De Bilt, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Raadsvoorstel
Portefeuillehouder Presidium
Datum raadsvergadering 27-11-2026 Datum voorstel 24 september 2026
Onderwerp Integriteitsdocumenten
De raad wordt voorgesteld te besluiten:
1. de ‘Gedragscode voor raads- en commissieleden van de gemeente De Bilt’ vast te stellen; 2. het ‘Agressieprotocol gemeente De Bilt’ vast te stellen 3. het ‘Protocol handhaving integriteit gemeente De Bilt’ vast te stellen.
Inleiding De gemeenteraad is gekozen om de inwoners van De Bilt te vertegenwoordigen. De raad bepaalt de koers van de gemeente, controleert het college en bewaakt het algemeen belang. Dit is een eervolle taak die vraagt om zuiverheid, integriteit en openheid. De zuiverheid van de gemeentelijke besluitvorming en de integriteit van de besluitvorming in de gemeenteraad in het bijzonder zijn belangrijk. Daarom is elke gemeenteraad wettelijk verplicht een gedragscode voor zijn leden vast te stellen (artikel 13, derde lid, van de Gemeentewet). De burgemeester bevordert de bestuurlijke integriteit van de gemeente (artikel 170 Gemeentewet). De gedragscode, het protocol handhaving integriteit en het agressieprotocol bieden hiervoor belangrijke handvatten. Deze documenten zijn niet volledig nieuw opgesteld, maar gebaseerd op bestaande landelijke modellen en handreikingen. De gedragscode is gebaseerd op het model van de VNG, het agressieprotocol op het voorbeeld van Netwerk Weerbaar Bestuur en het protocol handhaving integriteit gemeente De Bilt op de handreiking van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een actueel en gedragen basis voor integer handelen, veilige omgangsvormen en zorgvuldige procedures is een actiepunt uit het plan van aanpak bestuurscultuur van de burgemeester. Met de vaststelling wordt dit actiepunt uitgevoerd.
Beoogd effect De geactualiseerde integriteits- en weerbaarheidsdocumenten bieden een actuele en gedragen basis voor integer handelen, veilige omgangsvormen en zorgvuldige procedures en dragen zo bij aan het vertrouwen in een open, betrouwbaar en integer gemeentebestuur van De Bilt.
Argumenten 1.1 De gedragscode bevordert duidelijkheid en aanspreekbaarheid. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat het gemeentebestuur zorgvuldig en integer handelt, ook als het moeilijk wordt. De gedragscode is een leidraad voor professionele en integere keuzes en een basis voor het gesprek over integriteit. Hierdoor ontstaat een gemeenschappelijke basis voor het gesprek over integriteit en kunnen politieke ambtsdragers elkaar aanspreken op hun handelen en gedrag. 2.1 Het protocol handhaving integriteit zorgt voor een zorgvuldige behandeling van vermoedens van integriteitsschendingen. Het protocol beschrijft wat te doen bij twijfel over het eigen handelen of dat van een ander, tot en met de afronding van een eventuele melding of onderzoek. Zo weten melders, betrokken politieke ambtsdragers en andere betrokkenen wat de procedure inhoudt. Het legt ook vast welke rol onder meer de burgemeester, de griffier, de gemeentesecretaris en de raad hebben bij de behandeling van meldingen. Dit draagt bij aan een consistente en zorgvuldige toepassing van integriteitsprocedures. 3.1 Het agressieprotocol ondersteunt politieke ambtsdragers bij incidenten van agressie en geweld. Politieke ambtsdragers krijgen te maken met agressie, intimidatie en bedreigingen. Het agressieprotocol biedt duidelijkheid over preventie, ondersteuning, melding, nazorg en eventuele vervolgstappen bij een incident. Duidelijke afspraken over de omgang met agressie dragen bij aan een veilige werkomgeving voor politieke ambtsdragers en helpen voorkomen dat agressie en intimidatie het functioneren van het lokaal bestuur beïnvloeden.
Kanttekeningen en alternatieven 1.1 Kanttekening: Documenten alleen zorgen niet voor een blijvende cultuurverandering De gedragscode, het integriteitsprotocol en het agressieprotocol bieden een kader, maar dragen alleen bij aan bestuurlijke integriteit als de afspraken worden nageleefd en het gesprek hierover wordt gevoerd. Daarom wordt ook ingezet op trainingen, periodieke integriteitsgesprekken en het lopende cultuurtraject, gericht op bewustwording, aanspreekbaarheid en gewenste omgangsvormen.
1.2 Alternatief: De documenten samen met de raad opstellen Een alternatief is om de documenten in een uitgebreider traject samen met de raad op te stellen en vooraf input op te halen. Hiervoor is niet gekozen, omdat op korte termijn behoefte is aan een actueel en duidelijk integriteitskader. Bestaande landelijke modellen en handreikingen bieden hiervoor een kwalitatief goede basis, die op basis van ervaringen en gesprekken binnen de raad verder kan worden aangescherpt.
Aanpak/Uitvoering Alle politiek ambtsdragers zijn verantwoordelijk voor de naleving van de nieuwe gedragscodes. De documenten worden onder de aandacht gebracht en de afspraken worden waar nodig toegelicht en besproken tijdens trainingen en gesprekken over integriteit en omgangsvormen. De burgemeester en de raadsgriffier ondersteunen de toepassing ervan. De documenten worden in ieder geval voorafgaand aan een nieuwe raadsperiode geëvalueerd en zo nodig geactualiseerd.
Participatie N.v.t.
Communicatie N.v.t. Evaluatie De werking van de gedragscode, het agressieprotocol en het protocol handhaving integriteit wordt periodiek besproken met de raad. Waar nodig worden de documenten geactualiseerd op basis van praktijkervaringen, gewijzigde wet- en regelgeving en ontwikkelingen op het gebied van bestuurlijke integriteit. Financiële gevolgen en risico’s Nv.t.
de raad voornoemd,
de griffier,
drs. T.B.W.M. van der Torre
de burgemeester,
drs. M.C. Haverkamp
Bijlagen bij het raadsvoorstel
Bijlage 1: Gedragscode voor raads- en commissieleden van de gemeente De Bilt Bijlage 2: Agressieprotocol gemeente De Bilt Bijlage 3: Protocol handhaving integriteit gemeente De Bilt
Contactambtenaar: S. Boersma (s.boersma@debilt.nl)
Besluit van de raad
De raad van de gemeente De Bilt;
gelezen het voorstel van 24-09-2026,
overwegende dat een actuele gedragscode, meldroute en protocol voor de omgang met agressie bijdragen aan het bevorderen van de bestuurlijke integriteit en een open en betrouwbaar bestuur;
gelet op - artikel 13, derde lid, van de Gemeentewet; - artikel 170 van de Gemeentewet.
BESLUIT: 1. de ‘Gedragscode voor raads- en commissieleden van de gemeente De Bilt’ vast te stellen; 2. het ‘Agressieprotocol gemeente De Bilt’ vast te stellen; 3. het ‘Protocol handhaving integriteit gemeente De Bilt’ vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 26 november 2026, de raad voornoemd, de griffier,
drs. T.B.W.M. van der Torre
de burgemeester,
drs. M.C. Haverkamp