Westland, 12 november 2025
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Aan de leden Datum
16 oktober 2025
Ons kenmerk
U202500257 Lbr. 25/047
Telefoon
070-3738393
Bijlage(n) 2
Onderwerp
Modelverordening Lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek
Geachte leden van college en gemeenteraad,
In deze ledenbrief informeren wij u over de VNG modelverordening Lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek. Deze heeft gevolgen voor beleid en uitvoering bij gemeenten.
Achtergrond en ontwikkelingen Op basis van een bij amendement ingevoegd artikel in de Energiewet (artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet) kan een gemeente bij verordening bepalen dat een producent bij de aanleg of uitbreiding van projecten voor wind- en zonne-energie moet streven naar 5007o lokaal mede eigendom. Dit streven is eerder neergelegd in het Nederlandse Klimaatakkoord en op deze manier ook vastgelegd in Nederlandse wetgeving. Lusten en lasten worden zo eerlijker verdeeld. Ook kan lokaal eigendom het draagvlak voor dergelijke energieprojecten vergroten.
De VNG heeft vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Energiewet de modelverordening Lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek opgesteld. Gemeenten kunnen deze modelverordening gebruiken om eigen beleid over lokaal eigendom in algemeen geldende regels te verankeren. Hiermee is de inspanningsverplichting van de producent te toetsen en af te dwingen en is voor iedereen duidelijk hoe lokaal eigendom binnen de gemeente ingevuld wordt.
Met dit model kunt u vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Energiewet (naar verwachting 1 januari 2026) toewerken naar een verordening die past bij uw gemeente. De modelverordening
voorziet in een bepaling waarmee de verordening gelijktijdig in werking treedt met de Energiewet.
De VNG hoopt met dit duidelijke kader uw gemeentelijke praktijk rond de energietransitie te ondersteunen.
Meer informatie
De geconsolideerde teksten van de VNG-modellen (met de bijbehorende toelichtingen) zijn te
raadplegen via de Kennisbank Decentrale Regelgeving (www.decentralereaelaeving.nn. De
VNG modelverordeningen (zonder de toelichtingen) staan ook in Modellen Decentrale
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag
070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl
1/2
Modelverordening Lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek
Regelgeving ('https://puc.overheid.nI/mdr/i.
Bijlagen
Deze ledenbrief bevat 2 bijlagen:
Bijlage 1 - Modelverordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek met algemene
en artikelsgewijze toelichting.
Bijlage 2 - Implementatiehandleiding bij de modelverordening lokaal eigendom bij grootschalige
elektriciteitsopwek: nadere toelichting van de te maken keuzes en instructies voor de toepassing
van de regeling.
Vragen
Voor vragen over deze ledenbrief kunt u terecht bij het Klantcontactcentrum van de VNG, via 070 3738393 of e-mail: info@vng.nl.
Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
dr. mr L.K. Geluk
Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/2
| Col1 | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| bij grootschalige elektriciteitsopwek |
Leeswijzer modelbepalingen
- [...] of (bijvoorbeeld) tijdstip = door gemeente in te vullen.
- [ iets OF iets] = door gemeente te kiezen.
- _[iets]_ = facultatief.
- (iets) = een voorbeeld ter illustratie of uitleg voor gemeente.
Combinaties zijn ook mogelijk; bijvoorbeeld een bepaling die zowel facultatief is als een keuzemogelijkheid inhoudt.
Ook wordt er gewerkt met varianten waaruit gekozen kan worden. Hierbij kan het voorkomen dat de ene variant uit meer artikelen of artikelleden bestaat dan een andere variant.
Let op dat de nummering of lettering bij het niet overnemen van een facultatief artikel, lid, of onderdeel moet worden aangepast. Bij een opsomming wordt zo nodig achter het voorlaatste onderdeel “en” of “of” geplaatst en wordt het laatste onderdeel afgesloten met een “.” of een “,” als er nog een staarttekst volgt.
Nadere uitleg wordt opgenomen in de implementatiehandleiding.
| besluit vast te stellen de volgende verordening: Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek [naam gemeente] | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| elektriciteitsopwek [naam gemeente] |
| De raad van de gemeente [naam gemeente]; | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; | ||
| gelet op artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet; | ||
| gezien het advies van de [naam commissie]; |
Artikel 1 Definities
In deze verordening en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
- _Bouwactiviteit:_ activiteit inhoudende het bouwen van een bouwwerk, als bedoeld in de Omgevingswet;
- _kring_ _van_ _partijen:_ natuurlijke personen, micro-ondernemingen, kleine ondernemingen, middelgrote onderneming,gemeenten, waterschappen, provincies, gevestigd in de nabije omgeving van de installatie en binding hebbend met de betreffende (buur)gemeente(n);
- _lokaal_ _eigendom:_ het juridisch en economisch in (mede-)eigendom hebben van een installatie en de opwek die met die installatie wordt gerealiseerd door de kring van partijen in de nabije omgeving van die installatie;
- _nabije_ _omgeving:_ a. in het geval van elektriciteitsopwek door zonne-energie: binnen de gemeentegrens van
[ naam gemeente [n]];
1
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
b. in het geval van elektriciteitsopwek door windenergie: binnen de gemeentegrens van de
[ naam gemeente [n]] en binnen een straal van 10 keer de tiphoogte van de windturbine, gemeten vanaf de voet van de turbine.
