De Bilt, 15 september 2026
Raadsvoorstel
Portefeuillehouder Presidium
Datum raadsvergadering 01-10-2026 Datum voorstel 16 juni 2026
Onderwerp Jongerenraad gemeente De Bilt
De raad wordt voorgesteld te besluiten:
1. Een jongerenraad in te stellen voor de gemeente De Bilt; 2. de ‘Verordening jongerenraad gemeente De Bilt 2026’ vast te stellen. 3. het benodigde bedrag voor de opstartfase van de jongerenraad van €2000 te verwerken in de Najaarsnota en de jaarlijkse lasten van €7500 in de Begroting voor 2027-2030 op te nemen.
Inleiding Op 27 maart 2025 heeft de gemeenteraad van De Bilt de motie Jeugdparticipatie (M33-2025) aangenomen. In deze motie wordt het college opgedragen structureel werk te maken van jeugdparticipatie, bijvoorbeeld door het instellen van een kinder- of jongerenraad. Eerder, in april 2023, werd al via een motie de oproep gedaan om mogelijkheden rondom jongerenparticipatie te onderzoeken (M22-2023). Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan de wens van de raad om een jongerenraad in te stellen. Op dit moment ontbreekt binnen de gemeente De Bilt een structurele vorm van jeugdparticipatie om jongeren effectief te betrekken bij beleid en besluitvorming. De oprichting van een jongerenraad kan de betrokkenheid van jongeren bij de lokale democratie versterken. Met de inzet van een kinderburgemeester, Democracity en scholierendebatten zijn er de afgelopen jaren al stappen gezet op het gebied van jeugdparticipatie. De oprichting van een jongerenraad is een aanvullende stap in de versterking van jeugdparticipatie binnen de gemeente.
Beoogd effect Het beoogd effect van dit voorstel is het instellen van een actieve jongerenraad. Met een actieve jongerenraad in de gemeente De Bilt wordt bijgedragen aan: Met een actieve jongerenraad in de gemeente De Bilt wordt bijgedragen aan: - actieve betrokkenheid van jongeren bij gemeentelijk beleid; - structurele vertegenwoordiging van jongerenbelangen; - stimulering van maatschappelijke betrokkenheid en burgerschap onder jongeren. Er wordt beoogd de jongerenraad in het vierde kwartaal van 2026 op te zetten.
Argumenten 1.1 Jongerenbetrokkenheid wordt vergroot Een jongerenraad biedt jongeren een laagdrempelig en toegankelijk platform om hun stem te laten horen in de lokale democratie. Hierdoor raken zij actiever betrokken bij besluitvorming en beleid dat hen direct aangaat. Dit versterkt niet alleen hun participatie, maar draagt ook bij aan structurele vertegenwoordiging en bevordert actief burgerschap.
1.2 Beleid sluit beter aan bij jongeren Door structureel input op te halen via een jongerenraad ontstaat beter inzicht in de leefwereld, behoeften en zorgen van jongeren. Deze directe betrokkenheid zorgt ervoor dat beleid realistischer, effectiever en toekomstbestendiger wordt vormgegeven. Daarmee wordt de kwaliteit en legitimiteit van beleidskeuzes vergroot.
1.3 Jongeren ontwikkelen zich maatschappelijk en persoonlijk Deelname aan een jongerenraad stimuleert jongeren in hun persoonlijke ontwikkeling door ervaring op te doen met participatie, debat en vertegenwoordiging. Zij ontwikkelen vaardigheden zoals samenwerken, argumenteren en verantwoordelijkheid nemen. Dit draagt bij aan hun zelfvertrouwen en bereidt hen voor op een actieve rol in de samenleving.
2.1 Duidelijke kaders versterken de werking Met een verordening worden de inrichting, taken en werkwijze van de jongerenraad juridisch en organisatorisch vastgelegd. Dit biedt helderheid voor alle betrokkenen en voorkomt vrijblijvendheid. Duidelijke kaders dragen bij aan continuïteit, effectiviteit en een professionele samenwerking tussen jongerenraad en gemeentelijke organisatie.
