Zaltbommel, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Samenvatting raadsvoorstel
Onderwerp : Bestedingsplan op hoofdlijnen realisatiestimulans
Kern van het raadsvoorstel De raad wordt gevraagd om het bestedingsplan op hoofdlijnen ten behoeve van de inzet van de te ontvangen middelen uit de Realisatiestimulans vast te stellen.
Gerelateerde raadsstukken
- Raadsvoorstel Realisatiestimulans betaalbare woningbouw
- Raadsbesluit Realisatiestimulans betaalbare woningbouw
Raadsvoorstel
Onderwerp : Bestedingsplan op hoofdlijnen realisatiestimulans
Zaaknummer : 1606636
Datum collegevergadering : 10 november 2026
Datum raadsbesluit : 10 december 2026
Datum raadsvergadering : 10 december 2026
Portefeuillehouder : Wethouder Van Leeuwen
Inlichtingen bij : Gemeente Zaltbommel, team Planvorming & Beleid ZBM
Voorstel
1. Het bestedingsplan op hoofdlijnen ten behoeve van de inzet van de te ontvangen middelen uit de Realisatiestimulans vast te stellen.
Inleiding Vanaf 2026 kunnen gemeenten bij de Rijksoverheid de Realisatiestimulans aanvragen en ontvangen. Deze regeling biedt gemeenten de mogelijkheid 7000 euro per betaalbare woning te ontvangen voor het stimuleren van betaalbare woningbouw in de periode van 2025 tot en met 2029.
Op 21 mei 2026 heeft uw raad besloten om een bestemmingsreserve ‘Betaalbaar Wonen Zaltbommel’ in te stellen en de te ontvangen middelen vanuit de realisatiestimulans hierin onder te brengen. Tegelijkertijd heeft uw raad besloten om ‘het stimuleren en realiseren van betaalbare woningbouw in leefbare wijken’ vast te stellen als doel van deze bestemmingsreserve. Ook heeft uw raad besloten om het inzetten van de middelen uit de realisatiestimulans een collegebevoegdheid te maken, met dien verstande dat het door het college op te stellen bestedingsplan op hoofdlijnen voorafgaand aan de feitelijke inzet aan uw raad wordt aangeboden ter besluitvorming, zodat uw raad op hoofdlijnen inhoudelijke kaders, wensen en aandachtspunten kan meegeven.
Dit bestedingsplan op hoofdlijnen is te vinden in bijlage 1 van dit voorstel. Het bestedingsplan is opgebouwd langs twee hoofdlijnen, betaalbaarheid en leefbaarheid, die aansluiten bij het door uw raad vastgestelde doel.
Participatie De woningcorporaties worden meegenomen in de nadere uitwerking van het bestedingsplan op hoofdlijnen. Dit omdat zij een aanzienlijke bijdrage leveren aan de opgave voor betaalbare woningbouw in de gemeente.
Argumenten _1.1 De twee hoofdlijnen uit het bestedingsplan geven invulling aan het doel van de_ _bestemmingsreserve_ Uw raad heeft bij het instellen van de bestemmingsreserve ‘Betaalbaar Wonen Zaltbommel’ het stimuleren en realiseren van betaalbare woningbouw in leefbare wijken als doel vastgesteld. Door het bestedingsplan in te richten langs twee hoofdlijnen, betaalbaarheid en leefbaarheid, wordt uitvoering gegeven aan dit doel.
_1.2 Woningcorporaties leveren een belangrijke bijdrage aan de gemeentelijke opgave_ _voor betaalbare woningbouw_ Woningcorporaties leveren een belangrijke bijdrage aan de opgave voor het realiseren van betaalbare woningen in de gemeente. Door een deel van de
middelen aan deze partijen beschikbaar te stellen, ondersteunt de gemeente partijen die rechtstreeks uitvoering geven aan deze opgave. Voor particuliere ontwikkelaars bestaat al de mogelijkheid om onder voorwaarden een bijdrage uit het vereveningsfonds sociale woningbouw te ontvangen wanneer zij binnen een project meer sociale huurwoningen realiseren dan dat de woningdifferentiatie uit de Woonvisie voorschrijft. Corporaties kunnen geen aanspraak maken op een bijdrage uit dit vereveningsfonds.
