Eindhoven, 10 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Bijlage Agenderingsverzoek Netcongestie en Groei
Tijdlijn
Ter voorbereiding van de discussie in de meningsvorming hebben wij hebben geprobeerd een zo volledig mogelijke tijdlijn rondom net congestie en groei te maken. De tijdlijn begint bij het eerste moment waarop netcongestie en de groei van Eindhoven met elkaar in relatie worden gebracht en eindigt bij de eerste communicatie vanuit het college aan de raad over de crisisaanpak.
7 juli 2023 Collegebrief beantwoording vragen GroenLinks nav meningsvorming “Eindhoven klaar voor de schaalsprong” [RIS]
Op 4 juli heeft de raad in een meningsvormende vergadering gesproken over het agenderingsverzoek “Eindhoven klaar voor de schaalsprong”. Let op, de uitbreiding van ASML in Eindhoven speelde toen nog niet. Het college geeft met deze brief nog antwoord op een aantal openstaande vragen van GroenLinks.
_Ook creëren we de_ _randvoorwaarden_ _om aardgasvrij te worden. Bijvoorbeeld het_ _verkennen van waterstof en warmtenetten op bedrijventerreinen en oplossingen voor_ _netcongestie._
29 augustus 2023 Raadsinformatiebrief “Brainport Development Jaarplan 2024” [RIS]
Het college geeft bij Brainport Development aan om netcongestie als aandachtspunt mee te nemen.
2 maart 2024 WOO: interne mailwisseling over het voorstel aan “Den Haag” [WOO] [WOO-verzoek]
Onder andere Wethouder Steenbakkers en Burgemeester Dijsselbloem stemmen met ASML en Brainport Development af wat er voor nodig is om ASML in Eindhoven te faciliteren. Het hoofdstation voor het hoogspanningsnet wordt ingeschat tussen 2029 en 2031.
_Onder de aanpak van netcongestie liggen diverse beleids- en financieringskaders,_ _zoals de Landelijke_
_Aanpak Netcongestie, de MIEK en de pMIEK. Voor de uitvoering hiervan zijn bij Rijk_ _en netbeheerders_ _ook middelen voorzien. Geconstateerd wordt dat deze aanpak_ _nog niet tot de_ _snelheid leidt die nodig_ _is om de meest urgente casussen aan te pakken_ _. Met andere woorden;_ _financiering is niet het_ _probleem, maar_ _urgentie en prioriteit in uitvoering_ _wel. Verwijzend naar de meest_ _recente MIEK-brief,_ _die stelt dat onderzocht wordt hoe het prioritaire gebied Brainport, in de MIEK kan_ _worden_ _vormgegeven, spreken rijk en regio voor de aanpak van netcongestie het volgende_ _af:_
- _Continuering van de casusaanpak met EZK, Enexis en de Brainportregio op het_ _middenspanningsnet (stations, verbindingen en opslag)_
- _Opstarten van de casusaanpak met EZK, Enexis, de Brainportregio en TenneT_ _op het hoogspanningsnet (stations, verbindingen en opslag)_
- _Concreet inplannen van versnelling van de oplevering van hoofdstation Wijchen_ _(huidige is tussen planning_ _2029 — 2031_ _) naar een zo kort mogelijke termijn._
- _Inplannen van het 380 kV station Eindhoven voor 2032 (dit station is wel_ _voorzien, maar niet ingepland)_
- _Inzet van de aanjager ‘Slim met Stroom’ rondom flexibilisering voor beschikbaar_ _krijgen van tijdelijke capaciteit aan de oostzijde van de regio om in enkele_ _urgente casussen te voorzien tot de eerste oplevering van station Eindhoven-_ _Oost (voorzien in 2026)_
- _Naar rato deel van de beschikbare EEZ euro voor de implementatie van_ _energyhubs_
28 maart 2024 Collegebrief “Afspraken BO-Brainport over versnelde groei” [RIS] Het college geeft aan samen met Provincie Noord-Brabant de afgelopen maand in het Bestuurlijk Overleg Brainport Intensief in gesprek te zijn geweest met het Rijk. Het behoud en, waar nodig, herstel van de balans werd steeds centraal gesteld.
Naast de financiële investeringsafspraken is ook gewerkt aan:
_randvoorwaarden_ _om de groei voor zowel woningbouw als werklocaties mogelijk te_ _maken. Dat betekent onder andere dat we gemaakte toezeggingen op het gebied_ _van netcongestie (elektriciteit) omzetten in concrete uitvoeringsafspraken._
28 mei 2024 Raadsvoorstel Meerjarenplan en – financiering Brainport Development NV (2025-2032)
[RIS] In het Meerjarenplan en -financiering Brainport Development NV (2025-2032) wordt nu ook aanvullende en langjarige basisfinanciering geregeld voor aanvullende taken, waaronder netcongestie. Om zo te komen tot een robuuste basisorganisatie.
