Wageningen, 17 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Bestuurlijke vragen over een onderwerp van de Politieke Avond Termijn voor beantwoording is 2 werkdagen
Col1 Col2 Partij VVD Datum vragen 10/09, uitgezet op 11 september door de grife Datum antwoorden Do 1 oktober _Inleiding_ Naar aanleiding van het Rekenkamerrapport 'Onderzoek Verbonden Partijen', de bestuurlijke reactie van het college en het raadsbesluit van 8 oktober 2026, legt de raad onderstaande bestuurlijke vragen voor aan het college ter beantwoording. Deze vragen combineren de dossierspecifieke over alle 11 verbonden partijen met de overkoepelende governance-vragen over de sturingskracht en rolinvulling van de raad welke we gaan bespreken de 17 [de] van September.
_Centraal antwoord t.a.v. bestuurlijke vragen:_
_Onderstaande gestelde vragen raken aan een belangrijk verbeterpunt uit het_ _Rekenkameronderzoek. Gemeente Wageningen kent een gegroeide praktijk van sturing op_ _verbonden partijen, maar kan explicieter vastleggen welke specifieke Wageningse doelen en_ _resultaten per verbonden partij worden nagestreefd. Als de raad besluit om het college hiertoe_ _opdracht te geven (zie raadsbesluit en -voorstel), dan werkt de organisatie dit de komende_ _maanden verder uit en komen we z.s.m. hiervoor terug bij de raad om daar het gesprek over te_ _voeren. Naar verwachting kunnen we dit Q1 2027 agenderen bij de raad._
_Momenteel verwijzen wij voor meer informatie over de doelen van onze verbonden partijen naar_ _het overzicht GR’en/verbonden partijen die we dit voorjaar hebben opgesteld voor het_ _[inwerkdossier van de raad (link naar raadsinformatiesysteem) en naar de paragraaf verbonden](https://wageningen.notubiz.nl/document/16857976/2)_ _[partijen van de begroting (link naar begroting). Als de raad het college opdracht geeft werken we](https://wageningen.begrotingsapp.nl/programmabegroting-2026/programma/paragraaf-4-verbonden-partijen)_ _dit de komende periode verder uit naar een volwaardig overzicht waarin informatie en afspraken_ _over doelen, resultaten, inzet, aansturing en escalatie explicieter bij elkaar worden gebracht en_ _de doelen van verbonden partijen aan de gemeentelijke doelen worden gekoppeld._
_Het preciezer beantwoorden van de bestuurlijke vragen per GR is onderdeel van de verdere_ _analyse van verbonden partijen door organisatie, college en raad in de komende periode._ _Verwachting is dat deze Q1 2027 wordt besproken met de raad._
iii.
Bij behandeling van de P&C-stukken van de gemeente Wageningen.
Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) _Gemeenschappelijke_ _Regeling_
VGGM voert voor gemeenten de wettelijke taken uit rond brandweerzorg, publieke gezondheid, rampen en crisis. Ook Veilig Thuis is door de gemeenten bij VGGM ondergebracht. De organisatie VGGM heeft drie onderdelen: brandweer, publieke gezondheid en bedrijfsvoering. VGGM draagt bij aan de gemeentelijke doelen rond veiligheid en gezondheid. De VGGM heeft binnen Wageningen relatief veel bestuurlijke en politieke aandacht. Wageningen is vertegenwoordigd in het AB en de commissies veiligheid en gezondheid en de raad werkt met (een lichte vorm van) raadsrapporteurs. De raad is in het verleden actief geweest met het opstellen van zienswijzen rond de VGGM (zie p. 37 Rekenkamerrapport).