Artikel 2 Toepassingsbereik
1. Deze verordening is van toepassing op de aanleg of uitbreiding van een grootschalige installatie voor de opwek van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. 2. Onder een grootschalige installatie voor de opwek van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen wordt verstaan: a. een zonnepark met een capaciteit van ten minste aantal MW MW; of b. een windturbine met een capaciteit van ten minste aantal MW MW.
[c. [-..]]
Hoofdstuk 2 Motiveringsplicht lokaal eigendom
Artikel 3 Inspanningsverplichting lokaal eigendom
1. Bij de aanleg of uitbreiding van een grootschalige installatie voor de opwek van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen geldt er voor de producent een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom te bereiken. 2. Er is in ieder geval niet voldaan aan de inspanningsverplichting als: a. er geen aantoonbaar en verifieerbaar contact is geweest met een bestaande georganiseerde vorm van personen of ondernemingen uit de kring van partijen; b. er niet meer dan één bijeenkomst met die partijen is geweest waarin de mogelijkheden voor lokaal eigendom zijn voorgelegd en is verkend; c. er geen reële termijn is gegeven aan de omgeving om lokaal eigendom te bereiken; of d. er geen economisch realistisch aanbod is gedaan.
Artikel 4 Motivering inspanningsverplichting lokaal eigendom
1. De producent motiveert voorafgaand aan het verrichten van de bouwactiviteit voor de aanleg of uitbreiding van de installatie: a. welke inspanningen hij heeft verricht om mede-eigendom ten aanzien van de voorgenomen installatie en de exploitatie daarvan door een kring van partijen te bevorderen; b. welk percentage mede-eigendom is overeengekomen. c. voor zover minder dan 50 procent mede-eigendom is overeengekomen, wat de redenen daarvan zijn en of er andere vormen van financiële participatie zijn overeengekomen.
Artikel 5 Gegevens en bescheiden motivering
1. Voor de motivering, bedoeld in artikel 4, eerste lid, onder a, worden de volgende gegevens en bescheiden door de producent aan het college verstrekt: a. de methoden gebruikt voor de communicatie over het project; b. welke informatie is gedeeld en hoe deze informatie beschikbaar is gesteld; en c. ten aanzien van de kring van partijen: V hoe deze is gedefinieerd; 2° op welke wijze deze partijen bij het project zijn betrokken; 3° op welke wijze de wensen van deze partijen zijn verkend; en 4° hoe deze partijen de mogelijkheid hebben gehad om te participeren. 2. Voor de motivering, bedoeld in artikel 4, eerste lid, onder b, worden de volgende gegevens en bescheiden door de producent verstrekt: a. welke afspraken met deze partijen zijn gemaakt; b. hoe de afspraken met deze partijen zijn vastgelegd; c. een getekende overeenkomst tussen de producent en de kring van partijen, al dan niet vertegenwoordigd door de lokale energiegemeenschap, waarin de gemaakte afspraken over lokaal eigendom zijn vastgelegd; d. een projectstructuurbeschrijving met daarin opgenomen de financiële- en eigendomsstructuur van het project; e. een overzicht van de verdeling van de eigendoms- en zeggenschapsverhouding binnen het project; en f. een overzicht van de taakverdeling.
2
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3. Voor de motivering, bedoeld in artikel 4, eerste lid, onder c, worden de volgende gegevens en bescheiden door de producent verstrekt: a. een overzicht van de andere vormen van financiële participatie die zijn toegepast; en b. de redenen waarom 50 procent lokaal eigendom niet haalbaar is.
Hoofdstuk 3 Overige bepalingen
Artikel 6 Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking gelijktijdig met de inwerkingtreding van artikel 6.12 van de Energiewet. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek naam gemeente.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van datum.
De voorzitter,
De griffier,
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3
Bijlage I Toelichting
_Algemene_ _toelichting_
De grondslag van deze verordening is artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet. De begripsbepalingen uit artikel 1.1 van de Energiewet zijn dan ook van toepassing op deze verordening. Het ligt niet voor alle gemeenten voor de hand om dit model over te nemen, al dan niet met lokale aanpassingen. Wellicht een open deur, maar de gemeente doet er goed aan eerst na te gaan of deze verordening de beoogde doelen realiseert. Wellicht is er aanvullende regelgeving nodig in de vorm van beleid of heeft de provincie regelgeving over dit thema. Mogelijk is er binnen de gemeente al beleid en behoeft dat beleid aanpassing met de inwerkingtreding van de Energiewet en de inzichten van dit model.