_1.3 De bijdrage ondersteunt de investeringsruimte van corporaties voor betaalbare_ _woningbouw_ Corporaties moeten bij woningbouw een balans vinden tussen de kosten van realisatie en betaalbare huren. Een gemeentelijke bijdrage vermindert de financiële belasting van nieuwbouw en ondersteunt daarmee hun investeringsruimte. Dit kan helpen om geplande betaalbare woningen te realiseren en ruimte te behouden voor toekomstige woningbouwprojecten.
_1.4 De bijdrage aan corporaties ondersteunt woningen die langdurig beschikbaar_ _blijven voor de doelgroep_ Corporaties realiseren woningen met het oog op langdurige verhuur en beheer. De bijdrage komt daarmee ten goede aan een woningvoorraad die ook op langere termijn van betekenis is voor huishoudens die op betaalbare huisvesting zijn aangewezen.
_1.5 Een vaste verhouding biedt partijen duidelijkheid en ondersteunt een eenvoudige_ _uitvoering_ Een vooraf bekende bijdrage per betaalbare woning geeft corporaties inzicht in de mogelijke gemeentelijke ondersteuning. De gemeente hoeft het bijdragepercentage niet voor ieder project afzonderlijk te bepalen. Dit biedt een voorspelbaar uitgangspunt voor de planvorming en beperkt de administratieve belasting, met behoud van toetsing aan de voorwaarden. De voorgestelde verdeling van 80/20 is bij eerdere subsidies ook aangehouden, waardoor we duidelijkheid bieden.
_1.6 Betaalbare woningbouw vraagt om een goede woonomgeving_ De kwaliteit van wonen wordt mede bepaald door de omgeving waarin woningen staan. Bereikbare voorzieningen, groen, veilige verbindingen en mogelijkheden om elkaar te ontmoeten zijn van betekenis voor huidige en toekomstige bewoners. Door betaalbare woningbouw en leefbaarheid in samenhang te ondersteunen, draagt de gemeente bij aan wijken en dorpen waar inwoners prettig kunnen wonen en deelnemen aan de samenleving.
_1.7 Gerichte bijdragen kunnen voorkomen dat financiële knelpunten ten koste gaan_ _van de leefbaarheid_ Bij lopende woningbouwontwikkelingen kunnen financiële knelpunten ertoe leiden dat maatregelen voor een goede woonomgeving worden versoberd of geschrapt. Een gerichte bijdrage kan helpen om deze kwaliteiten te behouden of te versterken en afspraken over de uitvoering mogelijk te maken. Daarbij moet worden onderbouwd welk knelpunt wordt opgelost en welke concrete verbetering de bijdrage oplevert.
Kanttekeningen/risico’s _1.1 De verwachting van de te ontvangen middelen uit de realisatiestimulans kunnen_ _afwijken van het daadwerkelijke resultaat_ Zoals in het raadsvoorstel van 21 mei 2026 aangegeven, kan de realisatiestimulans op basis van een gemaakte schatting ongeveer 6 miljoen euro opleveren voor gemeente Zaltbommel. Deze schatting is gebaseerd op het aantal betaalbare woningen dat in de periode tot en met 2029 in de plannen zit. Het
bedrag dat uiteindelijk ontvangen wordt hangt af van het daadwerkelijke aantal gerealiseerde woningen en kan daarmee dus anders uitvallen.
_1.2 De verhouding 80/20 sluit niet noodzakelijk aan bij de financiële behoefte van ieder_ _project_ Een vaste bijdrage van 80/20 procent per woning biedt duidelijkheid, maar houdt geen rekening met verschillen in bouwkosten, grondprijzen en financiële haalbaarheid. Sommige projecten ontvangen daardoor meer ondersteuning dan noodzakelijk, terwijl de bijdrage bij andere projecten mogelijk onvoldoende is. De verdeelsleutel is daarom een beleidsmatige keuze en geen berekening van het tekort per project.