11 Juni 2024 Intentieovereenkomst vestiging van ASML op BIC Noord [RIS]
De raad gaat akkoord met de intentieovereenkomst. Netcongestie wordt slechts eenmalig in een bijlage genoemd. Dat is in een antwoord op een vraag van GroenLinks. [RIS]
GroenLinks stelde hier de schriftelijke vraag:
Wat is de impact op de doorlooptijd voor het realiseren van de benodigde hoeveelheid woningen in de regio?
Het antwoord daarop is: _De realisatie van het aantal woningen wordt versneld. In het convenant ‘Beethoven’_ _is afgesproken dat 17.000 extra woningen versneld worden gerealiseerd, bovenop de_ _afgesproken 45.130 woningen (uit de Woondeal) tot en met 2030. Daarnaast worden_ _nog 2.280 aanvullende studenteneenheden_ _extra gerealiseerd._ _Daarnaast dragen de maatregelen uit Beethoven bij aan regionale_ _(investerings)opgaven op het gebied van talentontwikkeling, mobiliteit en_ _voorzieningen, netcongestie en uitvoeringskracht._
2 juli 2024 Collegebrief “Uitbreiding netwerken hoogspanning en middenspanning” [RIS] Het college geeft in een brief aan dat de leveringszekerheid van elektriciteit onder druk staat.
_Dit heeft impact op zowel onze inwoners en (maatschappelijke) organisaties als op_ _(de groei van) ons bedrijfsleven. Als gemeente werken we nauw samen met de_ _netbeheerders TenneT en Enexis om de schaarsteproblematiek op te lossen._
_We zijn in toenemende mate afhankelijk van elektriciteit als energiebron._ _Huishoudens installeren zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen waardoor de_ _vraag naar ruimte op het bestaande elektriciteitsnet_ _explosief groeit_ _en groeiende_ _is, waardoor het net ook in onze_ _regio zo goed als vol zit_ _._
Het wordt niet langer beschreven als een aandachtspunt maar als ‘zorgwekkend’.
_Bedrijven en instellingen die een grootverbruikaansluiting nodig hebben en deze bij_ _Enexis aanvragen, komen hierdoor momenteel op een wachtlijst. Dit betekent dat de_ _door hen benodigde aansluiting pas gerealiseerd wordt als er (extra) transportruimte_ _vrijkomt op het net._ _Ook de groei van ASML wordt hierdoor geraakt. Dit is_ _zorgwekkend voor de ontwikkeling en groei van onze stad.”_ _Woningen en appartementen die een kleinverbruikaansluiting nodig hebben, worden_ _nog wel aangesloten. Maar bijvoorbeeld de winkel- of kantoorruimte of een_ _maatschappelijke functie onder een nieuw te bouwen appartementencomplex krijgt_ _geen aansluiting._
24 september 2024 Raadsinformatiebrief “Brainport Development Input Jaarplan 2025” [RIS] Opnieuw wordt voor Brainport Development voorgesteld in te zetten op netcongestie. Dit keer in relatie tot het Beethovenconvenant:
_extra in te zetten op de uitvoering van het Beethovenconvenant en de daarin_ _opgenomen afspraken met het kabinet op het gebied van_ _talentontwikkeling,mobiliteit, woningbouw, netcongestie en concurrentievermogen._
10 december 2024 Collegebrief “Versterking organisatie korte termijn” [RIS] Het college stuurt een brief over de versterking van de organisatie.