De gemeente naam gemeente vindt het belangrijk dat inwoners in brede zin zeggenschap hebben over en profiteren van grootschalige energieopwek die wordt gerealiseerd in hun omgeving. De ambitie voor het lokaal eigenaarschap kent als uitgangspunt 50 procent per project. Deze ambitie komt tot uitdrukking in het naam beleid. Naast dat dit streven is opgenomen in het beleid van de gemeente, maakt de gemeente de keuze om het streven naar 50 procent lokaal eigendom ook juridisch te borgen door middel van deze verordening.
Het kunnen profiteren van grootschalige energieopwek wordt ook wel financiële participatie genoemd. De naam Participatieverordening regelt onder andere de wijze van participeren in het kader van ruimtelijke besluiten. Financiële participatie is daar niet onder begrepen. Deze verordening en de participatieverordening sluiten dus op elkaar aan. Deze verordening biedt, anders dan de participatieverordening, geen toetsingskader bij de procedure voor het verlenen van een omgevingsvergunning als bedoeld in de Omgevingswet.
_Bron:_ _EnergieSamen_
4
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
_Artikelsgewijze_ _toelichting_
Artikel 1 Definities
Bij de ‘kring van partijen’ is aangesloten bij de mogelijke leden van een energiegemeenschap zoals vermeld in artikel 2.4 van de Energiewet. Wat onder ‘kleine’ en ‘middelgrote’ ondernemingen wordt verstaan is opgenomen in de begripsbepalingen in artikel 1.1 van de Energiewet. Onder ‘binding hebbend met’ wordt verstaan: bedrijven die hun verzorgingsgebied hebben of vinden in de gemeente of kern waar ze gevestigd zijn of zich vestigen én toegevoegde waarde bieden aan de sociaaleconomische structuur/voorzieningen. Brievenbusfirma’s vallen niet onder de definitie van lokale ondernemers. Maatschappelijke instellingen wel.
Bewoners, ondernemers en/of lokale overheden, zoals beschreven bij de ‘kring van partijen’, kunnen zelfstandig of door middel van een energiegemeenschap eigenaar worden van de installatie. Daarbij kan het voorkomen dat een bewoner of een onderneming uit een andere gemeente binnen een straal van 10 keer de tiphoogte gemeten vanaf de voet van de windturbine woont. In dat geval worden zij op grond van artikel 1 ook gerekend tot de kring van partijen. Gemeenten zijn er vrij in overleg te voeren met buurgemeenten om eventueel over en weer elkaar te benoemen in de verordening. Met de straalhoogte van 10 keer de tiphoogte wordt aangesloten bij de jurisprudentie van het begrip _belanghebbende_ in het omgevingsrecht: gevolgen van enige betekenis kunnen aanwezig worden geacht binnen een afstand van tien keer de tiphoogte van de dichtstbijzijnde windturbine, gemeten vanaf de voet van de windturbine (ABRvS, 21 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:616, _Windpark de_ _Drentse_ _Monden_ _en_ _Oostermoer,_ r.o. 7; ABRvS, 19 december 2018, ECLI:NL:RVS:2018:4198,
_Windpark_ _Zeewolde,_ r.o. 7).
Lokaal eigendom is gedefinieerd als het juridisch en economisch (mede-)eigenaarschap van de installatie en het juridisch bezitten van een energieproject en de daarmee gegenereerde elektriciteit. Dit houdt in dat economisch bezien zowel de lusten als de lasten worden gedragen en dat er zeggenschap over de installatie is. Deze definiëring sluit aan bij de definitie opgesteld door het ministerie van Klimaat en Groene Groei in de monitor Financiële Participatie Hernieuwbare Energie op Land. Lokaal eigendom kan bestaan uit omwonenden of lokaal gevestigde ondernemingen die deelnemen in de Ontwikkelings B.V. door middel van bijvoorbeeld een lokale energiegemeenschap of een directe investering door grondeigenaren of lokale overheden.
Artikel 2 Toepassingsbereik
Dit artikel regelt het toepassingsbereik van de regels uit deze verordening. De verordening is van toepassing op de aanleg of uitbreiding van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit
hernieuwbare bronnen. De facultatieve sub-bepalingen in het tweede lid benoemt specifiek zonnepark en windturbine als hernieuwbare bron. De Energiewet hanteert een bredere definitie. In de Regionale Energiestrategie (hierna:RES) zijn specifieke afspraken gemaakt omtrent zon en wind, om meer draagvlak te creëren. Daarom zijn deze hernieuwbare bronnen al opgenomen in de verordening in onderdeel a en b van het tweede lid. Wat onder grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit wordt verstaan kan door de gemeente worden ingevuld. Met het invoeren van een drempel worden kleinere windturbines of zonnevelden die zijn aangelegd voor eigen gebruik uitgesloten van het toepassingsbereik van deze verordening.
Artikel 3 Inspanningsverplichting lokaal eigendom
Eerste lid In het eerste lid is een inspanningsverplichting opgenomen: bij de aanleg of uitbreiding van de installatie, bedoeld in artikel 2 moet de producent streven naar 50 procent lokaal eigendom. Er wordt geen resultaatsverplichting opgelegd, omdat niet kan worden afgedwongen dat de lokale omgeving mede-eigenaar wil zijn van een dergelijke installatie. De producent moet echter wel aantonen dat hij zich voldoende heeft ingespannen om 50 procent lokaal eigendom te realiseren.