Kanttekeningen en alternatieven
1.1 Kanttekening: Er bestaat een risico op beperkte interesse of betrokkenheid onder jongeren. Er bestaat een risico dat onvoldoende jongeren zich aanmelden of betrokken blijven. In het voorstel is daarom gekozen voor een bandbreedte van minimaal 9 en maximaal 25 leden, gecombineerd met gerichte werving via scholen en netwerken. In de uitvoeringsaanpak wordt ingezet op begeleiding en aansluiting bij de leefwereld van jongeren om betrokkenheid duurzaam te borgen.
1.2: Kanttekening: Het voorstel wijkt af van de opdracht in de moties. Het voorstel wijkt af van de opdracht in de aangenomen moties, waarin het college werd verzocht zowel een kinderraad als een jongerenraad in te stellen. Ten eerste is er, in overleg met de ambtelijke organisatie, voor gekozen dat de griffie de uitwerking en begeleiding van de jongerenraad oppakt, gezien de nauwe relatie met de gemeenteraad. Ten tweede wordt voorgesteld om uitsluitend een jongerenraad in te stellen, vanwege de organisatorische belasting en kosten die gepaard gaan met het opzetten en begeleiden van twee afzonderlijke organen.
De belangen en het perspectief van jongere kinderen worden in dit voorstel geborgd door de kinderburgemeester structureel te betrekken bij de jongerenraad. De kinderburgemeester krijgt hiermee een inhoudelijk sterkere rol, waarin deze niet alleen ceremoniële taken vervult, maar ook signalen, ideeën en thema’s van jongere kinderen kan inbrengen. Door deze koppeling ontstaat een verbinding tussen beide doelgroepen en wordt jeugdparticipatie in bredere zin versterkt, zonder dat een afzonderlijke kinderraad wordt ingericht.
2.1 Alternatief: De raad kan ervoor kiezen om alleen jongeren die woonachtig zijn in De Bilt toe te laten tot de jongerenraad. In de profielschets wordt voorgesteld om ook jongeren die in De Bilt naar school gaan toe te laten. De overweging hierbij is dat deze jongeren vaak een sociaal netwerk in de gemeente hebben en direct te maken hebben met besluiten van de gemeenteraad. Door deze groep toe te laten wordt voorkomen dat betrokken en geïnteresseerde jongeren worden uitgesloten, wat de toegankelijkheid en representativiteit van de jongerenraad vergroot.
2.2 Alternatief: De adviesrol van de jongerenraad anders inrichten. In het voorstel adviseert de jongerenraad op verzoek van de gemeenteraad als geheel, wat de onafhankelijke positie versterkt. Alternatieven zijn advisering per fractie of op eigen initiatief. Deze varianten bieden meer flexibiliteit, maar brengen het risico van versnippering of politieke beïnvloeding met zich mee. Daarom is gekozen voor advisering via de raad als geheel.
2.3 Alternatief: De maximale leeftijd naar 18 jaar verlagen. In de verordening wordt een maximale leeftijd van 21 jaar gehanteerd voor deelname aan de jongerenraad, zodat zowel minderjarige als jongvolwassen jongeren kunnen deelnemen. Een alternatief is om de leeftijd te beperken tot 18 jaar, zodat de jongerenraad zich richt op jongeren zonder stemrecht, die hun belangen nog niet via formele democratische kanalen kunnen vertegenwoordigen.
Gekozen is voor 21 jaar, omdat deze groep nog dicht bij de leefwereld van jongeren staat en tegelijkertijd kan bijdragen aan de zelfstandigheid van de jongerenraad. Daarnaast verkleint dit de stap naar formele politieke participatie voor jongeren die al stemrecht hebben maar nog weinig vertegenwoordigd zijn.
2.4 Alternatieven: De leden van de jongerenraad een (vrijwilligers)vergoeding toekennen. In het voorstel ontvangen leden geen vergoeding voor hun werkzaamheden. Dit sluit aan bij de wens om te werken met intrinsiek gemotiveerde jongeren en voorkomt druk op het beschikbare budget. Tegelijkertijd kan dit deelname beperken voor sommige jongeren. De raad kan er daarom voor kiezen een (vrijwilligers)vergoeding toe te kennen.