_Eindhoven barst van de energie. Onze stad is de laatste jaren flink gegroeid en blijft_ _groeien. Elk jaar komen er meer mensen om te wonen, leren, werken, verblijven en_ _recreëren. We ontwikkelen een stad voor alle Eindhovenaren, van nu en de_ _toekomst. We maken steeds bewuste afwegingen om een_ _goede balans te vinden_ _tussen de groei van de stad en de brede welvaart._
_Eén van de belangrijkste randvoorwaarden_ _voor de realisatie van de afspraken_ _die gemaakt zijn in het convenant Beethoven, is de beschikbaarheid van elektriciteit._ _Stroomvoorziening is nu al een bottleneck en dat zal naar verwachting alleen_ _maar groter worden_ _. Om deze beschikbaarheid te kunnen garanderen, zijn extra_ _inspanningen nodig van de actoren die betrokken zijn bij het convenant Beethoven._
De grootte van de opdracht wordt langzaam duidelijk:
_De actualisatie van het MIRT onderzoek moet nader inzicht geven in het aantal te_ _bouwen elektriciteits-transformatoren per tijdseenheid. Om alvast een gevoel te_ _geven: de komende tien jaar moeten er naar schatting in Eindhoven 1000 nieuwe_ _laagspanningshuisjes bij geplaatst worden en tientallen middenspanningsstations_ _met een voetafdruk tot 1000m2. Ook de capaciteit van de vier_ _hoogspanningsstations aan de randen van de stad wordt uitgebreid. Dit alles wordt_ _verbonden door duizenden kilometers extra elektriciteitskabels. Eindhoven kan in_ _samenwerking met andere gemeenten in de regio door te standaardiseren en_ _procedures te versnellen een belangrijke bijdrage leveren aan tijdige realisatie van_ _de uitbreidingen van het elektriciteitsnet. Daarvoor is versterking noodzakelijk door_ _de inrichting van een dedicated team. Een nog te ontwikkelen monitor gaat helpen_ _om de voortgang te bewaken in stad en regio en onderlinge afhankelijkheden in_ _beeld te brengen._
_Naast het verder uitbreiden en verzwaren van het elektriciteitsnet, zal ook gewerkt_ _moeten worden aan netontlasting, onder meer door handhaving van bestaande_ _regelgeving. Hiertoe zal extra handhavingscapaciteit moeten worden aangetrokken._ _De capaciteitsvraag is geraamd op 6,5 fte. Voor 2025 bedragen de kosten € 712.000._ _Deze worden gedekt uit de reserve strategische investeringen. Voor de jaren erna_ _maken we de gevolgen hiervan inzichtelijk bij de Kadernota 2026._
15 april 2025 Raadsinformatiebrief “Programmaplan programma Klimaat en Energie” [RIS] Programmabureau klimaat en energie werkt aan een gemeentebreed accountmanagement met zowel TenneT en Enexis, als woningbouwcorporaties en ASML.
_Netcongestie heeft_ _prioritaire aandacht_ _, aangezien voldoende ruimte op het_ _elektriciteitsnet randvoorwaardelijk is voor de uitfasering van aardgas. Het PKE_ _ontwikkelt samen met de afdeling communicatie een krachtige_ _communicatiestrategie met partners voor zowel de stad als onze eigen organisatie._ _Ook geeft het programmabureau invulling aan de private rolneming richting het_ _publieke energiebedrijf als aandeelhouder en stuurt daarbij op een_ _investeringsstrategie voor kavelplan(nen). Daarnaast wordt gewerkt aan_ _gemeentebreed accountmanagement voor klimaat- en energie onderwerpen richting_ _MRE, Provincie, Brainport Development, TenneT, Enexis, ASML en de_ _woningbouwcorporaties_ _. Dit komt allemaal samen in datagedreven sturing_ _(vooruitkijken) en monitoring (terugkijken), waarvoor het PKE de software van_ _ClimateView verdergaand uitwerkt en toepast._
7 mei 2025 Raadsinformatiebrief “Vaststellen participatieplan en voor participatie vrijgeven van VOSP voor vestiging ASML op BIC Noord” [RIS] Het college deelt in een raadsinformatiebrief (vastgesteld door B&W op 18 april) over het participatieplan bij het voorlopig ontwerp stedenbouwkundig plan (VOSP) met betrekking tot ASML.
_2.4 Er zijn nog enkele_ _externe onzekerheden_ _Netcongestie en stikstof zijn onderwerpen waarover met o.a. rijk, provincie en ASML,_ _wordt gesproken om tot een tijdige oplossing te komen._
9 september 2025 Raadsvoorstel Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig plan BIC Noord [RIS] Een half jaar later staat hetzelfde in de VOSP die door de raad wordt vastgesteld.
_1.5 Deze gebiedsontwikkeling kent_ _grote opgaven_ _en veel afhankelijkheden._ _Netcongestie en stikstof zijn onderwerpen waarover met o.a. rijk, provincie en ASML,_ _wordt gesproken om tot een tijdige oplossing te komen._
November 2025 ACM Uit de beantwoording van raadsvragen van de VVD [RIS] blijkt dat november 2025 duidelijk werd dat de reservering voor kleinverbruik zou vervallen.
