Zeist, 29 oktober 2026
De bron levert dit stuk ook in een andere versie: versie 1. Die tellen niet apart mee.
GEMEENTE ZEIST | TECHNISCHE VRAGEN
D66
Onderwerp: 1 [e] ronde technische vragen begroting 2027
Vraag 1
RV26_063 rv Begroting 2027.pdf PG 3/9. We zitten in een periode waar veel investeringen samenvallen. Openbare ruimte, schoolgebouwen, sportlocaties en het aantrekken van de benodigde leningen zorgt er voor dat diverse kengetallen, waaronder de solvabiliteit en de schuldquote, verslechteren. Kunnen/konden we hier beter op anticiperen? Hebben we mogelijkheden om deze naar de toekomst toe beter te spreiden?
Antwoord
Het college monitort de kengetallen periodiek in het rente comité waar ook de liquiditeitsprognose wordt besproken. Maatregelen zoals het voorstellen van een investeringsplafond worden voorbereid en indien nodig tijdig voorgelegd aan de auditcommissie en accountant. Bij nieuwe investeringen waar een keuze is zal dit onderdeel worden betrokken in het bestuurlijk voorstel. Voorbeelden van keuzes zijn bijvoorbeeld temporiseren, maar ook versoberen (sturen op normbedrag, etc.). Hiernaast maken we een liquiditeitsprognose voor de langere termijn van ca. tien jaar om tijdig maatregelen te kunnen treffen.
BIJLAGE 4: MELDINGEN BEGROTING 2027
Vraag 2
Onderhoudskosten openbaar toiletten.
a. Het is toch al veel langer bekend dat deze er komen, waarom zijn deze onderhoudskosten al niet eerder opgevoerd? (Naast het investeringsbudget van -uit ons hoofd ca 500/k.-)
b. Voldoen we met het openen van deze 2 nieuwe units (Bethanielplein en Jordan bushub) naast ons eigen inclusiviteitsprogramma ook aan de normen van de MLD stichting?
Antwoord
a. We hebben de onderhoudskosten hier nu voor opgevoerd omdat de nieuwe toiletunits pas in 2027 operationeel zullen zijn. b. De toiletnorm van het MDL Fonds gaat uit van een openbaar toilet binnen een loopafstand van 500 meter in winkelcentra en drukbezochte voetgangersgebieden. Voor het centrum van Zeist geldt dat met de plaatsing van twee nieuwe toiletunits, op het Bethaniëplein en bij de Jordan Bushub, nog niet volledig aan deze norm wordt voldaan. De toiletunit bij de Jordan Bushub ligt op een te grote afstand van het kernwinkelgebied en telt daardoor niet mee voor deze norm. Met de nieuwe toiletunit op het Bethaniëplein en de vernieuwing van de bestaande toiletunit bij De Klinker wordt naar verwachting voor driekwart aan de norm voldaan.
Vraag 3
6. uitvoeringsprogramma Kromme Rijn. Investeringen die genoemd worden tellen op naar 580/k EUR, daarnaast vanaf 2030 27/k onderhoudt. Extern zou 1,85 miljoen subsidie zijn/worden aangevraagd.
a. Het bedrag in 27, 28-29 telt op tot 441/k, waar /hoe wordt de overige 140/k?
b. Hoe verhoudt dit bedrag zich tot de 1,85 miljoen subsidie?
c. Als de subsidie niet zou doorgaan, willen we dan nog steeds deze uitgaven doen of zijn deze dan minder effectief/opportuun?
Antwoord
a. De in de tabel opgenomen bedragen betreffen de opstelsom van de incidentele kosten en de afschrijvingsen rentelasten als gevolg van de in de financiële toelichting opgenomen investeringen. De bedragen in de tabel vormen daarmee de lasten drukken op de begroting. Om in 2027 de investeringskredieten te kunnen openen worden in de financiële toelichting ook de totale investeringssommen genoemd. Echter omdat we deze moeten afschrijven zijn deze in de tabel zelf niet te herleiden.
b. Dit bedrag is Rijksgeld voor de uitvoering van het Utrechts Programma Landelijk Gebied en het programma Groen Groeit Mee. Met het ondertekenen van de Maatwerkovereenkomst (Zaak 975765) in maart 2026 heeft gemeente Zeist zich voor tien jaar verbonden aan het samenwerkingsverband Kromme Rijn Linie Landschap. Tegenover het bedrag van € 1,85 miljoen staan de volgende opgaven:
- Realisatie van minimaal 10 hectare nieuwe natuur en 2,9 hectare groenblauwe dooradering;
- Versterking van het wandel- en fietsroutenetwerk binnen het KRLL Zeist; C. De realisatie van diverse faunavoorzieningen aan de Arnhemse Bovenweg, Driebergseweg, de Koelaan en de Odijkerweg om bovenstaande natuurverbindingen te versterken;
- Opstellen van een toekomstvisie voor de landbouw binnen het KRLL Zeist. Vanuit de MWO dragen we de komende vier jaar +/- € 80.000 bij aan de programma-organisatie van KRLL. De overige uitgaven zijn voor de uren van eigen personeel en het (laten) uitvoeren van onderzoek dat nodig is om een uitvoeringsprogramma voor te bereiden.
c. Als college staan we achter de voorliggende plannen. Echter, wanneer de provincie geen bijdrage zal leveren zal de impact van de maatregelen aanzienlijk kleiner worden, maar niet onnodig zijn.
Vraag 4
Wonen. Extra formatie aan vanwege nieuwe wetgeving en beleidsplannen. Is nieuwe wetgeving enkel additief of vervalt er ook een deel van het huidige pakket? Kan extra formatie worden voorkomen met beter spreiding of prioritering?
