel._ _Hoe_ _verhoudt_ _dit_ _zich_ _tot_ _een_ _te_ _willen_ _ondertekenen_ _SOK?_
Antwoord: het college ziet het realiseren van een onderwijsinstelling op academisch niveau en een innovatiecentrum in een tripie-helix context van grote economische en maatschappelijke waarde voor de stad. De proceskosten die met dit deel van de ontwikkeling gemoeid zijn, zijn opgenomen in het plan van aanpak. Daarbij wordt de keuze aan de gemeenteraad middels scenario's voorgelegd in hoeverre de gemeente wil investeren (kosten-baten). Begeleiding van de ruimtelijke ontwikkeling van de plannen wordt doorbelast naar Panopticon, Duwo en Elan.
_17._ _Hoe_ _realistisch_ _is_ _het_ _om_ _te_ _veronderstellen_ _6-7_ _mio_ _op_ _te_ _kunnen_ _halen_ _bij_ _"Haarlemmers'/_
_beleggers_ _vooreen_ _'university'_ _die_ _(voorlopig)_ _geen_ _universiteit_ _is,_ _maar_ _hbo;_ _waarvan_ _het_ _collegegeld_ _13.500_ _euro_ _bedraagt_ _en_ _voor_ _het_ _merendeel_ _uit_ _buitenlandse_ _studenten_ _zal gaan_ _bestaan?_
Antwoord: het betreft beleggers in het vastgoed. Dit lijkt realistisch, gezien het rendement op de investering in relatie tot het aflossen van het vreemd vermogen in een periode van 20 jaar, al zal dit moeten worden aangetoond in de komende periode. Het wordt bevestigd in de second opinion.
_25._ _Er_ _wordt_ _gesteld_ _dat_ _de_ _plannen_ _van_ _P_ _een_ _'unieke_ _kans_ _voor_ _Haarlem_ _opleveren_ _met_ _het_ _oog_ _op_ _de_ _voordelen._
_Wil_ _u_ _dat_ _concretiseren._ _Wat_ _is er_ _'uniek'_ _en_ _wat_ _zijn_ _de_ _'voordelen'?_
Antwoord: zie ook het antwoord op vraag 6. Uniek is de voor Haarlem beoogde academische bacheloropleiding, opgezet en geëxploiteerd door een op te richten Haarlemse entiteit (de
3/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl
'University of Small and Medium Business'). Uniek is de academische opleiding die zich toelegt op het MKB. Uniek is de beoogde samenwerking met het bestaande bedrijfsleven waardoor een smeltkroes van studenten en bedrijfsleven ontstaat. Uniek is CupolaXS dat zich met een incubator programma geheel richt op bestaande MKB bedrijven (op andere plekken gebeurt dat alleen voor startups). Uniek is de mix met maatschappelijke functies in een prachtig iconisch gebouw van Haarlem, en met een studentencampus eromheen. Uniek is tenslotte de internationale samenwerking van Global School for Entrepreneurship en de SRH Higher Education, die een joint programma opzetten op academisch niveau. De samenwerking in de triple-helix context biedt kansen voor het lokale bedrijfsleven, waar met name het MKB van zal profiteren. De verwachting is dat de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven ook een boost zal geven aan de werkgelegenheid in de stad.
_26._ _U_ _geeft aan_ _op_ _blz._ _8;_ _dat_ _het_ _Proposal_ _'anders_ _is_ _dan_ _aanvankelijk_ _beoogd'._ _Betekent_ _dit_ _dat_ _de_ _plannen/Proposal_ _dus_ _niet_ _voldoen_ _aan_ _de_ _voorwaarden_ _uit_ _de_ _koopovereenkomst?_
Antwoord: de oorspronkelijke opzet was om te komen tot een rijksbekostigde university college. Dat de plannen daarvan afwijken was bekend met de Letters of Intent die Panopticon met SRH en GSE had voorgelegd. Op grond daarvan heeft het college na uitgebreide toetsing van de Loi's aan de voorwaarden uit de koopovereenkomst de ruimte gegeven aan Panopticon om met SRH en GSE de plannen verder uit te gaan werken, in de wetenschap dat die plannen met het 'Proposal' dus afwijken van hetgeen oorspronkelijk was beoogd. Zie ook het antwoord op vraag 1.
_32._ _SRH/GSE_ _hebben_ _hun_ _onderwijsfocus_ _op_ _mkb,_ _innovatie,_ _duurzaamheid_ _e.d._ _De_ _Hogeschool_ _InHolland_ _in_ _Haarlem_ _biedt_ _dit_ _onderwijsprogramma_ _reeds_ _aan._ _De_ _afdeling_ _SUCH_ _van_ _InHolland_ _werkt_ _bijvoorbeeld_ _al_ _nauw_ _samen_ _met_ _het_ _mkb_ _in_ _Haarlem_ _e.o._ _Welke_ _kansen_ _voor_ _Haarlem_ _biedt_ _het_ _om_ _een_ _zelfde_ _onderwijsprogramma_ _aan_ _te_ _bieden_ _in_ _de_ _Koepel_ _als_ _wat_ _er_ _al_ _is_ _op_ _hemelsbreed_ _3_ _km_ _afstand_ _bij_ _InHolland?_
Antwoord: SRH/GSE zullen andere programma's aan gaan bieden dan Inholland. De groei naar academisch onderwijs en de investering in de academische leeromgeving biedt vanaf het begin al toegevoegde waarde. De focus op digitalisering, circulaire economie en ondernemerschap is een zeer brede waaraan alle hogescholen en universiteiten in Nederland aandacht besteden, de insteek, inhoud, didactiek en onderwijsvorm loopt echter zeer uiteen. Van zowel de zijde van SRH/GSE als van
InHolland is aangegeven dat men wil samenwerken om tot een onderscheidend en aanvullend programma te kunnen komen. Dat is door de hoge collegegelden overigens vooral in het belang van de SRH en GSE.
_34._ _Hoe ziet_ _u_ _de_ _'meerwaarde' van_ _het_ _huidige_ _voorgestelde_ _onderwijsaanbod in_ _de_ _Koepel_ _in_ _verhouding_ _tot_ _de_ _gevraagde_ _hoge_ _collegegelden_ _(13.500_ _t.o.v._ _2.100_ _euro_ _p/jaar)?_
Antwoord: het college acht het niet realistisch te veronderstellen dat een rijksbekostigde academische opleiding in de Koepel of in Haarlem gerealiseerd kan worden. Dat is niet haalbaar. In dat licht acht het college de private opleiding de enige kans dat een academische opleiding in
4/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl
Haarlem geboden kan gaan worden. Wel hebben de GSE en SRH de wensen van Haarlem ter harte genomen en nemen zij zelf initiatief om het collegegeld voor een deel van de Nederlandse studenten op basis van de business case met een flink aandeel buitenlandse studenten te halveren. Overigens vindt ook het college het aandeel van Nederlandse studenten relatief beperkt, maar dat is een trend
die ook in Delft, Eindhoven e.a. universiteiten zichtbaar is.
_39._ _Waarom_ _wordt_ _er_ _genoegen_ _genomen_ _met_ _een_ _'inspanningsverbintenis'_ _tot_ _het_ _behalen_ _van_ _een_ _academische_ _accreditatie_ _en_ _geen_ _'resultaatsverbintenis'._ _Is_ _gezien_ _hetgeen_ _is_ _opgenomen_ _in_ _de_ _koopovereenkomst,_ _de_ _'resultaatsverbintenis'_ _niet_ _de_ _enige_ _en_ _correcte_ _vorm?_ _(Het_ _vormde_ _immers_ _de_ _basis_ _voor_ _het_ _gunnen_ _vd_ _reallocatie_ _ten_ _koste_ _van_ _andere_ _geïnteresseerde_ _partijen)._
Antwoord: zoals bij vraag 1 is geantwoord, heeft het college bij het besluit over de Loi's in april 2018 besloten dat de partijen de gelegenheid krijgen toe te werken naar een geaccrediteerde academische onderwijsinstelling. Hierbij moet er worden geïnvesteerd in zowel het gebouw als in het onderwijs, en dat is de reden waarom het terugkooprecht eraf moet. Een resultaatsverplichting staat niet in verhouding tot de gevraagde investering, aangezien de NVAO autonoom over de accreditatie beslist.
Daarom is in de Sok een maximale inspanningsverplichting opgenomen.
_43._ _Als_ _gemeente_ _hebben_ _we_ _altijd_ _duidelijk_ _aangegeven_ _(alsook_ _vastgelegd_ _in_ _het_ _coa-akkoord)_ _dat_ _we_ _geen_ _cent_ _in_ _de_ _plannen_ _van_ _P_ _zouden_ _steken_ _en_ _alle_ _risico's_ _(investeringen,_ _financieel_ _etc._ _bij_ _P_ _en_
_consorten_ _lagen,_ _liggen_ _en_ _blijven_ _liggen?_ _Kunt_ _u_ _dat_ _onderschrijven?_
Antwoord: zie ook het antwoord op vraag 9. Overigens liggen de investeringen en risico's inderdaad
bij Panopticon en consorten.
_45._ _Hoe_ _ziet_ _het College_ _de_ _juridische positie_ _van_ _de_ _gemeente_ _indien_ _zij_ _de_ _SOK_ _heeft_ _ondertekend_ _en_ _allonge_ _heeft_ _vastgesteld_ _etc.,_ _maar_ _P_ _toch_ _niet_ _blijkt_ _te_ _kunnen_ _voldoen_ _aan_ _een_ _volledig_ _financieel_
_sluitende_ _businesscase?_
Antwoord: de business case is al als positief beoordeeld. Mocht de daarin opgenomen financieringsbehoefte niet door het aantrekken van financiering kunnen worden gehaald, dan kan de gemeente gebruik maken van haar terugkoopmogelijkheid. In de Sok is de ontbinding door de gemeente als ontbindende voorwaarde opgenomen: als de gemeente gebruik maakt van haar ontbindingsrecht, dan kan de Sok door een van de partijen worden ontbonden. Het is geheel afhankelijk van de feiten en omstandigheden op dat moment, of dat besluit ook rechtens stand houdt. In beginsel staat de gemeente bij het ontbreken van een volledige financiering in haar recht om gebruik te maken van de ontbindings- en terugkoopmogelijkheid.
5/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl
_46._ _Met_ _de_ _'ondertekening_ _van_ _de_ _SOK'_ _is_ _de_ _gemeente_ _immers_ _tot_ _een_ _(meer_ _of_ _minder_ _sturende)_
_'partner'_ _verworden_ _?_
Antwoord: met ondertekening van de Sok committeren partijen zich naar elkaar om de plannen te
realiseren, in de Sok is elke partner vanuit haar eigen rol en verantwoordelijkheid betrokken. De SRH
en GSE zijn verantwoordelijk voor het realiseren van het onderwijs, niet de gemeente. Wel kan
commitment van de gemeente daarbij helpen. Het commitment van de gemeente komt tot uiting in
een meerfaciliterende rol. De gemeente zal zich inspannen om de omstandigheden gunstig te krijgen
voor het project om te kunnen slagen.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders,
6/6
Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Kenmerk: PCM/2019/256859 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl