Pagina wordt geladen
Maassluis, 14 juli 2026
Bron laatst gecontroleerd op 5 oktober 2026.
fractie PRO Maassluis fractie D66 p/a griffie gemeente Maassluis
Postbus 55 3140 AB Maassluis
T 14 010 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl
ons kenmerk 1093068 datum 15 juli 2026
uw kenmerk uw brief van 16 juni 2026
Vragen o.g.v. artikel RvO portefeuillehouder Wethouder D.N. Mulder-Solleveld
onderwerp Zicht op kinderen met een vrijstelling van de leerplicht bijlage(n) 3
Geachte fractie,
Op 16-06-2026 heeft u op grond van artikel 51 van het Reglement van Orde vragen gesteld ten aanzien van Zicht op kinderen met een vrijstelling van de leerplicht. Met deze brief beantwoorden wij uw vragen in de door u gestelde volgorde.
1. _Hoe duidt het college de ontwikkeling dat het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b_ _van de Leerplichtwet in Maassluis is gestegen van drie kinderen in schooljaar 2017-2018 naar acht_ _kinderen in schooljaar 2024-2025?_ Het college beschouwt deze ontwikkeling als zorgelijk en onwenselijk. Voor lange tijd waren er geen wettelijke kaders om de toename van het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b te remmen of te stoppen.
Op 21 april 2026 heeft de Hoge Raad een uitspraak gedaan over dit type vrijstelling. In deze uitspraak staat het recht van kinderen op onderwijs centraal. De Hoge Raad heeft bepaald dat een vrijstelling in de meeste gevallen niet langer mogelijk is, wanneer in de buurt een school voor openbaar onderwijs is. In de regio MVS is dit type onderwijs voor ieder kind in de buurt beschikbaar. Bureau Leerrecht heeft per 21 april alle aanvragen in de regio on hold gezet, in afwachting van de handreiking van de VNG en Ingrado. In Maassluis waren op dat moment echter al twee kinderen die voor schooljaar 2026-2027 het beroep op vrijstelling op grond van artikel 5 onder b hadden toegekend gekregen.
1
Op basis van de handreiking die per 11 juni beschikbaar is gekomen, ontvangen de ouders die een beroep doen op vrijstelling artikel 5 onder b een afwijzingsbrief. Hierin staat dat voor de door hen ingediende aanvraag het nieuwe toetsingskader geldt en dat het waarschijnlijk is dat deze aanvraag niet slaagt. Het kind moet ingeschreven worden op een school. Voor kinderen die al langere tijd gebruikmaken van een vrijstelling op grond van artikel 5 onder b kan een overgangsperiode van een jaar nodig zijn voor een zorgvuldige terugkeer naar onderwijs. In deze periode is Leerrecht wel betrokken, maar wordt er juridisch nog niet gehandhaafd op verzuim. De ouders van de twee kinderen die de vrijstelling voor komend schooljaar hebben, ontvangen ook een brief met de mededeling dat het nieuwe toetsingskader geldt, waardoor ook voor hun kinderen een overgangsjaar van toepassing is, waarin samen met deze ouders gewerkt wordt aan instroom in het reguliere onderwijssysteem.
Sinds de uitspraak van de Hoge Raad is er een juridisch kader ontstaan, waarin het recht op onderwijs voor kinderen centraal komt te staan. Het nieuwe toetsingskader wordt per direct gehanteerd; beroepen op vrijstelling op grond van artikel 5 onder b voor schooljaar 2026-2027 slagen binnen de regio MVS niet meer als deze na 21 april 2026 worden beoordeeld.
2. _Kan het college verklaren waardoor deze stijging in Maassluis wordt veroorzaakt?_ De stijging van het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b binnen Maassluis past binnen de landelijke trend, waarin ook een stijging van deze groep kinderen te zien is. De stijging valt deels te verklaren doordat broertjes of zusjes van de eerste kinderen met een vrijstelling op grond van artikel 5 onder b in de periode 2017 – 2025 leerplichtig werden. Deze gezinnen deden in die periode een beroep op de vrijstelling voor een toenemend aantal kinderen.
3. _Heeft de gemeente voldoende zicht op de vraag of kinderen met een artikel 5 onder b-vrijstelling_ _daadwerkelijk voldoende kwalitatief onderwijs ontvangen? Zo ja, op welke manier wordt dit vastgesteld?_ _Zo nee, waarom niet?_ Het college stelt dat door de huidige werkwijze de kinderen die voorheen een vrijstelling artikel 5 onder b hadden, uiterlijk in augustus 2027 binnen een reguliere onderwijssetting geplaatst zijn om daar onderwijs te volgen. De tussenliggende overgangsperiode wordt door Leerplicht en het samenwerkingsverband gebruikt om ouders te ondersteunen bij het in kaart brengen van het onderwijsniveau en eventuele ondersteuningsbehoefte van deze kinderen. Het streven is dat de kinderen gedurende schooljaar 2026-2027 al instromen in het reguliere onderwijs.