Tweede lid Van de producent wordt een aantoonbare inspanning verwacht. Het opmerken dat bij een informatieavond met omwonenden geen animo was voor lokaal eigendom volstaat bijvoorbeeld niet. De producent moet een deugdelijke motivering aanleveren waaruit blijkt dat ondanks de verrichte
5
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
inspanningen, niet genoeg interesse was vanuit de lokale omgeving. Bij een georganiseerde vorm van personen en ondernemingen zoals genoemd in dit lid onder a, kan gedacht worden aan bijvoorbeeld een wijk- of dorpsraad of een bestaande lokale energiecoöperatie of energiegemeenschap Verder is in het tweede lid een niet limitatieve opsomming opgenomen van voorbeelden wanneer er in ieder geval geen sprake is van gegronde redenen waardoor lokaal eigendom niet haalbaar zou zijn geweest. Daarbij kan worden gedacht aan een onrealistische termijn voor de instap van één of twee weken of een inkoopregeling met dermate hoge inkoopprijzen dat deze niet in een paar jaar terug te verdienen zijn uit de opbrengsten van het energieproject danwel op voorhand financieel minder aantrekkelijk is dan als men niet zou deelnemen in het lokale eigendom. Tot slot dient ook een verantwoord rendement te worden geboden en dient het instapbedrag niet te hoog te zijn voor huishoudens uit de omgeving.
Artikel 4 Motivering inspanningsverplichting lokaal eigendom
De producent is verplicht voorafgaand aan het verrichten van de bouwactiviteit voor de aanleg of uitbreiding van een grootschalige installatie voor de opwek van elektriciteit uit [ hernieuwbare bronnen OF zon of wind ] aan het college te motiveren hoe is voldaan aan de inspanningsverplichting tot het streven naar lokaal eigendom. Het gekozen moment is een uiterste moment dat de producent de inspanningsverplichting moet aantonen. Bij voorkeur gebeurt dit eerder, omdat logischerwijs dan alle afspraken rondom financiële participatie zijn vastgelegd. Het ligt voor de hand dat het college de producent vervolgens informeert of aan de inspanningsverplichting is voldaan.
Deze bepaling sluit aan bij artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet _(Kamerstukken_ _II_ 2023-2023, 36378, nr. 23, Amendement lid Rooderkerk). Het artikel biedt geen grondslag voor het verzwaard afleggen van verantwoording als wél 50 procent lokaal eigendom is behaald (zie artikel 6.12, derde lid, sub c Energiewet en artikel 4, eerste lid, onder c van deze verordening).
Artikel 5 Gegevens en bescheiden motivering
In dit artikel is omschreven welke gegevens en bescheiden de producent moet aanleveren voor de motivering van de inspanningsverplichting. In het eerste lid wordt opgesomd welke stukken nodig zijn om de inspanning te motiveren die de producent heeft geleverd voor het streven naar lokaal eigendom. Daarbij kan een geografische kaart als hulpmiddel dienen om de lokale omgeving die benaderd is af te bakenen. Verder kunnen gegevens door middel van onderstaand tabel gestructureerd worden aangeleverd:
6
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Omgeving binnen Mogelijkheden Directe omgeving Breder publiek invloedssfeer
Financiële deelneming V V V
Geïnformeerd over project V V V
Zeggenschap via coöperatie (o.a. V V _1_ over mogelijke winsten)
Invloed door omgeving (bijv. via v v _1_ Omgevingsraad)
Zeggenschap overOmgevingsfonds V V _1_ (bijv. via lokale stichting)
Omwonendenregeling V _1_ _1_
Intensiever participatietraject V _1_ _1_
Gesocialiseerde grondvergoedingen V _1_ _1_
_Tabel_ _1._ _Kansen_ _tot_ _proces_ - _en_ _financiële_ _participatie_ _bij_ _verschillende_ _schillen_ _rondom_ _het_ _windpark._ _V_ = _deze_ _schil_ _dient_ _in_ _ieder_ _geval_ _de_ _kans_ _te_ _krijgen tot_ _de_ _activiteit._ _I_ = _in_ _lokaal_ _participatieproces_ _kunnen_ _hier_ _afspraken_ _over_ _gemaakt_ _worden,_ _de_ _schil_ _wordt_ _niet_ _per_ _se_ _uitgesloten._
In het tweede lid is opgenomen welke stukken de producent moet aanleveren om het percentage lokaal eigendom te onderbouwen. Deze verplichting geldt ook als 50 procent lokaal eigendom wél wordt behaald.