Antwoord
Met name de Wet Regie Volkshuisvesting leidt tot extra taken. Deze werkzaamheden komen grotendeels bovenop de bestaande taken en vervangen geen substantieel deel van het huidige werkpakket.
Nederland bevindt zich in een wooncrisis, en ook in Zeist is de druk op de woningmarkt groot. Binnen onze aanpak blijven we daarom kritisch kijken naar prioriteiten en naar wat binnen de bestaande capaciteit mogelijk is. Tegelijkertijd komen er nieuwe wettelijke taken op ons af en zijn in het Hoofdlijnenakkoord stevige ambities afgesproken. De combinatie hiervan leidt tot extra werkzaamheden. We verwachten daarom dat de huidige bezetting onvoldoende is om alle lasten volledig binnen de bestaande formatie op te vangen.
Vraag 5
Zeker van elkaar. Overige ontwikkelingen De Breul. 5,3 miljoen extra krediet nodig vanwege fasering bouw, geen tijdelijke huisvesting. Welk bedrag was in de oorspronkelijke begroting opgenomen voor tijdelijke huisvesting?
Antwoord
Er is oorspronkelijk geen apart budget opgenomen voor tijdelijke huisvesting. De Breul heeft vooraf de wens gehad om gefaseerd te bouwen. Om het onderwijs tijdens de bouw op de huidige locatie voort te kunnen zetten, is gekozen voor een gefaseerde uitvoering. Hierdoor is geen tijdelijke huisvesting nodig, maar neemt de bouwtijd met ongeveer twee jaar toe. De langere uitvoeringsperiode leidt tot hogere bouwplaatskosten en prijsstijgingen. Voor voortzetting van de aanbesteding is daarom een aanvullend krediet benodigd. Wanneer het aanvullende krediet niet beschikbaar wordt gesteld, kan de gekozen gefaseerde uitvoeringsstrategie niet worden voortgezet. In dat geval is tijdelijke huisvesting noodzakelijk. De kosten hiervan worden geraamd op € 15.158.000 en komen rechtstreeks ten laste van de exploitatie.
Vraag 6
Bij de financieel technische maatregelen wordt reeds voorgesteld enkele reserves te laten vrijvallen (bv 400/k herverdeling budgetten duurzaamheid). Kunt u een globaal overzicht opleveren van de reserves die de gemeente Zeist op de balans kent (zoals de reserve Vluchtelingen)? Welke reserves kennen mogelijk/waarschijnlijk een vrijval in de toekomst? En kan besluitvorming hierover naar voren worden gehaald?
Antwoord
Op pagina 186 van het boekwerk van de Begroting 2027 is een overzicht weergegeven van al onze reserves. In beginsel hebben alle reserves vanuit de Raad een bestemming meegekregen. Waarbij voor de ene reserve al meer ‘vastligt’ dan de andere. Ter voorbeeld onderstaand een overzicht van de reserve Vluchtelingen.
Hierbij is per 1-1-2026 12,4 mln. beschikbaar in de reserve waarbij een deel van de middelen al gelabeld is, met daaraan in het rood toegevoegd, in afwachting op de besluitvorming, de melding in de Begroting 2027. € 5,4 mln. van de middelen zijn nog vrij en zouden in theorie door de raad een andere bestemming kunnen krijgen.
In de Nota Reserves en Voorzieningen zal het college een totaal weergave van het beleid rondom onze reserves en voorzieningen aan de raad voorleggen.
Vraag 7
Reële indexatie. We lezen dat er cf afspraak kadernota is gerekend meteen indexatie van 2,5% (behalve personeelskosten gemeente 3.55%). Voor sociaal domein verwachting dat dit niet voldoende zal zijn. Dit gaat dan nemen wij aan om de externe kosten? En welk % hoort bij benadering bij deze 300/k? Maw met welke indexatie is nu rekening gehouden voor het sociaal domein?
Antwoord
In beginsel is onze gehele begroting, in lijn met de geprognotiseerde BBP-ontwikkeling, aan de lasten en batenkant met 2,5% geïndexeerd. Uitzondering hierop zijn de onderdelen samenhangend met 100% kostendekkende tarieven (diverse %) en de loonkosten (3,55%). Ook de lasten binnen het sociaal domein zijn daarmee nu met 2,5% geïndexeerd ten opzichte van 2026.
Echter, volgens de afspraken met de zorgleveranciers moeten wij onze tarieven op een contractueel vastgelegde wijze indexeren. Deze index wijkt (vaak) af ten opzichte van onze eigen index. Omdat de exacte cijfers bij het opstellen van de begroting nog niet bekend zijn leidt dit de laatste jaren tot een (structureel) nadeel in de 1e Bestuursrapportage, zoals ook onderstaand uit de 1e Bestuursrapportage 2026 weergegeven.
Om hierop voor te sorteren, en om ook realistisch te begroting, wordt nu, in aanvulling op de reeds ingeboekte 2,5% indexatie, via een melding bij de Begroting 2027 € 300.000 (structureel) extra middelen gevraagd om het effect bij de 1e Bestuursrapportage 2027 te verkleinen.
Vraag 8
Stelpost omslagrente. Er staat in algemene zin iets opgenomen over de omslagrente en dat dit mogelijk tot 1 mio hogere rentelasten leidt vanaf 2028. Hier zal een verband zijn met de investeringen, kan er een meer gedetailleerde berekening worden gegeven -die dus leidt tot die 1 miljoen-?