10 maart 2026 Raadsvoorstel gewijzigde vaststelling wijzigingsbesluit TAM-omgevingsplan BIC Noord – ASML en wegenstructuur [RIS] De raad stelt via de TAM de ontwikkelingen van ASML definitief vast in dit ruimtelijke document. In de stukken komt het woord ‘netcongestie’ slechts 1 keer voor. Op Pagina 60 van de nota van zienswijzen. [RIS] De provincie geeft aan:
_4. Energie_ _De uitwerking van de energieparagraaf is beperkt. Vanwege netwerkcongestie en_ _duurzaamheidsambities is de uitwerking daarvan_ _onderbelicht_ _in het plan. Gemist_ _wordt dat wordt ingegaan op netcongestie, schaarste, kansen voor het net._
Maar ook bij hen gaan geen alarmbellen rinkelen:
_De provincie staat zeer positief tegenover de ontwikkeling en erkent het grote_ _regionale en economische belang. De provincie ziet het belang van een snelle_ _realisatie van de locatie, om in de uitbreiding voor ASML te voorzien._
13 maart 2026 Ingekomen Stukken “MRE: Ontwikkeling netcongestie in de Metropoolregio Eindhoven” [RIS]
3 dagen na het besluit stuurt de MRE een ernstige waarschuwing:
_Voldoende stroom is_ _randvoorwaardelijk_ _voor de doorontwikkeling van de regio_
_De beperkte capaciteit voor elektriciteitsaansluitingen tot de oplevering van station_ _Wijchen, in combinatie met de aangepaste regelgeving over_ _elektriciteitsaansluitingen heeft gevolgen voor de groeiopgave van onze regio._ _Ontwikkelingen (incl. woningbouw) die na 2027 geen aansluiting of_ _transportcapaciteit toegekend hebben gekregen, kunnen langdurig niet meer_ _rekenen op transportcapaciteit bij de netbeheerder_ _. Dit zet onze_ _schaalsprongopgave onder grote druk_ _. Het zal ook lastig worden_ _om voor 2033_ _nieuwe ambities te kunnen voorzien van een stroomaansluiting_ _._
2 mei 2026 Dossiers en interne informatie > Formatie 2026 > Presentaties en toelichtingen formatie [RIS] De formerende partijen worden bijgepraat. In de slides van programmabureau Klimaat en Energie lezen we de ernst van de situtie:
- _Ruimtelijke en gebiedsontwikkelingen staan onder druk als gevolg van netcongestie._
- _Klimaatdoelen staan onder druk_ _als gevolg van netcongestie en achterblijvende_ _inzet Rijk op warmte._
- _Impact is groot_ _: Alle projecten die nog niet in aanbouw zijn en waarvoor nog geen_ _zekerheid bestaat over de beschikbaarheid van transportcapaciteit, lopen een reëel_ _risico op vertraging lopen als gevolg van netcongestie!_
- _Impact wonen:_
`o` _Geen aansluiting/niet in aanbouw = potentieel problem_
`o` _Tot 2033 tussen 25.000 en 30.000 woningen_
`o` _Afspraken KnoopXL, HOV 4 onder druk:_
`o` _10.121 woningen (2030)_
`o` _2.935 (2030 – 2033)_
`o` _Geen verzwaring aansluitingen particuliere woningen (met gevolgen voor EV_
_laden, warmtepompen)_
`o` _Voor netbewust bouwen is ook aansluiting nodig. Maar minder groot._
_Ongeveer 10K per woning nodig (Utrecht)_
- _Realiseren van collectieve warmtenetten_
- _bestaande bouw vrijwel niet mogelijk_ _, Eindhoven Energie bevindt zich in een_ _lastige positie._
- _Mobiliteitsopgave onder druk_ _: Concessies busvervoer kunnen waarschijnlijk niet_ _elektrisch, geen nieuwe laadpalen, bouwlogistiek, ZE zone._
- _Voorzieningen onder druk_ _: Onderwijs, Zorg, Opvang, Cultuur krijgen geen_ _aansluiting._
- _Economie onder druk_ _: Bedrijven krijgen geen aansluiting/verzwaring._
- _Nieuwe terreinen komen niet in ontwikkeling._
- _Doelen_ _Klimaatverordening voor 2030 komen zwaar onder druk_ _-> Elektrificering_ _stokt._
29 mei 2026: Raadsbrief “Ontwikkelingen netcongestie Eindhoven” De eerste communicatie vanuit het college aan de raad volgt 4 weken later:
_Eindhoven kampt met_ _ernstige netcongestie_
_Er is binnen Eindhoven een_ _crisisaanpak_ _netcongestie opgezet. Met de_ _crisisaanpak werken we onder meer aan snellere vergunningverlening voor de_ _verzwaring van het elektriciteitsnet, door deze projecten prioriteit te geven en door de_ _samenwerking met Enexis en TenneT te versterken via heldere werkafspraken._
_Via het eigen crisisteam netcongestie leveren we de benodigde inzet aan de_ _Brainportaanpak._