Regio De Vallei
Het gaat om een samenwerking van gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk,
Verzoek het c een langjarig eventueel me Verzoek het c documenten
ollege richting gemeenteraad (en als gemeenteraad richting verbonden part e lijn te trekken waarin de doelrealisatie van de verbonden partij wordt gevol t strategische onderwerpen en risico’s waarop de gemeente aandacht wen ollege de inhoudelijke strekking van zienswijzen ook te laten landen in P&C- (waar relevant in de beleidsprogramma’s, maar ook in de paragraaf verbond
Regio Foodvalley _Gemeenschappelijke_ _Regeling_
Wageningen staat, net als andere gemeenten in de regio, voor grote en samenhangende opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, natuur en economie, die de schaal van de individuele gemeente overstijgen. Om deze opgaven integraal en effectief aan te pakken werkt Wageningen goed en intensief samen in regionaal verband via Regio Foodvalley. Inzet is om Regio Foodvalley een Europese topregio te maken op het gebied van kennis, ontwikkeling en innovatie in de agro-foodsector door versterking van het vestigingsklimaat en de kwaliteit van de leefomgeving. De Regio Foodvalley werkt daartoe samen met ondernemers en onderwijs/onderzoek. Wageningen heeft een stevige positie als trekker op thema Economie. Hierdoor heeft Wageningen positie in Dagelijks Bestuur, Algemeen Bestuur en Economic Board. Vanuit de Wageningse raad zijn 2 raadsleden aangewezen voor de regionale raadscommissie van Regio Foodvalley.
Omgevingsdienst de Vallei (OddV) _Gemeenschappelijke_ _Regeling_
De OddV verzorgt de wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening en handhaving gericht op de Omgevingswet. Het betreft de uitvoering van vergunning-, toezicht- en handhavingstaken op het gebied van milieu en bouwen. Tevens zet de OddV in op bescherming en verbetering van de leefomgeving. De ambitie van de OddV is om bij te dragen aan een veilige, gezonde en duurzame omgeving, waarin mensen goed kunnen wonen, werken, leven en recreëren. De OddV draagt bij aan de Wageningse doelen voor leefkwaliteit en ruimtelijke kwaliteit. Via de meerjarige regionale uitvoeringsplannen brengt Wageningen lokale prioriteiten in, w.o. kamergewijze verhuur en groene handhaving op de Wageningse Eng. Ook thema's als stikstof, ondermijning, Omgevingswet en voldoende lokale gebiedskennis zijn voor Wageningen relevant. Wageningen stuurt via het opdrachtgeverschap, de bestuurlijke vertegenwoordiging en via zienswijzen van de raad. Meer informatie op p. 28-30 van het Rekenkamerrapport.
MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland _Gemeenschappelijke_ _Regeling_
Samenwerking in het sociale domein op uitvoerend niveau tussen de gemeenten in de regio Centraal Gelderland. Met een modulair in te vullen gemeenschappelijke regeling wordt meer samenhang en doelmatigheid in de samenwerking tussen de gemeenten in de regio gerealiseerd. Wageningen gebruikt de MGR voor regionale samenwerking waar dit voor de uitvoering van het sociaal domein meerwaarde biedt. Wageningen neemt bewust niet aan alle modules deel, maar enkel aan Inkoop van specialistische jeugdzorg en Wmo en sinds 2024 aan de tijdelijke module Facilitering Zorg. Meer informatie op p. 31-32 van het Rekenkameronderzoek.
Euregio Rijn-Waal _Gemeenschappelijke_ _Regeling_
De Euregio Rijn-Waal is een Nederlands-Duits openbaar lichaam. Belangrijkste doel is om de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. Onder andere door de uitvoering van projecten en het aanvragen van financiële middelen. Tevens levert Euregio Rijn-Waal advisering aan leden, burgers, bedrijven, organisaties, overheden en andere instellingen bij grensoverschrijdende activiteiten en problemen. Meest inhoudelijke raakvlakken vanuit Wageningen (als Euregio-lid) liggen op het terrein van (grensoverschrijdend) onderwijs, economie/bedrijven, weerbaarheid en vrijheid. Vanuit Wageningen zijn burgemeester en 2 raadsleden actief in de Euregioraad.
verbonden partijen?’ M waarin zorgen worden Wageningen besloten e verbonden partijen van
ede gevoed door een aantal rapporten en adviezen van gerenommeerde organisatie geuit over de positie van de gemeenteraad (zie kader 1.2), heeft de Rekenkamer en onderzoek uit te laten voeren naar de sturing op en verantwoording over de de gemeente Wageningen.