De vereiste stukken zijn een overzicht van de afspraken die zijn gemaakt met de lokale omgeving in de vorm van een samenwerkings- of omgevingsovereenkomst waarin de gemaakte afspraken over lokaal eigendom zijn vastgelegd. Daarnaast wordt een projectstructuurbeschrijving met daarin de financiële- en eigendomsstructuur en de verdeling van de eigendoms- en zeggenschapsverhouding aangeleverd. Hierin is ook opgenomen wie de zeggenschap heeft over (welk deel van) de geproduceerde stroom. Verder bevat het een overzicht van de afspraken die zijn gemaakt over welke kosten door wie worden gedragen, een overzicht van de taakverdeling en de overeenkomst tussen de producent en de kring van partijen. Lokaal eigendom houdt in dat de kring van partijen in alle opzichten betrokken kan zijn bij de ontwikkeling, dat is dus niet puur financieel. Het is van belang dat de kring van partijen onderdeel is van het besluitvormingsproces en de ontwikkeling van het park. De gevraagde stukken geven inzicht in de onderlinge verhouding tussen de kring van partijen en de producent.
In het geval dat de producent niet 50 procent lokaal eigendom heeft behaald, wordt in het derde lid stukken gevraagd ter onderbouwing waarom 50 procent lokaal eigendom niet is behaald en welke andere vormen van financiële participatie zijn toegepast. Uit de stukken over de haalbaarheid van 50 procent lokaal eigendom moet de producent deugdelijk motiveren dat deze ondanks alle verrichte inspanningen niet haalbaar was.
Artikel 6 Inwerkingtreding en citeertitel
De wettelijke grondslag voor deze verordening is opgenomen in artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet. Daarom treedt deze verordening gelijktijdig in werking met de Energiewet, zoals opgenomen in het eerste lid. De Energiewet treedt in werking op 1 januari 2026 (zie Koninklijk Besluit 17 februari 2025, Stb. 2025/40).
7
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Implementatiehandleiding bij model Verordening lokaal eigendom bij grootschalige
elektriciteitsopwek
Algemeen
In artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet is de grondslag opgenomen voor het regelen van de
motivering van een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom bij de aanleg of uitbreiding
van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit de hernieuwbare bronnen te verkrijgen
in een provinciale of gemeentelijke verordening.
Het model ‘Verordening lokaal eigendom grootschalige elektriciteitsopwek' biedt gemeenten een
voorbeeld om tot uitwerking van een dergelijke verordening te komen. In deze
implementatiehandleiding worden de keuzes die gemeenten kunnen maken en de bijbehorende
afwegingen toegelicht.
Het model bevat een aantal artikelen waarin individuele gemeenten keuzes kunnen maken. Deze
implementatiehandleiding is opgesteld om te ondersteunen bij het maken van die keuzes. Uiteraard is
de gehele modelverordening facultatief in die zin dat het verordeningsinstrument alleen gebruikt hoeft
te worden als dat voor een individuele gemeente wenselijk is. Gemeenten hebben bovendien de
vrijheid om een andere invulling te geven dan in de modelverordening is gekozen.
Gemeenten die ervoor kiezen om de bepalingen uit de modelverordening niet of in gewijzigde vorm
over te nemen, of deze aan te vullen, dienen er scherp op te letten dat deze keuzes zowel in lijn zijn
met de toepasselijke wetgeving als met de systematiek van de bepalingen uit de modelverordening die
wel worden overgenomen. Artikelen of artikelleden moeten mogelijk worden vernummerd. Daarnaast is
de modeltoelichting zodanig opgesteld dat gemeenten deze kunnen overnemen, mits zij ook het
bijbehorende artikel overnemen.
Aanhef
In de aanhef van het besluit tot vaststelling van een verordening wordt alleen een considerans of
beweegreden opgenomen als het plaatselijk gebruik dat voorschrijft. In dat geval zou een considerans
als volgt kunnen luiden:
_“overwegende_ _dat:_
_de_ _gemeente_ _[naam_ _gemeente]_ _de_ _ambitie_ _heeft_ _om het_ _draagvlak_ _voor_ _de_ _energietransitie_ _te_ _vergroten_ _door_ _een_ _zo_ _hoog_ _mogelijk_ _percentage_ _energiesystemen_ _in_ _lokaal_ _eigendom_ _te_ _ontwikkelen;_
1
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
| rtredingen van milieuregelgeving en misdrijven die zorgen voor structurele aantasting van onze gezondheid en leefomgeving, waarbij jaarlijks miljarden euro’s aan schade ontstaat. Milieucriminaliteit is een belangrijk en urgent probleem dat door samenwerking van alle partijen in de keten aangepakt moet worden. ODH is onderdeel van die keten. De inzet van ODH vindt plaats in regionaal verband in de vorm van gericht ketentoezicht. Daarnaast zijn wij officieel partner van het HEIT en nemen tevens deel aan integrale handhavingsacties die zijn gericht op het terugdringen van ondermijnende activiteiten. 2.2.10 Risico gestuurd toezicht Middels een probleemanalyse wordt een risico gerichte inzet van de beschikbare capaciteit gerealiseerd, waarbij het de bedoeling is dat dezelfde soort bedrijven in de hele regio onderw | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 | Col9 | Col10 | Col11 | Col12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| _in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat voor een evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied_ _gestreefd wordt naar 50 procent eigendom van de productie van delokale omgeving (burgersen_ _bedrijven);_ _dit streven, voor een percentage van 50 procent, ook in de RES1.0 verankerd is;_ _de gemeenteraad van __[naamgemeente] [invoegensamenhangend beleid] __heeft vastgesteld;_ _de gemeenteraad tevens een Participatieverordening heeft vastgesteld over de wijze van_ _participeren bij ruimtelijke besluiten;_ _de gemeenteraad op grond van artikel 6.12, derdelid, van de Energiewet de bevoegdheid heeft om_ _bij verordening eenmotiveringsplicht op te leggen aan een producent bij de aanleg of uitbreiding_ _van een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen vanaf een bij die_ _verordeningte bepalen capaciteit over:_ « _welke inspanningen de producent heeft verricht om lokaal eigendom te bevorderen;_ * _welk percentage daadwerkelijk overeen isgekomen; en_ « _alsdit minder is dan 50_ procent _wat hiervan de redenen zijn en of er andere vormen van_ _financiële participatie zijn overeengekomen,_ _het gewenst is gebruik te maken van die mogelijkheid om regels te stellen over:_ * _vanaf welke capaciteit de motiveringsplicht geldt,_ « _welkekring van partijen, gevestigd in de nabije omgeving van de installatie, behoren tot de_ _definitie van lokaal eigendom,_ « _op welke wijze de producent voldoet aan de motiveringsplicht.”_ Keuzes De keuzes bij het opstellen van de gemeentelijke verordening betreffen devolgende vragen: * Op welke hernieuwbare-energieprojecten is de verordening van toepassing? * Hoe wordt de kring van partijen bij lokaal eigendom gedefinieerd? » Welke stukken moeten worden aangeleverd ter motivering van de inspanningsverplichting. Deze modelverordening is een uitwerking van de mogelijkheid die de Energiewet gemeenten en provincies biedt om de motivering van een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom bij de aanleg of uitbreiding van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit de hernieuwbare bronnen te regelen. De motiveringsplicht geldt daarmee voor het streven naar 50o7o lokaal eigendom. Gemeenten en provincies hebben de beleidsvrijheid om te streven naar een hoger percentage lokaal eigendom en vast te leggen in ander beleid, zoals aanbestedingsbeleid. In de volgende paragrafen worden deze keuzes behandeld aan de hand van artikelen in de modelverordening en de daarin gemaakte keuzes. 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten | _in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat voor een evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied_ _gestreefd wordt naar 50 procent eigendom van de productie van delokale omgeving (burgersen_ _bedrijven);_ _dit streven, voor een percentage van 50 procent, ook in de RES1.0 verankerd is;_ _de gemeenteraad van __[naamgemeente] [invoegensamenhangend beleid] __heeft vastgesteld;_ _de gemeenteraad tevens een Participatieverordening heeft vastgesteld over de wijze van_ _participeren bij ruimtelijke besluiten;_ _de gemeenteraad op grond van artikel 6.12, derdelid, van de Energiewet de bevoegdheid heeft om_ _bij verordening eenmotiveringsplicht op te leggen aan een producent bij de aanleg of uitbreiding_ _van een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen vanaf een bij die_ _verordeningte bepalen capaciteit over:_ « _welke inspanningen de producent heeft verricht om lokaal eigendom te bevorderen;_ * _welk percentage daadwerkelijk overeen isgekomen; en_ « _alsdit minder is dan 50_ procent _wat hiervan de redenen zijn en of er andere vormen van_ _financiële participatie zijn overeengekomen,_ _het gewenst is gebruik te maken van die mogelijkheid om regels te stellen over:_ * _vanaf welke capaciteit de motiveringsplicht geldt,_ « _welkekring van partijen, gevestigd in de nabije omgeving van de installatie, behoren tot de_ _definitie van lokaal eigendom,_ « _op welke wijze de producent voldoet aan de motiveringsplicht.”_ Keuzes De keuzes bij het opstellen van de gemeentelijke verordening betreffen devolgende vragen: * Op welke hernieuwbare-energieprojecten is de verordening van toepassing? * Hoe wordt de kring van partijen bij lokaal eigendom gedefinieerd? » Welke stukken moeten worden aangeleverd ter motivering van de inspanningsverplichting. Deze modelverordening is een uitwerking van de mogelijkheid die de Energiewet gemeenten en provincies biedt om de motivering van een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom bij de aanleg of uitbreiding van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit de hernieuwbare bronnen te regelen. De motiveringsplicht geldt daarmee voor het streven naar 50o7o lokaal eigendom. Gemeenten en provincies hebben de beleidsvrijheid om te streven naar een hoger percentage lokaal eigendom en vast te leggen in ander beleid, zoals aanbestedingsbeleid. In de volgende paragrafen worden deze keuzes behandeld aan de hand van artikelen in de modelverordening en de daarin gemaakte keuzes. 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten | ||||||||||