Antwoord
In de paragraaf financiering wordt uitgelegd en berekend hoe de rente wordt omgeslagen naar de taakvelden in een % omslagrente. In 2027 begroten we de omslagrente op 1% en dit belasten we door op de wettelijke taakvelden voor 2,3 miljoen euro (exclusief grondexploitaties). Als de rentelasten stijgen, stijgt ook de omslagrente en belasten we bijvoorbeeld 1,5% door op de wettelijke taakvelden. De last neemt in dit voorbeeld toe met 50% en dus met 1,1 miljoen euro. Omdat bij stijgende leningen ook de (tijdelijke) rentebaten bij schatkistbankieren toenemen, hebben we de stelpost naar beneden afgerond.
Vraag 9
Recruitment. Er is een bedrag van183 EUR opgenomen voor 2027 en 2028.
a. Hoeveel FTE hebben we momenteel?
b. Hoeveel nieuwe fte wordt hiermee gefinancierd?
c. Zijn dit hetzelfde aantal FTE als momenteel?
d. Als er jaarlijks 120 fte aan vacatures openststaan -gemiddeld- dan is het logisch dat dit als negatieve kosten (oid) wordt meegenomen in de begroting. Is dit gedaan en zo ja voor welk bedrag?
Antwoord
We hebben op dit moment 0,67 FTE structureel aan corporate recruitment en 0,89 FTE aan recruitment en arbeidsmarktcommunicatie ondersteuning. Afgelopen 2 jaar hebben we vanuit het huidige UVP 1,78 FTE aan corporate recruitment tijdelijk kunnen dekken, omdat het o.a. ondersteunend was aan de ambitie die daarin zat. Die tijdelijke dekking loopt af per 1 januari 2027 en daar vragen we in de begroting verlenging voor. We hebben ook een beweging in gang gezet met ons nieuwe werkgeversmerk, de arbeidsmarktcommunicatie en de strategische lijn in de arbeidsmarktcommunicatie. Ook dat was tijdelijke formatie van 1 FTE; die loopt eind 2026 af en daar vragen we geen verlenging voor.
De genoemde 120 vacatures behelzen voor het merendeel natuurlijk verloop, waar we niet op begroten. Deze vacatures staan niet het gehele jaar of een deel ervan open. Een groot deel wordt door de inzet van de recruiters binnen afzienbare tijd opgevuld, zodat er geen gat in bezetting ontstaat en dus ook geen onderbezetting. Bij de lastige vacatures die wél langer openstaan, wordt er soms op de beschikbare loonkosten tijdelijk ingehuurd. Voor sommige andere vacatures is er inderdaad een aantal maanden onderbezetting en dat geeft iets ruimte in het loonkostenbudget. Deze ruimte wordt volledig benut door o.a. het opvangen van het uitvallen van medewerkers met verzuim, waar wij geen geld voor krijgen omdat wij eigenrisicodrager zijn. Er is dus geen sprake van onderbesteding van het loonkostenbudget. Vandaar dat we geen negatieve kosten meenemen in de begroting of onderbezetting van de formatie kunnen inzetten voor bijvoorbeeld deze corporate recruiters.
BIJLAGE 5: FINANCIEEL TECHNISCHE MAATREGELEN
Vraag 10
Dagbesteding WMO. Er wordt gewaarschuwd voor evt hogere kosten vanwege nieuwe inkoop. Vallen de koste Dagbesteding WMO onder het budget sociaal domein dat met 300/l verhoogd is omdat een indexatie van 2,5% als te laag wordt ingeschat ?
Antwoord
Het bedrag voor reëel indexeren heeft vooral betrekking op de contractueel vastgelegde wijze van indexeren met verschillende zorgleveranciers die vaak anders is dan de indexering die in onze begroting is opgenomen. Het van 300K staat los van de tariefstijgingen die horen bij de nieuwe contracten voor Wmo begeleiding, bedrag dagbesteding en kortdurend verblijf die ingaan op 1 januari en waarop de kanttekening bij Wmo dagbesteding betrekking heeft. De effecten daarvan zijn nog niet in de begroting verwerkt en zijn afhankelijk van het werkelijke zorggebruik.
Vraag 11
Verevening Gemeentefonds OZB. Afhankelijk van de werkelijke ontwikkelingen van de WOZ-waarde kan het bedrag van maatstaf OZB GF en de (begrote) inkomsten van Zeist nog fluctueren.Er wordt nu rekening gehouden met 1.094 voor de jaren 2026 en 2027.
a. Wat gebeurt er in het scenario dat het verschil groter (dreigt) te worden en wat ingeval het verschil juist kleiner lijkt te gaan zijn ?
b. Is de genoemde additionele verhoging in aanvulling op de indexatie van 2,5% ? wordt er voor 2027 gerekend met 6,1% of met 1.94/k ?
In de tabel is een jaarlijks stijging te zien.
c. Is de verevening (technische) maatregel eenmalig? Of verevenen we vanaf nu jaarlijks (structureel)?
Antwoord
Het Rijk rekent met een voor ieder gemeente vast percentage voor de verevening van het gemeentefonds. Uitgangspunt hierachter is dat het Rijk acht dat een gemeente deze verevening zelf door de te heffen OZB kan compenseren. Of een gemeente nu het hoogste of het laagste OZB-percentage kent, de omvang verevening staat vast. Het is aan gemeenten om hier op hun eigen wijzen invulling aan te geven.
Uit de in de melding gepresenteerde cijfers blijkt dat wij de afgelopen jaren minder OZB-inkomsten hebben gehad dan het Rijk in het gemeentefonds heeft verevend. Het college stelt nu voor om op basis van de cijfers 2027 het ontstane verschil in een keer te dichten waarmee we op begrotingsbasis evenveel OZB-inkomsten ramen als de verevening van het Rijk. Het is een eenmalige technische maatregel, met een structureel effect. Het voordeel voor het begrotingssaldo is structureel waarmee deze begrote OZB-inkomsten de nieuwe basislijn vormen. Als op basis van de definitieve cijfers een voordelig of nadelig cijfer ontstaat voor 2027 of de jaren daarna heeft dat in principe geen gevolgen.