Afvalcombinatie De Vallei NV (ACV) _Vennootschap_
De ACV is een uitvoeringsgerichte gemeenschappelijke regeling waarin gemeenten samenwerken voor de praktische inzameling van huishoudelijk afval. De uitvoering ligt bij ACV Groep N.V., een publieke afvalorganisatie. De ACV verzorgt de afvoer van afval voor huishoudens in de gemeente Wageningen.
Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG) _Coöperatie_
De activiteiten van de bank richten zich op de financiering van de activiteiten van publieke instellingen. Aandeelhouders zijn alle of nagenoeg alle gemeenten en provincies in Nederland en de Staat der Nederlanden. De Staat bezit de helft van de ruim 55 miljoen aandelen, de gemeenten en provincies de overige. De invloed van gemeente Wageningen individueel op deze verbonden partij is daarmee beperkt.
Joint Warmte B.V. _Vennootschap_
Dit warmte exploitatiebedrijf is de komende 30 jaar eigenaar en beheerder van de opweklocatie aan de Dolderstraat 88. Gemeente Wageningen is samen met bewonerscoöperatie Warmtenet Oost-Wageningen U.A. via het aandeelhouderschap in Joint Warmte B.V. voor twee-derde deel (66,67%) eigenaar van Warmtebedrijf
Oost-Wageningen B.V.
Nationaal Comité Herdenking Capitulaties 1945 (Wageningen 45) _Stichting_
Het herdenken van de capitulaties van 1945, het vieren en koesteren van de verkregen vrijheid en het blijvend aandacht vragen voor vrede, vrijheid en veiligheid. Deze samenwerking dient rechtstreeks de Wageningse ambitie en positionering als Stad der Bevrijding en de daarbij behorende maatschappelijke doelstellingen.
VGGM – Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden
Vraag 1
Welke Wageningse doelen en concrete maatschappelijke resultaten verwacht het college van VGGM, en hoe stelt het vast dat deze resultaten daadwerkelijk voor Wageningen worden bereikt en niet alleen de regionale samenwerking goed verloopt?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij VGGM._
Vraag 2
Welke bestuurlijke invloed heeft Wageningen om deze doelen te realiseren, wanneer kiest het college voor een eigen Wageningse positie en wie is verantwoordelijk voor bijsturing wanneer resultaten voor Wageningen achterblijven?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij VGGM._
Regio De Vallei
Vraag 3
Welke concrete Wageningse doelen en resultaten rechtvaardigen deelname aan Regio De Vallei, en hoe beoordeelt het college de meerwaarde van regionale samenwerking ten opzichte van wat Wageningen zelfstandig zou kunnen bereiken?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Regio de Vallei._
Vraag 4
Hoe zorgt het college dat Wageningse belangen niet ondersneeuwen in regionale consensus, wanneer kiest het voor een afwijkend Wagenings standpunt en wat gebeurt er wanneer de samenwerking onvoldoende resultaat oplevert?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Regio de Vallei._
Regio Foodvalley
Vraag 5
Welke Wageningse doelen moet Regio Foodvalley ondersteunen en welke maatschappelijke resultaten moeten voor Wageningen zichtbaar zijn, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen activiteiten, regionale resultaten en daadwerkelijke maatschappelijke effecten?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Regio Foodvalley._
Vraag 6
Hoe gebruikt het college de bestuurlijke positie van Wageningen om invloed uit te oefenen, waarop baseert het zijn tevredenheid over de samenwerking en wanneer leidt onvoldoende Wageningse meerwaarde tot een andere bestuurlijke inzet?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Regio Foodvalley._
Omgevingsdienst de Vallei (OddV) –
Vraag 7
Welke verantwoordelijkheid houdt Wageningen voor het bereiken van eigen beleidsdoelen wanneer de uitvoering bij OddV ligt, en waar ligt volgens het college de grens tussen een uitvoeringskwestie en een bestuurlijke verantwoordelijkheid van Wageningen?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij OddV._
Vraag 8
Het college adviseerde de raad eerder terughoudend te zijn met sturing omdat OddV een uitvoeringsdienst is. Houdt het college die redenering nog steeds overeind? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot de versterkte positie van de raad en de verantwoordelijkheid voor Wageningse beleidsdoelen; zo nee, wat is veranderd en welke lessen trekt het college uit de eerdere advisering?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij OddV._
MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland
Vraag 9