| _in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat voor een evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied_ _gestreefd wordt naar 50 procent eigendom van de productie van delokale omgeving (burgersen_ _bedrijven);_ _dit streven, voor een percentage van 50 procent, ook in de RES1.0 verankerd is;_ _de gemeenteraad van __[naamgemeente] [invoegensamenhangend beleid] __heeft vastgesteld;_ _de gemeenteraad tevens een Participatieverordening heeft vastgesteld over de wijze van_ _participeren bij ruimtelijke besluiten;_ _de gemeenteraad op grond van artikel 6.12, derdelid, van de Energiewet de bevoegdheid heeft om_ _bij verordening eenmotiveringsplicht op te leggen aan een producent bij de aanleg of uitbreiding_ _van een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen vanaf een bij die_ _verordeningte bepalen capaciteit over:_ « _welke inspanningen de producent heeft verricht om lokaal eigendom te bevorderen;_ * _welk percentage daadwerkelijk overeen isgekomen; en_ « _alsdit minder is dan 50_ procent _wat hiervan de redenen zijn en of er andere vormen van_ _financiële participatie zijn overeengekomen,_ _het gewenst is gebruik te maken van die mogelijkheid om regels te stellen over:_ * _vanaf welke capaciteit de motiveringsplicht geldt,_ « _welkekring van partijen, gevestigd in de nabije omgeving van de installatie, behoren tot de_ _definitie van lokaal eigendom,_ « _op welke wijze de producent voldoet aan de motiveringsplicht.”_ Keuzes De keuzes bij het opstellen van de gemeentelijke verordening betreffen devolgende vragen: * Op welke hernieuwbare-energieprojecten is de verordening van toepassing? * Hoe wordt de kring van partijen bij lokaal eigendom gedefinieerd? » Welke stukken moeten worden aangeleverd ter motivering van de inspanningsverplichting. Deze modelverordening is een uitwerking van de mogelijkheid die de Energiewet gemeenten en provincies biedt om de motivering van een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom bij de aanleg of uitbreiding van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit de hernieuwbare bronnen te regelen. De motiveringsplicht geldt daarmee voor het streven naar 50o7o lokaal eigendom. Gemeenten en provincies hebben de beleidsvrijheid om te streven naar een hoger percentage lokaal eigendom en vast te leggen in ander beleid, zoals aanbestedingsbeleid. In de volgende paragrafen worden deze keuzes behandeld aan de hand van artikelen in de modelverordening en de daarin gemaakte keuzes. 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten | _in het Klimaatakkoord is vastgelegd dat voor een evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied_ _gestreefd wordt naar 50 procent eigendom van de productie van delokale omgeving (burgersen_ _bedrijven);_ _dit streven, voor een percentage van 50 procent, ook in de RES1.0 verankerd is;_ _de gemeenteraad van __[naamgemeente] [invoegensamenhangend beleid] __heeft vastgesteld;_ _de gemeenteraad tevens een Participatieverordening heeft vastgesteld over de wijze van_ _participeren bij ruimtelijke besluiten;_ _de gemeenteraad op grond van artikel 6.12, derdelid, van de Energiewet de bevoegdheid heeft om_ _bij verordening eenmotiveringsplicht op te leggen aan een producent bij de aanleg of uitbreiding_ _van een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen vanaf een bij die_ _verordeningte bepalen capaciteit over:_ « _welke inspanningen de producent heeft verricht om lokaal eigendom te bevorderen;_ * _welk percentage daadwerkelijk overeen isgekomen; en_ « _alsdit minder is dan 50_ procent _wat hiervan de redenen zijn en of er andere vormen van_ _financiële participatie zijn overeengekomen,_ _het gewenst is gebruik te maken van die mogelijkheid om regels te stellen over:_ * _vanaf welke capaciteit de motiveringsplicht geldt,_ « _welkekring van partijen, gevestigd in de nabije omgeving van de installatie, behoren tot de_ _definitie van lokaal eigendom,_ « _op welke wijze de producent voldoet aan de motiveringsplicht.”_ Keuzes De keuzes bij het opstellen van de gemeentelijke verordening betreffen devolgende vragen: * Op welke hernieuwbare-energieprojecten is de verordening van toepassing? * Hoe wordt de kring van partijen bij lokaal eigendom gedefinieerd? » Welke stukken moeten worden aangeleverd ter motivering van de inspanningsverplichting. Deze modelverordening is een uitwerking van de mogelijkheid die de Energiewet gemeenten en provincies biedt om de motivering van een inspanningsverplichting om 50 procent lokaal eigendom bij de aanleg of uitbreiding van grootschalige installaties voor de opwek van elektriciteit uit de hernieuwbare bronnen te regelen. De motiveringsplicht geldt daarmee voor het streven naar 50o7o lokaal eigendom. Gemeenten en provincies hebben de beleidsvrijheid om te streven naar een hoger percentage lokaal eigendom en vast te leggen in ander beleid, zoals aanbestedingsbeleid. In de volgende paragrafen worden deze keuzes behandeld aan de hand van artikelen in de modelverordening en de daarin gemaakte keuzes. 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten |
Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen
Artikel 1 Definities
Er is gekozen voor een definitie van ‘nabije omgeving’ waarbij het gaat om bewoners van de gemeente,
en om ondernemingen die gevestigd zijn in en binding hebben met de gemeente. Gemeenten kunnen
ervoor kiezen ook buurgemeenten op te nemen in de verordening. Lokaal eigendom van wind- of
zonneparken aan de randen van gemeenten kan op die wijze mogelijk beter worden geborgd.