Aanpak/Uitvoering Na vaststelling en inwerkingtreding van de Verordening en het daarmee instellen van de jongerenraad ziet de vervolgprocedure er als volgt uit: 1. De eerste fase vindt in het najaar van 2026 plaats en richt zich op de werving en selectie van jongeren. Wanneer tenminste negen jongeren zich hebben aangemeld worden de leden van de jongerenraad door de gemeenteraad benoemt. Daarmee is de jongerenraad een feit. De jongerenraad kan vanaf dat moment zelf ter benoeming nieuwe leden voordragen aan de gemeenteraad. 2. In de tweede fase (die ingaat na de benoeming van de eerste 9 leden van de jongerenraad) vinden de eerste bijeenkomsten plaats die in het teken zullen staan van training en uitleg van lokale politiek. In deze fase maakt de jongerenraad hun eigen werkafspraken. 3. In de derde fase functioneert de jongerenraad zoals beoogd en gaat desgewenst de werving van nieuwe leden door. 4. De Verordening treedt zes weken na publicatie in werking Participatie N.v.t. Communicatie Bekendheid van en deelname aan de jongerenraad worden gestimuleerd via een breed scala aan communicatiekanalen, zoals lokale media, de website van de gemeenteraad, de sociale mediakanalen van de gemeenteraad en contact met scholen. Wanneer de jongerenraad is geïnstalleerd kunnen er ook eigen communicatiekanalen worden ingericht zodat jongeren elkaar makkelijk kunnen bereiken. Denk hierbij aan accounts van de jongerenraad op Instagram. Evaluatie Na 12 maanden vindt de eerste jaarlijkse evaluatie plaats. Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor het welzijn en de ontwikkeling van de leden van de jongerenraad alsmede voor het groepsproces. Financiële gevolgen en risico’s Voor de opstart van de jongerenraad in het najaar van 2026 wordt een budget van €2000 beschikbaar gesteld. Dit budget kan onder meer worden gebruikt voor promotie en werving. Voor de uitvoering van de werkzaamheden van de jongerenraad wordt een jaarlijks werkbudget van €7.500 beschikbaar gesteld. Dit budget kan onder meer worden ingezet voor de organisatie van bijeenkomsten, het realiseren van activiteiten en evenementen, en communicatie- en promotiedoeleinden.
De griffie ondersteunt de jongerenraad met een personele inzet van gemiddeld vier uur per week. Deze inzet wordt in beginsel geleverd binnen de bestaande formatie van de griffie. Indien in de praktijk blijkt dat aanvullende capaciteit noodzakelijk is, wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd.
de raad voornoemd,
de griffier,
drs. T.B.W.M. van der Torre
de burgemeester,
drs. M.C. Haverkamp
Bijlagen bij het raadsvoorstel
Bijlage 1: Verordening Jongerenraad De Bilt Conctactambtenaar: S. Boersma (s.boersma@debilt.nl)
Besluit van de raad
De raad van de gemeente De Bilt;
gelezen het voorstel van 01-10-2026,
overwegende dat het wenselijk is jongeren structureel te betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid en hun maatschappelijke betrokkenheid en burgerschap te bevorderen;
gelet op artikel 147 lid 1 van de Gemeentewet,
BESLUIT: 1. Een jongerenraad in te stellen voor de gemeente De Bilt; 2. de ‘Verordening jongerenraad gemeente De Bilt 2026’ vast te stellen. 3. het benodigde bedrag voor de opstartfase van de jongerenraad van €2000 te verwerken in de Najaarsnota en de jaarlijkse lasten van €7500 in de Begroting voor 2027- 2030 op te nemen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 01-10-2026,
de raad voornoemd,
de griffier,
drs. T.B.W.M. van der Torre
de burgemeester,
drs. M.C. Haverkamp