Welke Wageningse maatschappelijke resultaten moeten via de MGR worden bereikt, hoe geeft Wageningen inhoud aan zijn opdrachtgeverschap en hoe voorkomt het college dat de regionale uitvoeringsstructuur bepalend wordt voor Wagenings beleid?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij MGR SD CG._
Vraag 10
Wanneer is de MGR volgens het college daadwerkelijk succesvol: bij goede samenwerking en uitvoering of pas bij aantoonbare maatschappelijke effecten, en wie is bestuurlijk verantwoordelijk wanneer die effecten achterblijven?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij MGR SD CG._
Euregio Rijn-Waal
Vraag 11
Welk concreet Wagenings doel en welke maatschappelijke of strategische resultaten rechtvaardigen deelname aan de Euregio, en hoe verhoudt de bestuurlijke inzet zich tot de beperkte financiële omvang?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Euregio Rijn-Waal._
Vraag 12
Welke invloed gebruikt Wageningen daadwerkelijk, welke resultaten levert die invloed op en wanneer vindt het college de opbrengst onvoldoende om de huidige bestuurlijke inzet of deelname te rechtvaardigen?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Euregio Rijn-Waal._
Valleihopper
Vraag 13
Welke Wageningse maatschappelijke doelen en resultaten worden met Valleihopper nagestreefd en hoe beoordeelt het college de samenhang tussen kwaliteit, bereikbaarheid, betaalbaarheid, kosten en daadwerkelijk maatschappelijk effect?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Valleihopper._
Vraag 14
Hoe brengt het college Wageningse belangen in wanneer regionale keuzes nadelig uitpakken, wanneer is bestuurlijke interventie nodig en welke verantwoordelijkheid neemt het college wanneer prestaties structureel achterblijven?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Valleihopper._
ACV NV
Vraag 15
Welk publiek belang en welke Wageningse beleidsdoelen rechtvaardigen het aandeelhouderschap in ACV, en hoe beoordeelt het college naast financiële prestaties ook dienstverlening, duurzaamheid en circulariteit?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij ACV NV._
Vraag 16
Hoe gebruikt Wageningen zijn invloed als aandeelhouder, hoe wordt de aandeelhoudersrol onderscheiden van de klantrol en wat doet het college wanneer ACV financieel goed presteert maar onvoldoende bijdraagt aan een Wagenings beleidsdoel?
| Antwoord Zie centraal antwoor | d en schema voor | meer informatie over | verbonden parti | j ACV NV. | Col6 |
|---|---|---|---|---|---|
| BNG Bank Vraag 17 | |||||
| Welk publiek of finan | cieel belang rechtv | aardigt het aandeelh | ouderschap in B | NG en hoe verhoudt | de |
| beperkte invloed va wordt besteed? | Wageningen zich | tot de bestuurlijke aa | ndacht die aan | deze verbonden part | j |
| Antwoord _ie centraal antwoo_ | _ d en schema voor_ | _ eer informatie over_ | _ verbonden parti_ | _ j BNG Bank._ | |
| Vraag 18 Wanneer vindt het c | ollege het nodig om | als aandeelhouder | actief positie te k | iezen, welke | |
| ontwikkelingen zoud | en aanleiding zijn o | m het aandeelhoude | rschap opnieuw | te beoordelen en ho | e |
| wordt de raad daarb | ij betrokken? | ||||
| ntwoord _Zie centraal antwoor_ | _ d en schema voor_ | _ meer informatie over_ | _ verbonden parti_ | _ j BNG Bank._ | |
| Joint Warmte BV | |||||
| Vraag 19 | |||||
| Welke Wageningse nagestreefd en hoe Antwoord | doelen en concrete weegt het college d | maatschappelijke re eze af tegen de finan | sultaten worden ciële, markt- en | met Joint Warmte B uitvoeringsrisico's? | V |
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Joint Warmte BV._
Vraag 20
Welke invloed heeft Wageningen daadwerkelijk op besluiten, hoe voorkomt het college dat financiële risico's groter worden dan de bestuurlijke invloed en wanneer leiden tegenvallende resultaten of oplopende risico's tot bijsturing of heroverweging?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Joint Warmte BV._
Wageningen45
Vraag 21
Welk gemeentelijk doel en welke maatschappelijke resultaten worden met Wageningen45 nagestreefd, en hoe maakt het college onderscheid tussen activiteiten, bereik en daadwerkelijk maatschappelijk effect?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Wageningen45._
Vraag 22
Wanneer rechtvaardigen prestaties en risico's voortzetting van subsidie en bestuurlijke betrokkenheid, en wat doet het college wanneer activiteiten wel worden uitgevoerd maar de gewenste maatschappelijke resultaten onvoldoende aantoonbaar zijn?