Het voorstel van het college leidt tot een additionele verhoging ten opzichte van de primitieve begroting. De totale begrote inkomsten stijgen, inclusief de indexering van 2,5%, dit voorstel, en de maatregel uit de Begroting 2026, met 11% ten opzichte van de Begroting 2026. Het effect op het OZB-tarief zal pas duidelijk zijn bij het raadsvoorstel in december wanneer we ook de cijfers van de waardeontwikkeling in beeld hebben.
Vraag 12
Realistisch begroten jeugdhulp. Er wordt gesproken over het beter “in control” komen van de uitgaven. Bij de vorige Berap bespreking was een van de zorgen juist dat er incidenteel veel complexe zaken instroomden wat leidde tot een overschrijding van bijna 1 miljoen. Aangegeven werd dat hier moeilijk op gestuurd kan worden en dat dit afweek van de reguliere verwachting. (uit mijn hoofd ca 2 gevallen per jaar). Ter vergelijking: landelijk overschrijdt gemiddeld 90% van de gemeenten het jeugdzorgbudget, met gemiddeld 20% (bron: Jeugdautoriteit/ NZa, De Stand van de Jeugdzorg 2025, november 2025). Het voordeel van overschrijdingen is dat we scherper de discussie voeren en ook aan de samenleving blijven duidelijk maken dat er noodzaak is tot preventie om de instroom te beperken, we onderschrijven de nadelen.
a. Denkt het college dat het gebruik van ZBB meer van dit soort onverwachte overschrijding in de zorg kan toelichten? Kwam dit als een verrassing voor het college?
b. En verder, met zo’n analyse kan het college een eerlijke discussie met de samenleving over zorgkosten voeren, wat tot aanpassingen kan leiden, denkt het college om dit vaker te gaan doen?
c. Graag zouden wij meer uitleg willen krijgen over hoe dit Zero Based Budgeting hier is opgebouwd en toegepast?
Antwoord
a. Zero Based Budgetting (ZBB) is een budgetteringsmethode waarbij we ernaar streven dat onze begroting reëel is ten opzichte van verwachte uitgaven. Dit betekent dat we niet uitgaan van het budget van vorig jaar incl. indexering, maar opnieuw kijken welke uitgaven we verwachten, en dusdanig begroten. Dit is dus vooral een tool om vooruit te kijken en niet om overschrijdingen achteraf te verklaren.
b. Wij streven ernaar om reëel te begroten. Dit moet van onze toezichthouder, de provincie. Nu we beter zicht hebben op ons zorggebruik kunnen we beter reëel begroten, en we zullen dus we altijd blijven bijstellen om tot een reëel bedrag voor jeugdhulp te komen, ook gedurende het jaar. We moeten inderdaad de bredere dialoog ook voeren met onze inwoners en ook het onderwijs over de noodzaak tot preventie om de instroom te beperken.
c. We hebben een analyse gemaakt van de ontwikkelingen van ons jeugdhulpgebruik van 2022 t/m 2025, en de eerste vijf maanden van 2026. Er is gekeken per zorgcategorie a.d.h.v. 3 indicatoren (aantal cliënten, totale kosten en kosten per cliënt) en op basis daarvan zijn de verschillende vormen van jeugdhulp (residentieel/ ambulant e.d.) gebudgetteerd.
BIJLAGE 6: BELEIDSKEUZES BEGROTING 2027
Vraag 13
Wijkbudgetten: -25k (zijn dit de wijkbudgetten?). Blijkt het geld niet nodig? Was er sprake van onderuitputting?
Antwoord
Dit budget betreft het werkbudget van de wijkmanagers voor de ondersteuning van bewonersinitiatieven. In de praktijk blijkt dat dit budget jaarlijks niet volledig wordt benut. Daarom wordt voorgesteld om € 25.000 van het budget af te ramen. De onderuitputting wordt veroorzaakt doordat er meerdere mogelijkheden zijn om bewonersinitiatieven te ondersteunen en dat bewonersinitiatieven vaak een langere voorbereidingstijd kennen voordat zij tot uitvoering komen.
In 2026 is ook een pilot met het Buurtbudget gestart. Via dit budget worden bewonersinitiatieven in vijf buurten in Zeist-West en Zeist-Centrum ondersteund. Momenteel is sprake van gedeeltelijk overlappende financieringsmogelijkheden, waaronder het werkbudget van de wijkmanagers, het wijkbudget van MeanderOmnium (voor kleine initiatieven) en het Buurtbudget. De samenhang tussen deze budgetten wordt meegenomen in de evaluatie van de pilot Buurtbudget eind 2027 met een voorstel aan de gemeenteraad voor de toekomstige inrichting.
Vraag 14
We zouden verwachten dat de totalen van beide tabellen hetzelfde zijn, nu mist er ruim 1 miljoen (5.448 vs 4.400)
Antwoord
Het is niet duidelijk welke totalen, uit welke tabel, met deze vraag wordt bedoeld. Het klopt dat in bijlage 4 en bijlage 6 per abuis verkeerde ‘totaaltabellen’ zijn gepresenteerd. Via de griffie worden nieuwe versies van deze bijlages aan de raad aangeboden.
Vraag 15
Plan van Aanpak (PvA) Sociaal Domein. + 3,5 mio de komende 4 jaar: welke doelstellingen zijn hieraan gekoppeld? Maw wanneer weten we of deze bestedingen hun doel hebben getroffen?