Deze keuze is gemaakt omdat de uitkeringen voor de gerealiseerde betaalbare woningen achteraf (na realisatie) plaatsvindt. Het vooraf tegemoetkomen aan verschillen in bijvoorbeeld de bouwkosten is daarmee niet mogelijk. Het achteraf verrekenen verhoogd de haalbaarheid van het project niet en is ook te bewerkelijk.
_1.3 De subsidieverdeling van 80/20% geldt expliciet voor de realisatiestimulans en niet_ _voor overige subsidieregelingen_ De voorgestelde verdeling wordt expliciet aangehouden voor de Realisatiestimulans. Hieraan kunnen geen aanspraken worden ontleend voor de verdeling van middelen uit andere subsidieregelingen. Per regeling wordt afzonderlijk afgewogen welke inzet en verdeling passend zijn.
_1.4 Stapeling met andere Rijkssubsidies is niet mogelijk_ De Realisatiestimulans is alleen aan te vragen voor woningen waarvoor geen andere Rijkssubsidie(s) zijn ontvangen. Een stapeling met andere Rijkssubsidies, zoals de Woningbouwimpuls, is daarom niet mogelijk. Om deze reden kan voor sommige woningen de afweging worden gemaakt dat het strategischer is om andere subsidies dan de Realisatiestimulans te gebruiken. Dit kan van invloed zijn op de verwachting van de te ontvangen middelen.
Inclusie Het stimuleren van een betaalbaar woningbouwprogramma komt ten goede van inwoners met minder inkomen en starters op de woningmarkt.
Programma duurzaamheid Woningcorporaties hebben een opgave in het realiseren van duurzame nieuwbouw, waarbij tegelijkertijd de betaalbaarheid van huurders gewaarborgd moet blijven. De middelen van de Realisatiestimulans dragen bij aan deze opgave en ondersteunt corporaties bij het realiseren van duurzame woningbouw zonder dat dit ten koste gaat van de betaalbaarheid.
Financiën (incl. BTW-effect) Met de Realisatiestimulans is er geen sprake van terugbetalingsverplichting. De middelen worden verantwoord als ontvangst in het jaar van de startbouw en vervolgens gestort in de bestemmingsreserve ‘betaalbaar wonen Zaltbommel’. Dit heeft geen invloed op het begrotingssaldo.
Bedrijfsvoering Voorliggend bestedingsplan op hoofdlijnen is opgesteld in samenwerking met de relevante gemeentelijke disciplines, zoals gebiedsontwikkeling en leefbaarheid. Ook bij de verdere uitwerking zal deze afstemming blijven plaatsvinden. De woningcorporaties blijven eveneens aangehaakt.
Uitvoering _Planning_ Na instemming door het college wordt het bestedingsplan op hoofdlijnen ter vaststelling doorgeleid naar de gemeenteraad. Het voorstel zal op 26 november worden besproken in de carrouselvergadering van de gemeenteraad. Vervolgens vindt de besluitvorming plaats in de raadsvergadering van 10 december.
Na positief besluit op het bestedingsplan op hoofdlijnen door de raad worden beide hoofdlijnen verder uitgewerkt. Voor de hoofdlijn betaalbaarheid worden met de woningcorporaties afspraken gemaakt over de voorwaarden, inzet en uitbetaling van de bijdragen. Voor de hoofdlijn leefbaarheid worden mogelijke pilotlocaties en lopende woningbouwontwikkelingen geïnventariseerd. De uitwerking vindt plaats in afstemming met de betrokken gemeentelijke disciplines en externe partners.
_Handhaving_ Niet van toepassing.
_Communicatie_ Nadat het voorstel door uw raad is aangenomen wordt dit bekend gemaakt via de standaard officiële publicaties.
_Evaluatie / controle_ Niet van toepassing.
Bijlagen Bijlage 1: Bestedingsplan op hoofdlijnen Realisatiestimulans Bijlage 2: Raadsbesluit Bestedingsplan op hoofdlijnen Realisatiestimulans