Antwoord
_Zie centraal antwoord en schema voor meer informatie over verbonden partij Wageningen45._
Vraag 23
23. Van informatie naar invloed en verantwoordelijkheid: Het raadsbesluit voorziet in analyse, prioritering en jaarlijkse rapportage. Welke concrete bestuurlijke actie volgt wanneer daaruit blijkt dat een verbonden partij onvoldoende bijdraagt aan een Wagenings doel, wie is daarvoor verantwoordelijk en wanneer wordt de raad betrokken? Hoe voorkomt het college dat de nieuwe werkwijze blijft steken in informatie zonder daadwerkelijke bijsturing?
Antwoord
_Zie centraal antwoord. Deze vragen worden meegenomen in de analyse die organisatie en college in_ _najaar van 2026 gaan uitvoeren (Q1 2027 ter bespreking in de raad)._
Vraag 24
24. Invloed, bevoegdheid en governance: Hoe onderscheidt het college formele bevoegdheid van feitelijke invloed en van invloed die Wageningen wel heeft maar tot nu toe niet heeft benut? Wanneer is volgens het college sprake van een uitvoeringsprobleem en wanneer van een governanceprobleem, en wanneer leidt dat tot heroverweging van opdracht, governancevorm, bestuurlijke positionering of deelname?
Antwoord
_Zie centraal antwoord. Deze vragen worden meegenomen in de analyse die organisatie en college in_ _najaar van 2026 gaan uitvoeren (Q1 2027 ter bespreking in de raad)._
Vraag 25
25. Raad en Wgr 2022: Welke concrete mogelijkheden die de gewijzigde Wgr sinds 2022 biedt om de positie van de raad te versterken heeft Wageningen daadwerkelijk benut, welke niet en waarom? Wat kan de raad na de voorgestelde werkwijze daadwerkelijk méér dan vóór het raadsbesluit, en op welk moment kan de raad nog invloed uitoefenen voordat bestuurlijke keuzes feitelijk vaststaan?
Antwoord
_Zie centraal antwoord. Deze vragen worden meegenomen in de analyse die organisatie en college in_ _najaar van 2026 gaan uitvoeren (Q1 2027 ter bespreking in de raad)._
Vraag 26
26. Tevredenheid, werksessies en prioritering: Waarop baseert het college zijn bestuurlijke tevredenheid over een verbonden partij: aantoonbare maatschappelijke resultaten of ook samenwerking, vertrouwen en proceskwaliteit? Welk probleem uit het Rekenkamerrapport wordt volgens het college opgelost met ambtelijke werksessies, welk probleem blijft politiek-bestuurlijk en hoe zorgt de prioritering ervoor dat een hoge prioriteit ook daadwerkelijk leidt tot meer bestuurlijke inzet en invloed?
Antwoord
_Zie centraal antwoord. Deze vragen worden meegenomen in de analyse die organisatie en college in_ _najaar van 2026 gaan uitvoeren (Q1 2027 ter bespreking in de raad)._