4. _Welke afspraken bestaan er binnen Maassluis en onze organisatie Leerrecht MVS om te_ _voorkomen dat kinderen met een artikel 5 onder b-vrijstelling buiten beeld raken van onderwijs,_ _jeugdgezondheidszorgen andere signalerende instanties?_ Voor de kinderen die nog niet zijn ingeschreven op een school en waar sprake is van een overgangsperiode, wordt een integrale aanpak gehanteerd in samenwerking met kind, ouders, Bureau Leerrecht en het samenwerkingsverband. Deze kinderen zijn in beeld van signalerende instanties.
5. _Wat gebeurt er als er zorgen ontstaan over de ontwikkeling, veiligheid, gezondheid of sociale_ _isolatie van een kind met een artikel 5 onder b-vrijstelling?_ Voor de kinderen waar sprake is van een overgangsperiode, is de route om de zorgen in kaart te brengen en waar nodig hulp te organiseren, identiek aan de route voor kinderen die ingeschreven staan bij een school.
6. _Welke rol hebben het wijkteam, de jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en het_ _samenwerkingsverband passend onderwijs wanneer er zorgen zijn over een kind met een vrijstelling?_ Zie antwoord bij vraag 5.
7. _Hoe verloopt in Maassluis de aanvraag en beoordeling wanneer ouders of voogden een beroep_ _doen op artikel 5 onder b van de Leerplichtwet, vanaf het eerste contact tot aan de uiteindelijke_ _beoordeling? Worden ouders of voogden daarbij standaard uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek, of_ _vindt de beoordeling alleen schriftelijk of telefonisch plaats?_ De huidige procedure staat beschreven onder vraag 1. De aanvrager van vrijstelling ontvangt een schriftelijke afwijzing op grond van de beschikbaarheid van openbaar onderwijs in de buurt, met daarin een uitleg wat dit concreet voor hen betekent. Deze brief bevat een datum en tijdstip waarop leerrecht ouders uitnodigt om in gesprek te gaan over de mogelijkheden voor onderwijs voor de kinderen en welke ondersteuning ouders hierbij kunnen verwachten. De brief die ouders ontvangen en de handreiking waar de huidige procedure op gebaseerd is, zijn als bijlage bij deze beantwoording te vinden.
8. _Wordt het kind zelf gezien of gehoord bij een beroep op artikel 5 onder b, passend bij de leeftijd_ _en ontwikkeling van het kind? Zo nee, waarom niet?_ Een beroep op artikel 5 onder b wordt direct afgewezen, er wordt geen gesprek met het kind gevoerd hierover.
9. _Welke informatie moeten ouders of voogden aanleveren om een beroep op artikel 5 onder b te_ _onderbouwen?_ Een beroep op artikel 5 onder b wordt direct afgewezen, er is daarom geen extra onderbouwing nodig.
10. _Wordt bij de beoordeling actief onderzocht welke scholen binnen redelijke afstand beschikbaar_ _zijn, waaronder openbare scholen? Zo ja, op welke manier wordt dit onderzocht?_ Zie beantwoording vraag 1.
_11._ _Is het college bekend met de recente uitspraak van de Hoge Raad over leerplichtvrijstelling op_ _grond van artikel 5 onder b en de beoordeling van bezwaren tegen openbaar onderwijs?_ Het college is op de hoogte van de uitspraak van de Hoge Raad. Zie beantwoording 1.
_12._ _Heeft de uitspraak van de Hoge Raad geleid tot een aangepaste werkwijze binnen Maassluis of_ _Leerrecht MVS? Zo ja, wat is er aangepast? Zo nee, waarom niet?_ Naar aanleiding van deze uitspraak is per direct de werkwijze aangepast en ingegaan zoals in de beantwoording van vraag 1 beschreven.
_13._ _Worden bestaande vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b opnieuw bekeken naar_ _aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad? Zo ja, wanneer en op welke manier? Zo nee, waarom_ _niet?_ Ouders moeten jaarlijks een nieuw beroep indienen op grond van artikel 5 onder b. Voor alle aanvragen wordt dezelfde procedure gehanteerd. Voor de 2 kinderen die al voor 21 april een vrijstelling kregen voor schooljaar 2026-2027, wordt dezelfde procedure gehanteerd als voor de kinderen die in een overgangsjaar zitten.
_14._ _Hoe gaat Maassluis op dit moment om met nieuwe aanvragen voor vrijstelling op grond van_ _artikel 5 onder b?_ Zie beantwoording vraag 1.
_15._ _Overweegt het college, net als gemeenten zoals Amersfoort, Utrecht, Rotterdam en Groningen,_ _om nieuwe aanvragen voorlopig af te wijzen of aan te houden totdat er meer landelijke duidelijkheid is?_ _Zo nee, waarom niet?_ Zie beantwoording vraag 1.
Wij vertrouwen er op uw vragen hiermee voldoende te hebben beantwoord.
Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Maassluis, de secretaris, de burgemeester,
ing. P.D. Verstoep drs. J.G. de Vries
_Dit document is digitaal ondertekend._
Bijlagen: Handreiking VNG en Ingrado Brieven die ouders ontvangen van Leerrecht
Digitaal verzegeld door Zynyo B.V. Datum: 16-07-2026 08:41 CEST Document ID: 88ac10e8-fe3c-4c6d-9e15-0d9d3c6f7098