Antwoord
Het betreft hier de uitvoering van huidig beleid binnen het sociaal domein, zoals o.a. vastgelegd in de sociale visie en de nieuwe inkoopkoers. We werken toe naar een duurzame beheersing van de kosten in het sociaal domein door de beweging naar preventie, een sterke sociale basis, betere triage en passende ondersteuning dichter bij inwoners. We maken scherpe keuzes, door vroegtijdig te investeren in oplossingen die zwaardere en duurdere ondersteuning voorkomen.
Het doel is de instroom naar specialistische en duurdere voorzieningen te beperken, onnodige verlengingen en stapeling van zorg terug te dringen en meer gebruik te maken van groepsaanbod en eigen ondersteuning.
Of deze investering succesvol is, wordt gemeten aan de hand van concrete indicatoren gericht op betere beheersing van de totale uitgaven binnen Jeugd en Wmo. Denk aan:
- Afname van het aantal uren ondersteuning en de gemiddelde kosten per cliënt;
- Minder verlengingen en stapeling van zorgtrajecten;
- Een verschuiving van individuele naar collectieve voorzieningen en groepsaanbod;
- Meer inzet van eigen ondersteuning en e-health;
De voortgang wordt periodiek gevolgd via managementdashboards en kwartaalrapportages, zodat kan worden vastgesteld of de investering daadwerkelijk leidt tot een toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig sociaal domein.
DASHBOARD STABILITEITSMONITOR
Vraag 16
Begroting 2027. In het stuk lezen we dat dit het dashboard van de primitieve begroting betreft. Hierdoor zijn een aantal waardes niet representatief, waarom is er niet voor gekozen om de totale begroting hierin mee te nemen (bv: Onbenutte belastingcapaciteit en Belastingcapaciteit tov het landelijk gemiddelde: de additionele OZB-stijging van 6,1 % zoals opgenomen in de Financieel technische maatregelen nog niet meegenomen). Hoe beziet het college het weerstandsvermogen in relatie tot de dalende solvabiliteit?
Antwoord
In de presentatie wordt geen rekening gehouden met voorstellen die het College in het raadsvoorstel doet omdat de Raad hier formeel nog een besluit over moet nemen. Zowel in het boekwerk van de Begroting, als het dashboard, zijn we gewoon om alleen met vastgestelde cijfers te werken.
De dalende trend van onze solvabiliteit is een logisch gevolg van de ontwikkelingen van investeringen rondom bijv. onderwijshuisvesting en de openbare ruimte. Als Zeist zijn wij hier niet uniek in. Echter, dit neemt niet weg dat het college hier aandacht voor heeft. We willen voorkomen dat dit tot problemen gaat leiden en zullen hierom hier scherp op zijn. Ambtelijk wordt hiervoor al een proces voorbereid welke het college, via de auditcommissie, aan de raad aan zal bieden.
Vraag 17
Onderhoudsplannen. Riolering valt negatief op, groot risico irt ook tot feit dat in praktijk vaak tegenvalt met de staat van onderhoud. Er worden verborgen gebreken geconstateerd en klimaateffecten lijken in toenemende mate om interventies te vragen.
a. Welke voorziening treft het college om hierop te anticiperen?
b. Hoe kan de Raad inzage krijgen in de korte en middellangetermijn interventies die vervroegd nodig zullen zijn.
Antwoord
a. In januari 2026 is reeds aangegeven (RIB26.015) dat er in de periode 2030-2039 een hogere investeringsbehoefte is als gevolg van snellere veroudering van het rioolstelsel. Deze investeringsbehoefte dient te worden gedekt uit de rioolvoorziening. In 2026 zijn we gestart met het opstellen van een op de Omgevingswet gebaseerd, Water- en rioleringsprogramma waarin de hoogte van de rioolheffing opnieuw zal worden vastgesteld, rekening houdend met een snellere afschrijving van een deel van het rioolstelsel. b. De raad zal in november middels een RIB geïnformeerd worden over de huidige stand van de rioolvoorziening, het vigerend beleid en het proces naar het genoemde Water en rioleringsprogramma.
UITVOERINGSPROGRAMMA
Vraag 18
Blz. 4: “Voor een aantal opgaven kiezen we bewust voor een eerste uitvoeringsperiode van twee jaar. Dit ligt in lijn met het wettelijk kader (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, BBV), waar de provincie ons op toetst in de rol van toezichthouder. Op basis van de resultaten, uitvoerbaarheid en financiële ruimte, maken we tijdens de tussentijdse evaluatie een afweging over het vervolg. Zo houden we ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en keuzes, terwijl we tegelijkertijd zorgvuldig omgaan met de inzet van structurele en incidentele middelen.”
a. Is dit puur vanwege de incidenteel/structureel verantwoording of heeft het college hierbij een diepere filosofie achter? Wat is die filosofie?
b. Wat zijn de meest recente afspraken over het inzetten en gebruik van het Rioz?
c. Is het gebruikelijk om het UVP volledig met RIOZ te bekostigen? Is het wenselijk on het Rioz op deze manier in te zetten?
d. Hoe ziet het financieel plaatje eruit als het college de uitvoeringsprogramma op 4 jaar zet? Hoe groot is het tekort dan?
e. Hierna is het RIOZ volledig uitgeput. Heeft het college een plan het Rioz ook weer aan te vullen?
Antwoord
a. Voornaamste reden is het voldoen aan de wetgeving, daarnaast geeft dit de mogelijkheid om tussentijds te evalueren. Vanuit daar kan het college dan voorstellen doen om onderdelen die initieel incidenteel waren, bij de integrale afweging van de Begroting 2029, een structurele plek in de begroting te geven.
b. Deze afspraken zijn vastgelegd in het raadsvoorstel Reflectie Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ)
- 24RV002.
c. Als gevolg van de besluitvorming van de Begroting 2024 zijn alle incidentele onderdelen van het vorige Uitvoeringsprogramma ook gedekt van het RIOZ. Het aan de Raad om de bestemming van reserves te bepalen.
d. Dit is niet 1-op-1 te vertalen naar cijfers omdat niet alles op maximaal 2 jaar is gesteld en ook niet alle onderdelen die nu wel op 2 jaar zijn begroot beoogd zijn hierna nog door te lopen.
e. Aanvulling van het RIOZ vindt, conform ons financieel beleid, plaats bij vrijval van andere bestemmingsreserves of bij positieve jaarrekeningresultaten. Een aanvullende dotatie is op dit moment niet begroot.
Vraag 19
Blz. 10: Woningen middeninkomens. “We zetten in op het realiseren van 40% in het middensegment, koop en huur. In de Woningbouwdifferentiatietabel houden wij hier rekening mee. We stimuleren en ondersteunen woningcorporaties om nieuwbouw ook in de middenhuur te realiseren. Dit is onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma. Het vergroten van het woningaanbod voor de huishoudens met een middeninkomen naar 40% van het totaal.” Hoe telt dit op in de gewenste woningbouw differentiatie? Wat is de ambitie die het college heeft? 35% “sociale huur” + 40% “middensegment, koop en huur” = 25% Vrij, koop en huur?
Antwoord
De gewenste woningbouwdifferentiatie wordt vastgelegd in het nog op te stellen Volkshuisvestingsprogramma. Daarbij houden wij rekening met de wettelijke kaders en instructieregels uit de Wet versterking regie volkshuisvesting. Voor Zeist geldt daarbij de opgave om ten minste 40% van de nieuwbouw te realiseren in het middensegment (middenhuur en betaalbare koop).
Daarnaast is in het Hoofdlijnenakkoord opgenomen dat wordt bezien waar het mogelijk en wenselijk is om het aandeel sociale huur verder te vergroten. De uiteindelijke verhouding tussen sociale huur, middensegment en vrije sector wordt in samenhang uitgewerkt in het Volkshuisvestingprogramma. Om de raad hierin goed mee te nemen, organiseren wij in november een bijeenkomst voor de raad over het Volkshuisvestingsprogramma.
Vraag 20
Blz.10/11 “Snel helpen met flexwoningen. “Vanuit de wettelijke verplichting richten we ons op de huisvesting van de aandachtsgroepen, dit is onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma. 1) Hiervoor bekijken we binnen de grotere en langer lopende gebiedsontwikkelingen of er mogelijkheden zijn voor het realiseren van flexwoningen 2) We kijken ook naar mogelijkheden om gronden aan te kopen op basis van de gemeentelijke nota grondbeleid voor het realiseren van flexwoningen 3) Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor aankoop van bestaand vastgoed tbv het realiseren van mogelijkheden voor flexwoningen. De gevraagde middelen worden ingezet voor personeel. We realiseren voor verschillende (en groeiende) doelgroepen (zoals nieuwkomers, beschermd wonen en maatschappelijke opvang, uitstroom verlengde jeugdzorg, gezinsleden bij huiselijk geweld, vluchtelingen) passende huisvesting van waaruit ze kunnen deelnemen aan de samenleving.”
a. Zijn flexwoningen de goede woonvorm voor de genoemde doelgroepen?
b. Moeten we niet veel meer dan alleen kijken naar flexwoningen? Zo ja, moeten gevraagde middelen dan ook niet breder worden ingezet?
Antwoord
a. De inzet op flexwoningen is één van de mogelijke oplossingen voor de huisvesting van aandachtsgroepen. De komende periode kijken we in hoeverre deze woonvorm aansluit bij de huisvestingsbehoefte van verschillende doelgroepen. Daarbij geldt dat niet iedere doelgroep dezelfde woonbehoefte heeft en dat flexwoningen daarom niet in alle gevallen de meest geschikte optie zullen zijn.
b. We kijken zeker breder naar huisvesting voor aandachtsgroepen. Het realiseren van flexwoningen vormt slechts één van de mogelijke oplossingen voor de huisvesting van aandachtsgroepen. We kijken ook breder naar andere kansrijke woonvormen. Zo zijn dit jaar de eerste woningen voor kamergewijze verhuur voor statushouders beschikbaar gekomen.
Vraag 21
Blz 11: 200/k tbv onderzoek naar flexwoningen. Dit is invulling van de ‘hoe’ vraag waarbij er 200/k wordt voorgesteld voor personeel voor onderzoek naar mogelijkheden flexwoningen.
a. Wordt hierbij voornamelijk gekeken naar uitbreiding van de formatie of wordt onderzoek extern ingekocht?
b. Welke rol wordt hier voorzien voor de woningbouwcorporaties?
Antwoord
a. Voor deze opgave zullen we de formatie uitbreiden met een projectleider op huisvesting. b. Daarover zal de projectleider voor dit onderwerp ook in gesprek gaan en schakelen met de woningbouwcorporaties.
Vraag 22
Blz. 14 “Levendig centrum en evenementen”. Er wordt x4 75K gereserveerd voor evenementen.
a. Welke bijdrage komt er vanuit ondernemers?
Er wordt ingezet op het naar Zeist halen van koningsdag. Kosten die hiermee samenvallen komen uit op 1,5 tot 4 miljoen voor de organiserende gemeente.
b. Mocht de koning positief antwoorden op de uitnodiging, hoe wil het college dit financieren?
Antwoord
a. De investering/bijdrage per evenement vanuit een organisator/ondernemer zal per evenement verschillen. Hier is op voorhand geen bedrag aan te koppelen.
b. Op dit moment is nog geen budget gereserveerd voor de organisatie van Koningsdag. Wanneer blijkt dat Zeist daadwerkelijk in aanmerking komt als gastgemeente voor Koningsdag, zal het college een integrale uitwerking maken van de benodigde organisatie, de kosten en de mogelijke dekkingsbronnen. Een eventueel financieel voorstel zal vervolgens ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd, zodat de raad vooraf kan besluiten over de benodigde middelen en de wijze van financiering.