De term lokaal eigendom is ook gedefinieerd. De definitie komt uit de landelijke Monitor Financiële
Participatie van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Daar sluit de RES ook bij aan. Het staat
gemeenten vrij om een andere definitie te hanteren voor lokaal eigendom. Gemeenten kunnen er ook
voor kiezen de definitie van lokaal eigendom te verbreden ofte verkleinen.
Voorbeelden van alternatieve invullingen van lokaal eigendom:
« Dat er sprake moet zijn van een collectief eigendom, waarbij meerdere lokale agrariërs en
ondernemers zich verenigen. Eigendom van één agrariër of één ondernemer valt dus niet
onder lokaal eigendom _(zie_ bijvoorbeeld de beleidsregels van de gemeente Zwartewaterland):
of
« Dat er sprake moet zijn van collectief eigendom gebaseerd op coöperatieve principes, waarbij
financiering en zeggenschap zijn losgekoppeld _(zie_ bijvoorbeeld het beleid van de provincie
Utrecht).
Artikel 2 Toepassingsbereik
In dit artikel wordt vastgesteld dat de verordening van toepassing is op de aanleg of uitbreiding van een
_grootschalige_ installatie voor de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Dit sluit
grotendeels aan bij de tekst van artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet. Het woord ‘grootschalige’ is
toegevoegd aan het toepassingsbereik, zodat een gemeente zelf kan bepalen wat zij onder een
grootschalige installatie verstaat in het tweede lid. Hiermee kan de gemeente bepalen bij welke wind- of
zonprojecten moet worden voldaan aan de inspanningsverplichting tot het verkrijgen van 50 procent
lokaal eigendom.
De gemeente kan ervoor kiezen:
- deze verordening van toepassing te laten zijn op elke installaties voor de opwek van elektriciteit
uit hernieuwbare bronnen. De Energiewet kent namelijk een bredere definitie van de term
‘hernieuwbare bronnen’. In dat geval kan worden opgenomen: _Deze_ _verordening is_ _van_
3
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
_toepassing_ _op_ _de_ _aanleg_ _of_ _uitbreiding_ _van_ _een_ _grootschalige_ _installatie_ _voor_ _de_ _opwek_ _van_
_elektriciteit_ _uit_ _hernieuwbare_ _bronnen._ Het tweede lid uit de modelverordening kan dan worden
weggelaten, aangezien het zich meer specifiek richt op zon en wind. Het Klimaatakkoord en de
RES afspraken richten zich vooral op zon en wind en deze modelverordening is daar een
uitwerking van. Een alternatief is om ook andere hernieuwbare bronnen op te nemen in lid 2
en nader te specificeren in de verordening en de overwegingen daarbij.
« Deze verordening van toepassing te laten zijn op installaties voor de opwek van elektriciteit uit
hernieuwbare bronnen vanaf een bepaalde omvang uitgedrukt in het aantal MW dat wordt
geproduceerd. In dat geval vult de gemeente het aantal MW in, in het tweede lid. Een ander
criterium dan het aantal MW is denkbaar, dit is aan de gemeente om te bepalen wanneer lokaal
eigendom wenselijk is.
Hoofdstuk 2 Motiveringsplicht lokaal eigendom
Artikel 3 Inspanningsverplichting lokaal eigendom
In het eerste lid is een streefpercentage van 50 procent opgenomen. Gemeenten en provincies hebben
de beleidsvrijheid om een hoger percentage na te streven en vast te leggen in ander
(omgevings)beleid. Mogelijk kan een grotere inspanning voor een streefpercentage tussen de 50 en
100 procent een rol spelen in de gemeentelijke aanbesteding
Artikel 4
In de modelverordening is ervoor gekozen dat de producent voorafgaand aan het verrichten van de
bouwactiviteit aantoont dat aan de inspanningsverplichting is voldaan. De gemeente kan een ander
moment kiezen, mits het voor de producent duidelijk is wanneer aan de inspanningsverplichting moet
zijn voldaan.
Artikel 5 Gegevens en bescheiden motivering
In artikel 5 zijn voorbeelden opgenomen van gegevens en bescheiden die aangeleverd moeten worden
om de inspanningsverplichting uit artikel 4 te motiveren. Een gemeente moet zelf afwegen welke
stukken nodig zijn om te verifiëren of aan de inspanningsverplichting is voldaan.
Als voorbeeld kan worden gekozen voor het aanleveren van:
» Een beschrijving van communicatiemiddelen;
- De gemaakte overeenkomsten met de lokale omgeving;
« Een beschrijving van het project inclusief de eigendomsstructuur en taakverdeling;
« De redenen waarom 50 procent lokaal eigendom niet haalbaar is.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten