Bijlage B Annotatie Moties Agendapunt 8 ALV VNG 30-09-26

Bijlage B ANNOTATIE Agendapunt 8 ALV VNG 30-09-26

Aan: college van B&W Portefeuillehouder : Jan van den Bosch Datum vergadering : 28-09-2026 Zaaknummer: Behandelaar: Ed Schuur

Onderwerp Moties Stichtse Vecht en motie Zeist, Vijfheerenland

Doel: Advies ter voorbereiding bestuurlijk overleg ALV VNG op de moties: 1. Stichtse Vecht: Grip op asielinstroom; 2. Zeist, Vijfheerenland: Stop marktwerking publieke gezondheidzorg asiel.

1. Motie Stichtse Vecht – Grip op de asielinstroom

Kern van de motie De gemeente Stichtse Vecht vraagt aandacht voor de druk die de opvang van asielzoekers legt op gemeenten. In de eerste 36 weken van 2026 lag de instroom 8,8% hoger dan in dezelfde periode in 2025. Gemeenten hebben geen invloed op deze instroom, maar worden geconfronteerd met de gevolgen ervan. De motie wijst daarbij op de beperkte ruimte, woningvoorraad en ambtelijke capaciteit van gemeenten, naast de druk op zorg, onderwijs, veiligheid, maatschappelijk draagvlak en de schaarste aan huisvesting, et cetra. Stichtse Vecht vraagt de VNG om:

- het Rijk op te roepen de asielinstroom structureel te beperken;

- toe te werken naar een lager en meerjarig maximum voor de opvangcapaciteit die van gemeenten wordt gevraagd;

- bij de uitvoering van de Spreidingswet rekening te houden met andere gemeentelijke opvangen huisvestingsopgaven;

- hierover afspraken te maken met het kabinet en gemeenten over de voortgang te informeren.

Preadvies VNG Het VNG-bestuur ontraadt de motie. De VNG neemt bewust geen standpunt in over de gewenste hoogte van de asielinstroom en ziet dit als een verantwoording van het Rijk. De VNG herkent het signaal dat de opvang (te-)veel van gemeenten vraagt. Daarom heeft de VNG de resolutie ‘Rust in de keten, ruimte voor uitvoering’ opgesteld.

Advies college B&W: Motie Stichtse Vecht af te wijzen, met kennisneming van het preadvies van het VNG-bestuur om de motie te ontraden. De hoogte van de asielinstroom is een verantwoording van het Rijk. De gevolgen van de instroom worden in de resolutie asiel rust in de keten ruimte voor uitvoering voorgelegd.

2. Motie Zeist en Vijfheerenlanden – Stop marktwerking in de publieke gezondheidszorg asielzoekers

Kern van de motie De gemeenten Zeist en Vijfheerenlanden vragen aandacht voor de organisatie van de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Aanleiding is de aanbesteding door het COA van de Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA), waaronder de jeugdgezondheidszorg. De uitvoering zou overgaan van de GGD'en naar een externe partij. Inmiddels is afgesproken dat de GGD een overgangstermijn van drie jaar krijgt om de taak nog uit te voeren en zorgvuldig over te dragen. Volgens de indieners vraagt publieke gezondheidszorg om continuïteit, publieke regie en een goede verbinding met GGD'en en lokale (jeugd)teams. Periodieke aanbestedingen kunnen volgens hen leiden tot verlies van kennis en personeel, versnippering en onderbreking van zorg. Dit is volgens de motie extra belangrijk bij kwetsbare kinderen. De motie vraagt de VNG Zich in Europa in te zetten voor aanpassing van de Europese aanbestedingsregels. Het doel is dat publieke gezondheidszorg voor asielzoekers kan worden uitgezonderd van de aanbestedingsplicht. Ook wordt gevraagd het kabinet en de Tweede Kamer op te roepen zich hiervoor in Europa in te zetten. Als Europese regels meer ruimte bieden, zou Nederland volgens de motie geen strengere regels moeten hanteren dan noodzakelijk.