De financiële gevolgen worden daarom pas uitgewerkt op het moment dat duidelijk is dat Zeist is geselecteerd als gastgemeente en er een concreet beeld bestaat van de omvang van het evenement en de daarbij behorende kosten. Op dat moment zal er ook gekeken worden hoe de ondernemers daarbij betrokken worden.
Vraag 23
“Zelf de handen in de aarde”. Klopt het dat er geen voorziening is getroffen voor continuering van de buurtbugetten en/of uitbreiding van het aantal wijken buurtbudgetten?
Antwoord
Dit klopt. De pilot Buurtbudget wordt in 2026 en 2027 uitgevoerd binnen de beschikbare bestaande middelen. Eind 2026 vindt een tussentijdse evaluatie plaats. Eind 2027 wordt een eindevaluatie opgesteld, inclusief een voorstel aan de gemeenteraad over het vervolg van de pilot.
Vraag 24
Pg23 Kromme Rijn Linie Landschap (KRLL). KRLL vraagt om cofinanciering, hoeveel is hiervoor gereserveerd?
Antwoord
Omdat we via begrotingsmelding “6. Uitvoeringsprogramma Kromme Rijn” via bijlage 4 al een geldvraag doen is in het Uitvoeringsprogramma geen separate geldvraag opgenomen. In de melding “6. Uitvoeringsprogramma Kromme Rijn” wordt de cofinanciering verder geduid.
Vraag 25
pg24. “In lijn met de routekaart circulaire samenleving 2026-2030 richten we uiterlijk 2030 een circulair ambachtscentrum of -netwerk op waarbij we samenwerken met buurgemeentes. De ruimtelijke afweging waar een dergelijk centrum kan komen maken we onderdeel van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, zie 1.1.”
a. Ervaringen vanuit andere gemeenten benoemen succes maar ook grote afhankelijkheid van rijkssubsidies. Hoe groot is de kans dat Zeist hiervoor een rijksbijdrage kan ontvangen?
b. Is deze ambitie uitvoerbaar zonder rijkssubsidie?
Antwoord
a. Op dit moment is er geen specifieke subsidieregeling vanuit het Rijk voor circulaire ambachtscentra beschikbaar, een dergelijke regeling is in 2019, 2020, 2021 en 2022 beschikbaar geweest met een maximum van 50.000 euro. Het budget wat is vrijgemaakt voor de uitvoering van de Routekaart Circulaire Samenleving, inclusief het circulair ambachtscentrum of -netwerk, wordt grotendeels gefinancierd vanuit de CDOKE-regeling (zie Routekaart Circulaire Samenleving, pagina 31) en daarmee afhankelijk van rijksgelden. Op dit moment is er geen zicht op een rijkssubsidie specifiek gericht op een circulair ambachtscentrum of -netwerk, maar ontvangen we via CDOKE-gelden reeds al rijksmiddelen.
b. Dat is afhankelijk van de definitie van “circulair ambachtscentrum”. In de Routekaart Circulaire Samenleving wordt gesproken over een centrum of -netwerk met de functies milieustraat, kringloopwinkel, reparatiewerkplaats, onderwijs en sociaal domein. Waarbij een circulair ambachtscentrum een fysieke locatie is die deze verschillende functies combineert en een circulair ambachtsnetwerk een samenwerkingsverband van organisaties die vanuit hun eigen locatie werken.
De verschillende functies van het ambachtscentrum worden vertegenwoordigd in de vorm van een informeel netwerk binnen de gemeente Zeist, denk aan het demonteren voor hergebruik en recycling van computeronderdelen bij wij3.0, de repair cafés in Zeist, Den Dolder en Austerlitz, het inzamelen van spullen op de milieustraat voor Kringloop Zeist en de samenwerking tussen Kringloop Zeist en de Boswerf om kringlooplessen aan te bieden aan basisscholen. Hiermee beschikt de gemeente nu al over een redelijk rijk circulair netwerk als uitgangspositie.
De verdere ontwikkeling van dit netwerk is naast financiering sterk afhankelijk van de beschikbare ruimte binnen de gemeente (link Omgevingsvisie en het Omgevingsplan) en de ontwikkeling van de samenwerking tussen de verschillende partijen, waar de gemeente er één van is. Het realiseren van een netwerk met daarin de verschillende functies is haalbaar met de reeds toegekende middelen vanuit het Rijk (CDOKE-regeling), voor het realiseren van een centrum is financiering slechts één van de bepalende factoren.
Vraag 26
Pagina 24/25 “Eerlijk afvalbeleid”. Als je kijkt naar de lokale lasten benchmark lijken de kosten voor afvalbeheer structureel hoger te liggen dan vergelijkbare gemeenten. Is het college bereid om een banchmark onderzoek te laten uitvoeren om helder te krijgen waar de meerkosten zitten? (Bijvoorbeeld de nvrd benchmark)
Antwoord
Het college is in reactie op de vraag niet van plan om opdracht te geven voor een benchmark onderzoek over de hoogte van onze afvalstoffenheffing.
Dat heeft 3 redenen:
1. Onderling vergelijken is ingewikkeld omdat gemeenten andere verrekeningssystematieken hanteren. Wij hanteren 100% kostendekking, andere gemeenten soms niet en vangen dit op binnen de OZB of algemene middelen. Weer andere gemeenten hebben DIFTAR ingevoerd met een vast tarief via de afvalstoffenheffing en aanvullende facturatie per inzamelronde. Daarnaast dragen nog allerlei andere factoren (zoals de stedelijkheidsklasse), serviceniveau (nascheiding/bronscheiding) e.d. bij aan kostenfactoren. Het college waakt graag voor het vergelijken van appels met peren.
2. Er is een bestaand instrument waarmee, met inachtneming van de hiervoor staande kanttekening, inzicht in de lokale woonlasten kan worden verkregen. Zie de Atlas van lokale lasten 2026 van Coelo: [https://coelo.nl/images/rapporten/Atlas2026_rapport.pdf. Voor de afvalstoffenheffing zie de pagina’s 71 t.e.m. 79](https://coelo.nl/images/rapporten/Atlas2026_rapport.pdf) en de daar gepresenteerde kaarten in dit rapport. Hier vindt een vergelijking plaats van de afvalstoffenheffingen. Deze kaarten bieden het gevraagde inzicht en de begeleidende teksten laten zien dat de hoogte van de heffingen beïnvloed worden door een grote varia aan factoren. Zie ook de kaart op pagina 192 met een vergelijking van de lokale woonlasten in de provincie Utrecht met in de staafdiagrammen het aandeel van de afvalstoffenheffing daarin. Daarbij geldt dat een zestal Utrechtse gemeenten Diftar hebben ingevoerd, hetgeen inhoudt dat binnen de woonlasten de afvalstoffenheffing een lager aandeel heeft omdat de afvalstoffenheffing gebaseerd is op een vastrecht en de inwoners/huishoudens periodiek rekeningen ontvangen voor het aangeboden huishoudelijk (rest) afval. 4 van de 6 gemeenten hebben daardoor gemiddeld lagere woonlasten dan Zeist (Leusden, Renswoude, Veenendaal en Woudenberg en 2 gemeenten desondanks hogere woonlasten (Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug).
3. Dit najaar starten wij met de actualisatie van ons grondstoffen en afvalstoffenbeleid. In dit proces zullen ook beleidsmatige keuzes naar voren gaan komen die weerslag kunnen/zullen hebben op onze ver- en berekeningssystematiek voor de kosten en onze daarop gebaseerde afvalstoffenheffing. Wij zetten onze capaciteit graag voor dit proces in. Het extra belasten van de capaciteit met deze benchmark vraag achten wij niet efficiënt noch effectief.
Tenslotte attenderen wij nog op de beantwoording van de vorig jaar door de SP over dit onderwerp gestelde vragen, zie: [https://zeist.raadsinformatie.nl/document/15671436/1?connection_type=17&connection_id=11986257.](https://zeist.raadsinformatie.nl/document/15671436/1?connection_type=17&connection_id=11986257)
Vraag 27
Pagina 29. “Sport- en cultuurclubs steunen”. We onderzoeken of er een subsidie kan worden gegeven aan sportclubs en cultuurclubs voor o.a. legeskosten. Het is evident dat dit geld kost. Waar is dit te vinden in de begroting?
Antwoord
Het onderzoek naar een mogelijkheid of er een subsidie kan worden gegeven betreft een interne verkenning en kan binnen de reguliere werkzaamheden uitgevoerd worden. Hier zijn dan ook geen extra middelen voor nodig. Als blijkt dat er mogelijkheden zijn, zal ook verkend worden wat de financiële gevolgen zijn en hoe dit gedekt kan worden binnen de bestaande begroting.
Vraag 28
Pg 38 “Kosten in de hand houden …Extra inzet levert naar verwachting zowel kwaliteitsverbetering als financiële besparingen op..”
a. Kan het college een Indicatie geven van de verwachte kosten/baten? (tov.2x 150K)
b. Welke besparing wordt hier verwacht?
Antwoord
Een financiële indicatie is niet goed af te geven. Dit komt doordat de besparingen op twee manieren gerealiseerd worden waarvan de laatste wordt bijgehouden. Het gaat om:
- Aanpassing van de factuur van de zorgaanbieder na overleg met de toezichthouders.
- Terugvorderen van te veel gefactureerde zorg (veelal gebeurt dit na een uitvoerig onderzoek).
Het is algemeen bekend dat er veel onrechtmatigheden in de zorg plaatsvinden. Zo ook in Zeist. We willen met de extra toezichthouders de onrechtmatigheden opsporen en terugvorderen. Daarnaast moet het ook een preventief karakter krijgen. Het moet duidelijk worden dat je in Zeist beter niet kunt frauderen omdat wij het vizier erop hebben.
Vraag 29
Pg 60 Een dementievriendelijke proefwijk. Het gevraagde bedrag is vrij forst in relatie tot ander ambities. Kan het college een indruk geven van de plannen waarop 360K is gebaseerd? Hoe wordt geborgd dat deze pilot een breed maatschappelijk effect heeft, breder dan een buurt?
Antwoord
Het gevraagde budget weerspiegelt de brede ambitie van de dementievriendelijke proefwijk. Het betreft geen op zichzelf staande activiteit, maar een integrale aanpak waarin inwoners, vrijwilligers, ondernemers, zorg- en welzijnsorganisaties gezamenlijk werken aan een omgeving waarin mensen met dementie volwaardig kunnen blijven meedoen. De proefwijk is daarbij nadrukkelijk bedoeld als ontwikkel- en leeromgeving, zodat succesvolle aanpakken vervolgens ook in andere delen van Zeist kunnen worden toegepast.
De pilot wordt zo ingericht dat opbrengsten niet beperkt blijven tot één buurt. Door kennis, werkwijzen en samenwerkingen structureel op te bouwen en te delen, ontstaat een aanpak die ook in andere wijken van Zeist kan worden toegepast. Daarmee is de proefwijk niet alleen een lokale buurtgerichte interventie, maar een eerste stap naar een gemeente die als geheel dementievriendelijker wordt.